National and Kapodistrian University of Athens
Δημογραφικοί και ιστολογικοί προγνωστικοί παράγοντες στη μεγαλακρία
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Η Μεγαλακρία είναι μία σπάνια νόσος που χαρακτηρίζεται από προοδευτικές αλλαγές της εμφάνισης του προσώπου και των άκρων ενώ συνοδεύεται από αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Οι περισσότερες περιπτώσεις οφείλονται σε υποφυσιακό αδένωμα που εκκρίνει αυξητική ορμόνη (Growth Hormone, GH) και οδηγεί σε παθολογικά αυξημένα επίπεδα IGF-1 (Αυξητικού Παράγοντα Ομοιάζων στην Ινσουλίνη-1, Insulin-Like Growth να Factor-1). Η θεραπεία εκλογής είναι συνήθως η χειρουργική αφαίρεση του αδενώματος. Οι φαρμακευτικοί παράγοντες που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της νόσου είναι τα ανάλογα υποδοχέων σωματοστατίνης πρώτης και δεύτερης γενεάς, η καμπεργολίνη και ο ανταγωνιστής των υποδοχέων της GH, η πεγβισοµάντη. Η ακτινοθεραπεία είναι επίσης διαθέσιμη σε θεραπευτικά δύσκολες περιπτώσεις ασθενών. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στη συνολική προσέγγιση της μεγαλακρίας, μεγάλος αριθμός ασθενών αποτυγχάνουν στο βιοχημικό έλεγχο της νόσου και συνεπώς καθίστανται ευάλωτοι σε επιπλοκές σχετιζόμενες με τη νόσο. Πρόσφατες έρευνες εστιάζουν στους παράγοντες που προβλέπουν κι επηρεάζουν τη θεραπευτική απάντηση και την έκβαση της νόσου. Σκοπός: Σκοπός της μελέτης είναι να παρουσιάσει δημογραφικούς, κλινικούς και ιστοπαθολογικούς παράγοντες σε ασθενείς με μεγαλακρία και να επιχειρήσει να αναλύσει εάν σχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Επίσης, η μελέτη θα επιχειρήσει να αναδείξει αν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ επιπέδων IGF-/ULN στη διάγνωση με δημογραφικούς, κλινικούς και ιστοπαθολογικούς παράγοντες. Τέλος, θα προσπαθήσει να διελευκάνει αν υπάρχουν διαφορές ως προς τα χαρακτηριστικά και την αντιμετώπιση της νόσου ανάλογα με την καθυστέρηση στη διάγνωση και ανάλογα με το αν η νόσος αφορά νεότερους ή μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς. Ασθενείς και Μέθοδοι: Πρόκειται για αναδρομική μελέτη που αφορά σε ασθενείς με μεγαλακρία από το Γ.Ν.Α. Λαϊκό. Η βάση δεδομένων που δημιουργήθηκε περιέχει στοιχεία 73 ασθενών που διαγνώστηκαν με μεγαλακρία από το 1971 μέχρι και το 2023. Αποτελέσματα: Σύμφωνα με την παρούσα μελέτη, η μεγαλακρία επηρεάζει σχεδόν εξίσου και τα δύο φύλα. Η μέση ηλικία διάγνωσης στο σύνολο των ασθενών είναι 45±12,47 έτη και η μέση τιμή IGF1/ULN στη διάγνωση είναι 2,6±1,1. Στις γυναίκες, η μέση ηλικία διάγνωσης είναι 46±12,2 έτη με μέση τιμή IGF1/ULN: 2,6±1,27, ενώ για τους άρρενες ασθενείς οι αντίστοιχές τιμές είναι 43±13,1 και 2,6± 0,88. Περίπου το ένα τρίτο των ασθενών (30,1%) οδηγούνται στην ίαση, λίγο πάνω από τους μισούς (57,5%) επιτυγχάνουν βιοχημικό έλεγχο της νόσου ενώ η νόσος παραμένει μη ελεγχόμενη σε ένα μικρό ποσοστό (12,3%) των ασθενών. Η πλειοψηφία των ασθενών αντιμετωπίζονται χειρουργικά (86,1%), τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φάρμακα ως μονοθεραπεία είναι τα ανάλογα σωματοστατίνης (90,6%) ενώ η ακτινοθεραπεία επιλέγεται σε λιγότερους από έναν στους πέντε ασθενείς (18,8%). Τα