National and Kapodistrian University of Athens
Ο ρόλος των ναυτικών μονάδων και των πλωτών νοσοκομείων των Ενόπλων Δυνάμεων στη διαχείριση καταστροφών και κρίσεων και η συμβολή τους στη προβολή της ήπιας ισχύος στο θαλάσσιο χώρο
Abstract
dc:descriptionΗ έννοια της ισχύος αποτελεί, από την εποχή του Θουκυδίδη μέχρι σήμερα, μια από τις κεντρικότερες έννοιες των διεθνών σχέσεων και ταυτόχρονα των στρατηγικών σπουδών, «το νόμισμα της πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων». Η ισχύς δεν είναι μια μονοδιάστατη, αλλά μια πολυδιάστατη έννοια και διαφορετικοί μελετητές διακρίνουν διαφορετικές διαστάσεις και κατηγορίες της ισχύος. Στο έργο του Θουκυδίδη παρουσιάζονται οι τρεις βασικές διαστάσεις της ισχύος: στρατιωτική ισχύς (με έμφαση στη ναυτική ισχύ), οικονομική ισχύς και διπλωματική ισχύς, ενώ ο Joseph Nye προσπαθώντας να δώσει μια ολιστική διάσταση της ισχύος τη διακρίνει α) σε σκληρή ισχύ (hard power) η οποία συνίσταται από τη στρατιωτική δύναμη, την οικονομία και τη διπλωματία, β) σε ήπια ισχύ (soft power), «την ικανότητα να επηρεάζεις άλλους μέσω συνεργατικών μέσων διαμόρφωσης της ατζέντας, μέσω πειθούς και θελκτικής έλξης προκειμένου να επιτύχεις τα επιθυμητά αποτελέσματα» και γ) σε έξυπνη ισχύ (smart power) η οποία αποτελεί το συνδυασμό σκληρής και ήπιας ισχύος. Η προβολή της ήπιας ισχύος στη θάλασσα περιλαμβάνει όλους τους συντελεστές της θαλάσσιας ισχύος, ενώ ιστορικά η, για πολιτικούς σκοπούς, ανάπτυξη ναυτικών μονάδων διαμορφώνει τη ναυτική διπλωματία, προβάλλοντας με τη ναυτική παρουσία την ήπια μορφή της θαλάσσιας ισχύος και την απειλή προβολής της σκληρής. Οι διαφόρου τύπου θαλάσσιες ή μη επιχειρήσεις όπως η διαχείριση κινδύνων, καταστροφών και κρίσεων, η εκτέλεση ειρηνευτικών και ανθρωπιστικών επιχειρήσεων, η εκκένωση αμάχων, αποστολές έρευνας και διάσωσης, αντικατοπτρίζουν τη δυνατότητα ενός κράτους στη προώθηση συμφερόντων του αλλά και να προάγει την εικόνα και παράλληλα την ήπια ισχύ του. Στη σημερινή εποχή τα καταγεγραμμένα περιστατικά φυσικών καταστροφών αλλά ιδιαίτερα τα, καταστροφικής κλίμακας, συνέπεια της κλιματικής κρίσης, γεγονότα έχουν αυξηθεί ενώ όλο και περισσότεροι δρώντες, όπως κράτη που με πρωταρχικό πυλώνα τις Ένοπλες Δυνάμεις(με βασικές πτυχές την αμεσότητα, την καταλληλότητα, την αποδοτικότητα, τον συντονισμό και όχι το υψηλό κόστος) ξεκίνησαν να συμμετέχουν, όλο και πιο ενεργά σε διεθνείς αποστολές για την ανακούφιση των πληγέντων σε περιπτώσεις κρίσεων ή/και καταστροφών. Κράτη που άλλα αναπτύσσουν τις ένοπλες δυνάμεις τους, ανάμεσα τους και πλωτά νοσοκομεία, για να συνδράμουν σε επιχειρήσεις διαχείρισης καταστροφών και κάποια που αναπτύσσουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις, υποδηλώνοντας τις σκληρές δυνατότητες ισχύος απέναντι στο κράτος που πλήττεται από την κρίση. Οι Η.Π.Α. και η Κίνα (που αποτελούν και τους δύο μεγαλύτερους δρώντες επί του πεδίου), η Μεγάλη Βρετανία και η Ρωσία έχουν ήδη την απαραίτητη ναυτική παρουσία για συνδρομή σε ανθρωπιστικές κρίσεις, ενώ άλλες χώρες όπως η Ελλάδα, η Αυστραλία, η Ιταλία και ο Καναδάς ‘εργάζονται’ για την απόκτηση της. Κοινό σημείο αναφοράς η προβολή ήπιας ισχύος που θα τους αποφέρει διαφόρων ειδών οφέλη. Είναι πλέον πραγματικότητα ότι οι αποστολές ανθρωπιστικής βοήθειας αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία. Έτσι γίνεται ακόμα πιο σημαντικός ο καθορισμός των επιθυμητών αποτελεσμάτων αλλά και σαφών προτεραιοτήτων για τη χρήση των μέσων (νοσοκομειακών πλοίων). Μόνο όταν συμβεί αυτό είναι σίγουρη η επιλογή δραστηριοτήτων που θα προάγουν την επίτευξη των στόχων πολιτικής. Ενώ οι παραδοσιακές αποστολές νοσοκομειακών πλοίων επικεντρώνονται στην υποστήριξη μάχης και την εκπαίδευση, οι επιτυχημένες εκστρατείες ανθρωπιστικής βοήθειας συνήθως αφορούν τη βελτίωση της ασφάλειας και της σταθερότητας σε μια περιοχή, τη στάση του πληθυσμού απέναντι στο κράτος που συνδράμει και τις συνθήκες υγείας και ευημερίας των τοπικών πληθυσμών. Οι σωστά σχεδιασμένοι και κοινοποιημένοι στόχοι ταυτόχρονα με το καθορισμό προτεραιοτήτων για τη χρήση των νοσοκομειακών πλοίων είναι ουσιαστικής σημασίας εάν απαιτείται να εκπληρωθούν τα επιθυμητά αποτελέσματα πολιτικής, ενώ το πλωτό νοσοκομείο του μέλλοντος( είτε μετασκευασμένο, είτε εντελώς καινούριο) οφείλει να αναπτύσσεται στο θέατρο των επιχειρήσεων σε αποστολές ρουτίνας, βελτιώνοντας τη συνεργασία σε θέματα ασφάλειας, αλλά παράλληλα και αυτόνομα σε συνεργασία με τις δυνάμεις του στόλου για την παροχή άμεσης πολεμικής υποστήριξης και αντιμετώπισης ανθρωπιστικών καταστροφών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Γαβανάς Αντώνιος
- Gavanas Antonios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3476644