National and Kapodistrian University of Athens
Συστηματική ανασκόπηση της ασφάλειας των νεότερων θεραπειών οι οποίες χρησιμοποιούνται στη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα HER2+
Abstract
dc:descriptionΑνασκόπηση: Οι πρόσφατες κλινικές πρακτικές που αφορούν τη θεραπεία εκτεταμένου σταδίου Μη Μικροκυτταρικού Καρκίνου του Πνεύμονα (ΜΜΚΠ) HER2+ προτείνουν την εφαρμογή θεραπειών με Σύζευγμα Αντισώματος-Φαρμάκου (ADC) (Trastuzumab- Emtansine, Trastuzumab–Deruxtecan), Μονοκλωνικά Αντισώματα (Trastuzumab, Pertuzumab) και Αναστολείς Τυροσινικής Κινάσης (Poziotinib, Pyrotinib, Neratinib, Afatinib, Tarloxotinib, Dacomitinib). Η συλλογή και ανάλυση των αποτελεσμάτων των κλινικών δοκιμών συμβάλλει καθοριστικά στην αποτελεσματική χρήση των καινοτόμων θεραπευτικών μεθόδων αλλά και στην παροχή ενός υψηλότερου επιπέδου ογκολογικής υγειονομικής περίθαλψης. Επιπρόσθετα, με την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της Ανάλυσης Επίπτωσης στον Προϋπολογισμό (ΒΙΑ) παρέχονται χρήσιμα συμπεράσματα για την ορθή διαχείριση των πόρων του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης. Αντικείμενο Έρευνας: H διεξαγωγή Συστηματικής Ανασκόπησης ώστε να καταγραφούν και να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα σε επίπεδο παρενεργειών των κλινικών δοκιμών που αφορούν στην ασφάλεια των θεραπευτικών προσεγγίσεων με Σύζευγμα Αντισώματος-Φαρμάκου (ADC), Μονοκλωνικά Αντισώματα και Αναστολείς Τυροσινικής Κινάσης σε ασθενείς με Μη Μικροκυτταρικό Καρκίνο Πνεύμονα HER2+, καθώς και η διεξαγωγή της Ανάλυσης Επίπτωσης στον Προϋπολογισμό των εγκεκριμένων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Μέθοδοι: Αναλυτική μελέτη της σχετικής βιβλιογραφίας στις βάσεις δεδομένων Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL), PubMed® καθώς και στις ηλεκτρονικές πηγές ClinicalTrials.gov, Eudra-CT και eof.gr. Η αναζήτηση αφορά Τυχαιοποιημένες Ελεγχόμενες Κλινικές Δοκιμές (RCTs) και Μη Τυχαιοποιημένες Κλινικές Δοκιμές (NRCTs) Φάσης ΙΙ. Ο κίνδυνος μεροληψίας αξιολογήθηκε βάσει των προτύπων Cochrane. Ως κύρια αποτελέσματα τέθηκαν οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες (G3-G5 AEs), ενώ ως δευτερεύοντα οι αποσύρσεις λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών (Discontinuations due to AEs), η μείωση της δόσης (Dose Reduction) και η διακοπή της δόσης (Dose Interruption). Η Ανάλυση Επίπτωσης στον Προϋπολογισμό βασίστηκε στην προτεινόμενη μεθοδολογία του ΝΙCE. Αποτελέσματα: Συνολικά είκοσι μελέτες (τρείς τυχαιοποιημένες και δεκαεπτά μη τυχαιοποιημένες) συμπεριλήφθηκαν στη συστηματική ανασκόπηση. Μέχρι σήμερα, μόνο η τραστουζουμάμπη- δερουξτεκάνη έχει λάβει έγκριση για τη θεραπεία του προχωρημένου μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα με μετάλλαξη στο HER2. Από τα αποτελέσματα των κλινικών δοκίμων Destiny Lung 01 και Destiny Lung 02, οι ανεπιθύμητες ενέργειες Βαθμού ≥ 3, οι οποίες σχετίζονται με