Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

The role of gut microbiota in the development and expression of Rheumatoid Arthritis: A systematic literature review

Abstract

dc:description

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα (ΡΑ) είναι μια χρόνια αυτοάνοση νόσος που προσβάλλει κυρίως τις αρθρώσεις και άλλα εξωαρθρικές περιοχές, με επίπτωση 0,5%-1%, υψηλότερη συχνότητα στις γυναίκες και συχνότερη εμφάνιση μεταξύ των ηλικιών 60 και 70. Το ανθρώπινο γαστρεντερικό (ΓΕ) σύστημα αποτελεί ένα δυναμικό οικοσύστημα, όπου οι μικροοργανισμοί επηρεάζουν τον μεταβολισμό των θρεπτικών ουσιών, τη σηματοδότηση του ανοσοποιητικού συστήματος και την αντίσταση στους παθογόνους μικροοργανισμούς. Η κατανόηση αυτών των αλληλεπιδράσεων είναι ουσιώδης για τη διερεύνηση του ρόλου του μικροβιώματος του εντέρου στη ΡΑ και την ανάπτυξη στοχευμένων θεραπειών. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας στοχεύει να απαντήσει σε βασικά ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο του εντερικού μικροβιώματος στην ανάπτυξη και έκφραση της ΡΑ, σύμφωνα με τα υπάρχοντα ερευνητικά δεδομένα. Ο στόχος είναι να διερευνηθεί πώς το μικροβίωμα (εντερικό και στοματικό) διαφέρει μεταξύ ασθενών με ΡΑ και υγιών ατόμων, καθώς και πώς επηρεάζει τη δραστηριότητα της νόσου, τα βασικά εργαστηριακά ευρήματα και την απόκριση στη θεραπεία. Συμπεριλήφθηκαν σχετικές και πρωτότυπες ερευνητικές μελέτες σε ανθρώπους. Εξαιρέθηκαν: 1) ανασκοπήσεις, 2) περιπτώσεις μεμονωμένων ασθενών, 3) έρευνες σε ζωικά μοντέλα και 4) μελέτες με ανεπαρκή δεδομένα ή χωρίς σχετική συνάφεια. Χρησιμοποιήθηκε μία μόνο βάση δεδομένων, το PubMed, για τη διαδικασία επιλογής, η οποία πραγματοποιήθηκε τελευταία φορά στις 3 Ιανουαρίου 2025. Η επιλογή των μελετών, η εξαγωγή των δεδομένων και η παρουσίαση των αποτελεσμάτων πραγματοποιήθηκαν χειροκίνητα από έναν μόνο ερευνητή. Από τις 329 επιλέξιμες μελέτες που εντοπίστηκαν, οι 72 συμπεριλήφθηκαν στην ανασκόπηση. Τα ευρήματα από τη σχετική βιβλιογραφία υποστηρίζουν κυρίως μια στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ του εντερικού μικροβιώματος και της ΡΑ, αν και οι συγκεκριμένοι υποκείμενοι μηχανισμοί παραμένουν ελλιπώς κατανοητοί. Η ανασκόπηση αυτή παρουσιάζει αξιοσημείωτα πλεονεκτήματα, αλλά περιορίζεται από την έλλειψη πρόσβασης σε άλλες βάσεις δεδομένων και την απουσία δεύτερου ερευνητή. Παρά τους περιορισμούς, η παρούσα ανασκόπηση θέτει τις βάσεις για μελλοντική έρευνα, αναγνωρίζοντας τα συχνότερα εμπλεκόμενα βακτηριακά φύλα και εξάγοντας κοινά συμπεράσματα από τις περιλαμβανόμενες μελέτες. Τα αναφερόμενα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία του μικροβιώματος στις χρόνιες νόσους και συμβάλλουν σε μια βαθύτερη κατανόηση του ρόλου του στην παθογένεση της ΡΑ. Η περίπλοκη σύνδεση μεταξύ του εντερικού μικροβιώματος και του ανοσοποιητικού συστήματος προσφέρει πολύτιμες ευκαιρίες για βελτίωση τόσο των διαγνωστικών όσο και των θεραπευτικών προσεγγίσεων στη ΡΑ.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Θειοπούλου Δανάη-Χριστίνα
  • Theiopoulou Danai-Christina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3477471

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Θειοπούλου Δανάη-Χριστίνα; Theiopoulou Danai-Christina. The role of gut microbiota in the development and expression of Rheumatoid Arthritis: A systematic literature review. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3477471