National and Kapodistrian University of Athens
Ανάπτυξη μεθοδολογίας προσδιορισμού ανθοκυανινών σε εδώδιμες φυσικές πρώτες ύλες.
Abstract
dc:descriptionΟι ανθοκυανίνες (ή ανθοκυάνες) είναι υδατοδιαλυτές φυσικές χρωστικές, οι οποίες βρίσκονται κυρίως στα άνθη ή/και στους καρπούς σε πολλές βοτανικές οικογένειες φυτών. Δομικά αποτελούνται από έναν άγλυκο τμήμα, που ονομάζεται ανθοκυανιδίνη συνδεδεμένο με ένα ή περισσότερα σάκχαρα. Γενικά, υπάρχουν πολλές γενίνες στη φύση, που σχηματίζουν ανθοκυανίνες, ωστόσο έξι είναι οι σημαντικότερες εξ’ αυτών: κυανιδίνη, δελφινιδίνη, μαλβιδίνη, πελαργονιδίνη, πετουνιδίνη και παιωνιδίνη. Η ένωσή τους με διαφορετικά σάκχαρα οδηγεί σε ένα μεγάλο αριθμό ανθοκυανινών στο φυτικό βασίλειο και ένα μοναδικό προφίλ χρωστικών σε κάθε παραγωγό οργανισμό. Επιπλέον, οι ανθοκυανίνες μπορεί να είναι ακυλιωμένες με οργανικά οξέα ή όχι, κάτι που επηρεάζει τη σταθερότητά τους στις συνθήκες του περιβάλλοντος. Ο συνδυασμός των διαφορετικών ανθοκυανινών και η περιεκτικότητα τους σε κάθε δρόγη μεταβάλει τελικά και τη χρωματική χροιά της. Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση των συνθηκών ξήρανσης και εκχύλισης φυσικών προϊόντων πλούσιων σε ανθοκυανίνες και η ανάπτυξη κατάλληλης μεθοδολογίας προσδιορισμού ανθοκυανινών σε αυτά. Ειδικότερα, στο πλαίσιο υλοποίησης της συγκεκριμένης διπλωματικής εργασίας πραγματοποιήθηκε συλλογή εδώδιμων καρπών που αποδεδειγμένα εμπεριέχουν ανθοκυανίνες, είτε από την περιοχή της Πανεπιστημιούπολης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, είτε με προμήθεια από επιλεγμένους προμηθευτές της ελληνικής περιφέρειας. Συγκεκριμένα, συλλέχθηκαν μαύρα μούρα, μύρτιλα, βατόμουρα, σμέουρα, φράουλες, ώριμες μαύρες ελιές, κόκκινο κρεμμύδι, κόκκινο λάχανο και μαύρα καρότα. Ακολούθησε η ξήρανση με (3) διαφορετικούς τρόπους, ήτοι: (α) Ξήρανση σε συνθήκες περιβάλλοντος, (β) Ξήρανση σε εργαστηριακό φούρνο στους 140﮿C για 5 ώρες και (γ) Ξήρανση με την τεχνική της λυοφιλοποίησης. Από τη σύγκριση των αποτελεσμάτων, επιλέχθηκε η λυοφιλοποίηση ως η πιο αποτελεσματική μέθοδος ξήρανσης, ως προς την περιεκτικότητα των καρπών σε ανθοκυανίνες, η οποία και εφαρμόστηκε σε όλα τα δείγματα της μελέτης. Έπειτα, για την ανάκτηση των πολικών συστατικών από τα αποξηραμένα δείγματα επιλέχθηκε η τεχνική της υποβοηθούμενης από υπερήχους εκχύλισης, μετά από δοκιμές με διαφορετικά συστήματα διαλυτών εκχύλισης, από τα οποία επιλέχθηκε το σύστημα ισοπροπανόλης, νερού και οξικού οξέος ως το καταλληλότερο για την ανάκτηση των ανθοκυανινών. Στην συνέχεια, πραγματοποιήθηκαν δοκιμές στα παραχθέντα