τη θεραπεία και παρουσιάστηκαν με μεγαλύτερη συχνότητα και στις δυο μελέτες ήταν η ουδετεροπενία και η αναιμία. Ουδετεροπενία (Destiny lung 01: 19% Cohort 2 - δόση 6,4 mg/kg, Destiny Lung 02: 18.8% Arm 1 - δόση 5,4 mg/kg, 36% Arm 2 - δόση 6,4 mg/kg). Αναιμία (Destiny lung 01: 10% Cohort 2 - δόση 6,4 mg/kg, Destiny Lung 02: 10.9% Arm 1 - δόση 5,4 mg/kg, 16% Arm 2 - δόση 6,4 mg/kg). Διάμεση πνευμονοπάθεια Βαθμού 5 παρουσιάστηκε και στις δυο κλινικές δοκιμές, με έναν ασθενή της κλινικής δοκιμής Destiny lung 01, o οποίος λάμβανε 6,4 mg της θεραπείας να χάνει τη ζωή του (Destiny lung 01: 3 ασθενείς Cohort 1 - δόση 6,4 mg/kg, 1 ασθενής Cohort 1a - δόση 5,4 mg/kg, 9 ασθενείς Cohort 2 - δόση 6,4 mg/kg), (Destiny Lung 02: 1 ασθενής Arm 1 - δόση 5,4 mg/kg, 1 ασθενής Arm 2 - δόση 6,4 mg/kg). Όσον αφορά τη σχέση ασφάλειας - δόσης παρατηρήθηκε ότι, οι ομάδες ασθενών οι οποίες έλαβαν τη δόση των 5,4mg/kg παρουσίαζαν χαμηλότερα ποσοστά, ανεπιθύμητων ενεργειών Βαθμού 3, διακοπής θεραπείας καθώς και μείωσης ή διακοπής της δόσης σε σχέση με τις ομάδες ασθενών οι οποίες έλαβαν την υψηλότερη δόση των 6,4mg/kg. Δόση 6,4 mg/kg (Destiny Lung 01: Cohort 1: 53.1% AE Βαθμού ≥ 3, 26.5% Διακοπή θεραπείας, 36.7% Μείωση δόσης, 49% Διακοπή Δόσης, Cohort 2 46% AE Βαθμού ≥ 3 , 25% Διακοπή θεραπείας, 34% Μείωση δόσης, 32% Διακοπή Δόσης , Destiny Lung 02: Arm 2 58% AE Βαθμού ≥ 3 , 20% Διακοπή θεραπείας, 32% Μείωση δόσης, 48% Διακοπή Δόσης). Δόση 5,4 mg/kg: (Destiny Lung 01: Cohort 1a: 22% AE Βαθμού ≥ 3, 17.1% Διακοπή θεραπείας, 17.1% Μείωση δόσης, 24,4% Διακοπή Δόσης, Destiny Lung 02: Arm 1 38,6% AE Βαθμού ≥ 3 , 13,9% Διακοπή θεραπείας, 16,8% Μείωση δόσης, 26,7% Διακοπή Δόσης). Τα περιστατικά που αφορούσαν σε διακοπή θεραπείας και μείωση ή διακοπή της δόσης ήταν συχνά και στις δυο κλινικές μελέτες όπως φαίνεται και από τα παραπάνω δεδομένα. Οι κυριότερες ανεπιθύμητες ενέργειες οι οποίες οδήγησαν σε διακοπή θεραπείας ήταν η διάμεση πνευμονοπάθεια και η πνευμονίτιδα. Διακοπή θεραπείας (Destiny Lung01: Cohort2 13% λόγω πνευμονίτιδας, 5% λόγω διάμεσης πνευμονοπάθειας, Destiny Lung 02: Arm1 5% λόγω πνευμονίτιδας, 5.9% λόγω διάμεσης πνευμονοπάθειας, Arm2 4% λόγω πνευμονίτιδας, 8% λόγω διάμεσης πνευμονοπάθειας), Τέλος, η BIA έδειξε ότι το διετές σενάριο θεραπείας με τραστουζουμάμπη- δερουξτεκάνη κοστίζει συνολικά στο Εθνικό Σύστημα Υγείας 15.542.590 € (για την ανάλυση επίπτωσης στον προϋπολογισμό θεωρήσαμε ότι θα υπάρχουν 70 ασθενείς ανά έτος). Η προσθήκη τραστουζουμάμπης στη γεμσιταβίνη-σισπλατίνη δεν παρήγαγε πρόσθετα οφέλη για τους συμμετέχοντες στην κλινική μελέτη. