Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ἡ Μαθηματική Δομή Σκέψης καὶ Λόγου στὸν Πλατωνικὸ Διάλογο Μένων

Abstract

dc:description

Περίληψη Ὁ σκοπὸς τῆς ἐργασίας ἔγκειται στὸ νὰ καταδείξει τὴ σημασία τοῦ μαθηματικῶς σκέπτεσθαι στὴν προσπάθεια τοῦ φιλοσόφου περὶ τὴν ἀνεύρεση τῆς ἀληθείας ἐν γένει. Ὁ Πλατωνικὸς διάλογος Μένων ἀποτελεῑ ἐξαιρετικὸ δεῖγμα ἐπί τοῦ θέματος. Ὅλος ὁ διάλογος ἀναπτύσσεται στηριζόμενος σὲ ἐπιχειρήματα μὲ δομὴ οἱονεὶ γεωμετρική. Ἡ συλλογιστική διαδικασία εἶναι παραγωγική – αξιωματική, ὅπως καὶ ἡ διαδικασία ποὺ χρησιμοποιεῖται στὴ γεωμετρία. Ἡ προσπάθεια ἀποδείξεως τοῦ ἐρωτήματος γιὰ τὸ διδακτόν τῆς ἀρετῆς ξεκινᾶ (πρέπει νὰ ξεκινᾶ) ἀπὸ τὸν ὁρισμὸ τῆς ἐννοίας «ἀρετή» καὶ κατόπιν μὲ ὀρθὲς κρίσεις νὰ φθάνει στὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖο, ἐὰν επιτευχθεῖ, θὰ λειτουργεῖ ὡς μαθηματικὸ θεώρημα, ἢτοι, ὡς ἀκλόνητη εἰς τὸ διηνεκὲς ἀπόδειξη . Οἱ διάφορες μέθοδοι ποὺ χρησιμοποιοῦνται κατὰ τὴ διαδικασία εὑρέσεως τοῦ ὁρισμοῦ, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴ συλλογιστικὴ πορεία τῶν ἀποδείξεων, εἶναι μέθοδοι οἱ ὁποῖες χρησιμοποιοῦνται ἢδη ἀπὸ τοὺς μαθηματικούς-γεωμέτρες ἐν τῇ πράξει. Στὀν διάλογο αὐτὸ συναντοῦμε ὅλες τὶς γεωμετρικὲς μεθόδους ποὺ ἀφοροῦν τόσο σὲ ἀπόδειξη θεωρήματος, ὅσο καὶ στὴν ἐπίλυση συγκεκριμένου γεωμετρικοῦ προβλήματος. Ἐδῶ διαπιστώνουμε τὶς μεθόδους τῆς συνθέσεως, τῆς διαιρέσεως ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποθετικὴ μέθοδο, πολύ σημαντική στη γεωμετρία, ἀκόμη δὲ καὶ τὴ μέθοδο τῆς ἐπαγωγῆς. Καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ προσπάθεια, ἐνῷ συντελεῖται στὸν τομέα τῆς ἠθικῆς, τοῦ ὁποίου τὰ χαρακτηριστικὰ εἶναι ποιοτικῆς καὶ ὂχι ποσοτικῆς φύσεως, διανθίζεται ἀπό ὁρολογία ἐν πολλοῖς ἀμιγῶς γεωμετρική. Καὶ σὰ νὰ μὴ φθάνουν αὐτά, ὁ Πλάτων παραθέτει και δύο γεωμετρικά προβλήματα ὡς ὑποδείγματα-ὁδηγοὺς γιὰ τὴν ἐπίλυση τοῦ ἀναπτυσσομένου θέματος περί τοῦ διδακτοῦ τῆς ἀρετῆς. Ἐν τέλει, ἡ κινητήριος δύναμις τῆς καθόλου διαδικασίας σὲ ὁλόκληρο τὸν διάλογο συνίσταται στὴ δυναμικὴ τοῦ λόγου (Λογικῆς- μαθηματικῶν) ποὺ ἀγωνίζεται νὰ ἐκφράσει πρωτόγνωρες πολλὲς φορὲς ἔννοιες καὶ συλλογιστικὲς άτραπούς, ἀποδεικνύοντας τοιουτοτρόπως ὅτι ἡ γλῶσσα ἀποτελεῖ τὸν κορμὸ τοῦ δένδρου τῆς γνώσεως.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σταθόπουλος Νικόλαος
  • Stathopoulos Nikolaos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3476920

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σταθόπουλος Νικόλαος; Stathopoulos Nikolaos. Ἡ Μαθηματική Δομή Σκέψης καὶ Λόγου στὸν Πλατωνικὸ Διάλογο Μένων. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3476920