εκχυλίσματα για τη βελτιστοποίηση των συνθηκών υδρόλυσης των ανθοκυανινών σε ανθοκυανιδίνες και τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με εκείνα της βιβλιογραφίας. Παράλληλα, κατασκευάστηκαν καμπύλες αναφοράς, χρησιμοποιώντας πρότυπες ανθοκυανιδίνες, με στόχο την ποσοτικοποίηση των χρωστικών στα άγνωστα δείγματα της μελέτης. Ο προσδιορισμός των ανθοκυανιδινών σε όλα τα πειράματα πραγματοποιήθηκε με την τεχνική της Υγρής Χρωματογραφίας Υψηλής Απόδοσης (HPLC), συζευγμένης με Ανιχνευτή Συστοιχίας Διόδων (DAD), σε κατάλληλο χρωματογραφικό σύστημα, και επετεύχθη ικανοποιητικός διαχωρισμός των υπό μελέτη ουσιών. Επιπλέον, μελετήθηκε η απευθείας υδρόλυση των ανθοκυανινών στα αποξηραμένα δείγματα καρπών και συγκρίθηκαν τα επίπεδα των ανθοκυανιδινών με τα αντίστοιχα επίπεδα των ήδη υδρολυμένων εκχυλισμάτων τους. Από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων προέκυψε ότι η μέθοδος της απευθείας υδρόλυσης στον αποξηραμένο καρπό ή/και φυτικό υλικό, με 4Μ H₂SO₄ στους 90﮿C για 30 λεπτά και ο συνδυασμός της υδρόλυσης και της εκχύλισης σε ένα στάδιο, οδηγεί σε παραπλήσια ή υψηλότερα ποσοστά ανθοκυανιδινών, εν συγκρίσει με την υδρόλυση στο εκχύλισμα, πιθανότατα λόγω της μη αποτελεσματικής ανάκτησή τους κατά το στάδιο της εκχύλισης. Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης μελέτης έδειξαν ότι η απευθείας υδρόλυση των ανθοκυανινών, στον αποξηραμένο καρπό ή/και φυτικό υλικό, με θειικό οξύ εφαρμόζοντας το προαναφερόμενο πρωτόκολλο, και ο προσδιορισμός των παραγόμενων ανθοκυανιδινών με Υγρή Χρωματογραφία Υψηλής Απόδοσης (HPLC-DAD), είναι μια μέθοδος γρήγορη, οικονομική και αποτελεσματική για τον προσδιορισμό των ανθοκυανιδινών στα φυσικά προϊόντα. Τέλος, μετά τον προσδιορισμό των ανθοκυανιδινών δύναται να προσδιοριστεί και η περιεκτικότητα των αντίστοιχων ανθοκυανινών που υπήρχαν στα δείγματα/δρόγες φυσικής προέλευσης πριν τη διαδικασία της υδρόλυσης, εισάγοντας έναν διορθωτικό συντελεστή α, ανάλογα με τα είδη των σακχάρων που είναι συνδεδεμένα με τις ανθοκυανίνες, με βάση την εξίσωση: Περιεκτικότητα ανθοκυανίνης (i) = Περιεκτικότητα ανθοκυανιδίνης (i) x α, όπου α: το μέσο ΜΒ των σακχάρων που είναι συνδεδεμένα με την κάθε ανθοκυανιδίνη. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι μέρος των αποτελεσμάτων της παρούσας διπλωματικής εργασίας έχουν παρουσιαστεί με την μορφή αναρτημένων ανακοινώσεων σε (2) διεθνή επιστημονικά συνέδρια.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΑΦΕΝΤΟΥΛΗ ΝΕΦΕΛΗ-ΔΗΜΗΤΡΑ
- AFENTOULI NEFELI-DIMITRA
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3476289