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες Βαθμού ≥3, οι οποίες εμφανίστηκαν με μεγαλύτερη συχνότητα και στις δυο ομάδες ασθενών ήταν η ουδετεροπενία, θρομβοπενία, λευκοπενία και αναιμία. Οι διάφορες ως προς τις αιματολογικές τοξικότητες Βαθμού ≥3 καθώς και τις ανεπιθύμητες ενέργειες οποιουδήποτε βαθμού μεταξύ των δύο ομάδων δεν ήταν σημαντικές. Ασθενείς που έλαβαν μόνο γεμσιταβίνη-σισπλατίνη : 58% ουδετεροπενία , 34% θρομβοπενία, 36% λευκοπενία , ασθενείς που έλαβαν γεμσιταβίνη-σισπλατίνη τραστουζουμάμπη: 57% ουδετεροπενία , 35% θρομβοπενία, 33% λευκοπενία – ΑΕ Βαθμού ≥ 3). Συνεπώς η προσθήκη της τραστουζουμάμπης δεν αύξησε την τοξικότητα της γεμσιταβίνης- σισπλατίνης και η κυριά αιτία της τοξικότητας ήταν το σχήμα της χημειοθεραπείας Στη μελέτη του Eastern Cooperative Oncology Group (τραστουζουμάμπη- πακλιταξέλη- καρβοπλατίνη), oι πιο συχνές ανεπιθύμητές ενέργειες οι οποίες συνδέονταν με τη θεραπεία και ήταν Βαθμού 3 ήταν η ουδετεροπενία (22%), θρομβοπενία (13%), υπεργλυκαιμία (13%), κόπωση (7%) και αναιμία (6%). Οι ανεπιθύμητες ενέργειες 4ου βαθμού παρουσιάστηκαν στο 35,8% των ασθενών (31% ουδετεροπενία , 2% θρομβοπενία). Η τοξικότητα του συνδυασμού των τριών φαρμάκων δεν ήταν χειρότερη από αυτή που αναμενόταν μόνο από το συνδυασμό πακλιταξέλης- καρβοπλατίνης. Για την τραστουζουμάμπη, την περτουζουμάμπη και τη ντοσεταξέλη, τα αποτελέσματα δείχνουν ένα μάλλον σημαντικό ποσοστό ασθενών που εμφάνισαν ΑΕ Βαθμού 3-4 (64%) αλλά κανένας ασθενής δεν χρειάστηκε να διακόψει τη θεραπεία λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών. Επομένως, χρειάστηκε προσωρινή διακοπή της δόσης (44% των ασθενών) ή μείωση της δόσης για τη ντοσεταξέλη (22 ασθενείς). Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες Βαθμού ≥ 3 οι οποίες σχετίζονται με τη θεραπεία ήταν η ουδετεροπενία (33%), η διάρροια (13%) και η αναιμία (9%) Τα αποτελέσματα των τριών μελετών που συνδύασαν την τραστουζουμάμπη με ένα χημειοθεραπευτικό παράγοντα (γεμσιταβίνη-σισπλατίνη, καρβοπλατίνη-πακλιταξέλη, ντοσεταξέλη), δείχνουν ότι η πιο συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια οποιουδήποτε βαθμού η οποία σχετίζεται με τη θεραπεία και εμφανίστηκε και στις τρεις μελέτες, ήταν η κόπωση και οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες Βαθμού >3 οι οποίες σχετίζονται με τη θεραπεία και αναφέρθηκαν και στις τρεις μελέτες ήταν η ουδετεροπενία και η αναιμία. Όσον αφορά το προφίλ ασφάλειας του συζεύγματος τραστουζουμάμπης εμτανσίνης, υπήρχαν διάφορες ανάμεσα στις κλινικές δοκιμές οι οποίες μελετήθηκαν. Στην κλινική μελέτη φάσης ΙΙ που πραγματοποιήθηκε από το Ιατρικό Κέντρο Yamaguchi- Ube, το Κέντρο Καρκίνου Shikoku και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Okayama παρουσιάστηκαν σε υψηλότερο ποσοστό ανεπιθύμητες ενέργειες Βαθμού 3 – 4, κυρίως θρομβοπενία (40%) και ηπατοτοξικότητα (20%). Στην κλινική δοκιμή NCT02675829 μόνο ένας ασθενής παρουσίασε ανεπιθύμητη ενέργεια Βαθμού 3 (αναιμία) και στην κλινική δοκιμή NCT02289833 οι ανεπιθύμητες ενέργειες Βαθμού 3 ήταν κόπωση σε 2 ασθενείς, θρομβοπενία σε έναν ασθενή και σχετιζόμενη με την έγχυση αντίδραση υπερευαισθησίας σε έναν ασθενή. Επομένως, μόνο η θρομβοπενία Βαθμού 3 παρουσιάστηκε τόσο στη NCT02289833 όσο και στη μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το Ιατρικό Κέντρο Yamaguchi-Ube, το Κέντρο Καρκίνου Shikoku και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Okayama με διαφορετική όμως συχνότητα. Σε δυο ασθενείς της κλινικής μελέτης που διεξήχθη από το Ιατρικό Κέντρο Yamaguchi-Ube, το Κέντρο Καρκίνου Shikoku και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Okayama μειώθηκε η δόση λόγω της θρομβοπενίας. Ο αριθμός των διακοπών θεραπείας στις δύο προαναφερθείσες κλινικές μελέτες ήταν μικρό (2 ασθενείς σε κάθε κλινική μελέτη). Το προφίλ ασφάλειας βάσει των υπαρχόντων δεδομένων κρίνεται αποδεκτό. Συνολικά, η θεραπεία με πυροτινίμπη έδειξε συγκεκριμένη κλινική αποτελεσματικότητα και αποδεκτό προφίλ ασφάλειας. Σε όλες τις κλινικές δομικές οι οποίες εξετάστηκαν, η ανεπιθύμητη ενέργεια Βαθμού 3 με τη μεγαλύτερη συχνότητα ήταν η διάρροια. Διάρροια Βαθμού ≥ 3: 20% των ασθενών NCT02834936, 20.5% των ασθενών ChiCTR1800020262(Α), 22.2% των ασθενών ChiCTR1800020262(B).Δυο ασθενείς της κλινικής δοκιμής ChiCTR1800020262 (A) διέκοψαν τη θεραπεία λόγω διάρροιας Βαθμού 3 και στο 5% των ασθενών της κλινικής δοκιμής NCT02834936 πραγματοποιήθηκε προσαρμογή της δόσης λόγω διάρροιας. Τα ποσοστά διακοπής της θεραπείας και μείωσης ή διακοπής της δόσης ήταν χαμηλά . Ο συνδυασμός πυροτινίμπης και απατινίμπης σε καθαρά στατιστική βάση ήταν πλεονεκτικός έναντι της μονοθεραπείας με πυροτινίμπη όσον αφορά το αντικειμενικό ποσοστό ανταπόκρισης (ORR) σε ασθενείς με μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα σταδίου ΙΙΙ ή ΙV και μετάλλαξη HER2. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες Βαθμού 3 που παρουσιάστηκαν, ήταν διάρροια (3%) και υπέρταση (9,1%). Υπήρξε ένα περιστατικό διακοπής της θεραπείας λόγω αφόρητου εμετού και ναυτίας. Οι μειώσεις δόσης ή οι διακοπές δόσης (30,3%), οφείλονταν σε διάρροια, εμετό ή ναυτία. Η χρήση ποζιοτινίμπης παρουσίασε μέτριο κλινικό όφελος στη θεραπεία ασθενών με προχωρημένο ή μεταστατικό μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα με μετάλλαξη HER2. Το ποσοστό των ασθενών που εμφάνισαν ανεπιθύμητες ενέργειες Βαθμού ≥ 3 ήταν υψηλό, με πιο συχνές ΑΕ, το εξάνθημα και τη διάρροια στις ZENITH20 και NCT03066206, τη στοματίτιδα μόνο στη ZENITH20 και τη παρωνυχία μόνο στη NCT03066206. Συγκεκριμένα ΑΕ Βαθμού ≥ 3 Zenith20 Cohort 2: 48.9% εξάνθημα, 25.6% διάρροια, 24.4% στοματίτιδα Cohort 4: 45% QD, 39% BID εξάνθημα, 15% QD, 21% BID διάρροια, 21% QD 15%BID Στοματίτιδα, ΝCT03066206: 47% εξάνθημα, 20% διάρροια, 20% παρωνυχία. Μείωση δόσης πραγματοποιήθηκε σε μεγάλο ποσοστό τόσο στους ασθενείς της κοορτής 2 της κλινικής μελέτης ZENITH20 (22.2% 14mg, 30% 12mg, 22.2% 10mg, 2,2% 8mg) όσο και στους ασθενείς της κλινικής μελέτης NCT03066206 (53% μια μείωση δόσης, 20% δεύτερη μείωση δόσης) . Δεν υπήρξαν μειώσεις δόσης στην κοορτή 4 της ZENITH20. Διακοπή της θεραπείας σημειώθηκε μόνο στην κοορτή 2 της ZENITH20 (13,3%). Τα