υποκείμενα αδενώματα είναι μακροαδενώματα στην πλειοψηφία τους (86,4%), ενώ το είδος της κοκκίωσης είναι σχεδόν εξίσου κατανεμημένο μεταξύ αδρής (51,7%) και πυκνής (48,3%). Το φύλο, η ηλικιακή ομάδα, τα επίπεδα IGF-1 στη διάγνωση, και η καθυστέρηση στη διάγνωση δε σχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Παρομοίως, το μέγεθος του αδενώματος, το είδος κοκκίωσης και τα επίπεδα έκφρασης των υποδοχέων σωματοστατίνης δε βρέθηκαν να συσχετίζονται με την έκβαση της νόσου. Τα επίπεδα IGF-1 στη διάγνωση έχουν την τάση να αυξάνουν σε χειρότερα επίπεδα βιοχημικού ελέγχου. Τα μακροαδενώματα σχετίζονται με στατιστικά σημαντικά αυξημένα επίπεδα IGF-1 σε σχέση με τα μικροαδενώματα. Η καθυστέρηση στη διάγνωση, στην πλειοψηφία των ασθενών (64,1%) είναι λιγότερο από 5 έτη, αν και περίπου στο ένα τέταρτο των ασθενών (23,1%) κυμαίνεται μεταξύ 5 και 10 ετών και σε ένα μικρό ποσοστό (12,8%) υπερβαίνει τη δεκαετία. Οι ασθενείς με καθυστέρηση στη διάγνωση πάνω από δέκα έτη, είναι μεγαλύτεροι σε ηλικία σε σχέση με τους υπόλοιπους, εμφανίζουν μικρότερα ποσοστά χειρουργικής αντιμετώπισης ενώ δεν ακτινοθεραπεύονται. Τέλος, η πλειοψηφία των ασθενών (87,7%) διαγιγνώσκονται πριν την ηλικία των 60, έχουν μέση ηλικία διάγνωσης 41,7±10,15 έτη και μέση τιμή IGF1/ULN: 2,6±1. Σε ένα μικρό ποσοστό των ασθενών (12,3%) η διάγνωση τίθεται μετά την ηλικία των 60. Οι μεγαλύτεροι ασθενείς έχουν μέση ηλικία διάγνωσης 65,8±6 έτη και μέση τιμή IGF1/ULN: 2,99±1,8. Οι δύο ηλικιακές ομάδες παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς τον αριθμό των χειρουργικών παρεμβάσεων, με τους μεγαλύτερους σε ηλικία ασθενείς να εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα απουσίας χειρουργικής παρέμβασης. Συζήτηση: Η απουσία συσχέτισης μεταξύ προγνωστικών παραγόντων στη μεγαλακρία και την έκβαση της νόσου δε συνιστά παράδοξο αποτέλεσμα καθότι υπάρχουν αντικρουόμενα αποτελέσματα στη βιβλιογραφία. Επομένως, τα εν λόγω ευρήματα θα μπορούσαν να υποδεικνύουν την ανάγκη για εύρεση καλύτερων προβλεπτικών παραγόντων (π.χ ιστοπαθολογικών ή μοριακών). Επίσης, σύμφωνα με μια αναδυόμενη άποψη η αναγνώριση του προτύπου συμπεριφοράς του όγκου είναι πιο αξιόπιστη για την πρόβλεψη της έκβασης της νόσου. Συμπέρασμα: Τα ευρήματα της εν λόγω έρευνας δεν υποστηρίζουν ότι κάποιος από τους μελετημένους δημογραφικούς, κλινικούς ή ιστοπαθολογικούς παράγοντες της μεγαλακρίας καταδεικνύουν το επίπεδο βιοχημικού ελέγχου της νόσου. Τα μακροαδενώματα παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα IGF-1/ULN συγκριτικά με τα μικροαδενώματα. Η καθυστέρηση στη διάγνωση σχετίζεται με την ηλικία διάγνωσης, καθώς οι ασθενείς που αναφέρουν καθυστέρηση μίας δεκαετίας ή και περισσότερο έχουν και στατιστικά σημαντική μεγαλύτερη ηλικία διάγνωσης σε σχέση με τους ασθενείς που εμφανίζουν μικρότερη καθυστέρηση. Τέλος, οι ασθενείς με ηλικία διάγνωσης 60 ετών και άνω έχουν στατιστικά σημαντική μικρότερη πιθανότητα να υποβληθούν σε χειρουργική αφαίρεση του υποκείμενου αδενώματος.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Χαλμαντζή Βαρβάρα
- Chalmantzi Varvara
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3476039