αποτελέσματα της ZENITH20 για την κοορτή 4, δείχνουν ότι οι ασθενείς που έλαβαν 16 mg/μια φορά την ημέρα παρουσίασαν σχετικά υψηλότερα ποσοστά εξανθήματος και στοματίτιδας Βαθμού ≥ 3 και οι ασθενείς που έλαβαν 8 mg/ δύο φορές την ημέρα παρουσίασαν σχετικά υψηλότερα ποσοστά διάρροιας Βαθμού ≥ 3. Τόσο στην κοορτή 2 της ZENITH20 όσο και στην NCT03066206 υπήρξε ένα περιστατικό πνευμονίας Βαθμού 5. Η θεραπεία με νερατινίμπη έδειξε ελαφρώς χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης AE Βαθμού 3 σε σύγκριση με τη θεραπεία με νερατινίμπη και τεμσιρόλιμους. Η πιο συχνή ΑΕ Βαθμού 3 ήταν η διάρροια και για τις δύο περιπτώσεις (12% νερατινίμπη, 14% νερατινίμπη και τεμσιρόλιμους). Δεν αναφέρθηκαν διακοπές και τα δεδομένα αποκαλύπτουν ότι η ομάδα που έλαβε θεραπεία με νερατινίμπη και τεμσιρόλιμους εμφάνισε καλύτερα συνολικά αποτελέσματα. Η θεραπεία με αφατινίμπη δεν έδειξε την αναμενόμενη δυνατότητα ελέγχου της νόσου. Μεταξύ των δύο μελετών, τα αποτελέσματα δείχνουν κάποιες διαφορές ως προς την εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών Βαθμού 3-4. Στην κλινική δοκιμή ETOP 7-14 NICHE παρουσιάστηκαν δυο περιστατικά δύσπνοιας Βαθμού 3-4 και ένα περιστατικό οξείας νεφρικής βλάβης η οποία οδήγησε σε θάνατο και πιθανώς να συνδέεται με τη χρήση του φαρμάκου. Στην κλινική δοκιμή NCT02597946 εμφανίστηκε διάρροια Βαθμού ≥ 3 στο 16,7% των ασθενών. Στην κλινική δοκιμή NCT02597946 πραγματοποιήθηκε μείωση της δόσης στο 27,8% των ασθενών. Για την tarloxotinib, παρατηρήθηκε μείωση της δόσης σε σχετικά σημαντικό αριθμό ασθενών (21.7%) και μόνο ένας ασθενής διέκοψε τη θεραπεία λόγω αντίδρασης κατά την έγχυση. H πιο συχνή ΑΕ Βαθμού 3 ήταν η επιμήκυνση του διαστήματος QT (34.8%) ενώ παρουσιάστηκαν επίσης εξάνθημα (4.3%), διάρροια (4.3%), αυξημένη τρανσαμινάση της αλανίνης (4.3%) Βαθμού 3, αλλά σε πολύ χαμηλότερα ποσοστά. Για τη δακομιτινίμπη, υπήρξε ένα περιστατικό διάρροιας Βαθμού 4, ένας θάνατος σχετιζόμενος με τη θεραπεία (λόγω ηπατικής ανεπάρκειας πιθανώς από την αλληλεπίδραση της μιρταζαπίνης) και σε ένα ποσοστό των συμμετεχόντων διακόπηκε η θεραπεία (13%) ή μειώθηκε η δόση (17%). Συμπεράσματα: Η συστηματική ανασκόπηση των μελετών ανέδειξε τα χαρακτηριστικά ασφαλείας των νέων θεραπειών για τον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα HER2+. Επί του παρόντος, μόνο η θεραπεία με trastuzumab/deruxtecan έχει πάρει την απαραίτητη ένδειξη για αυτό τον τύπο κακοηθειών. Η συγκεκριμένη θεραπεία σχετίζεται με ένα σημαντικό ποσοστό ανεπιθύμητων ενέργειων Βαθμού ≥3 καθώς και με ένα σημαντικό αριθμό ασθενών οι οποίοι οδηγήθηκαν σε διακοπή θεραπείας ή σε διακοπή/μείωση δόσης λόγω των ανεπιθύμητων ενέργειων. Παρόλα αυτά η υψηλή αποτελεσματικότητα που έχει επιδείξει ο συνδυασμός στις κλινικές δοκιμές Destiny Lung01 (NRCT) και Destiny Lung02 (RCT) δημιουργεί ένα θετικό ισοζύγιο στη σχέση ρίσκου/οφέλους. Όσον αφορά την ελεγχόμενη κλινική μελέτη που εξετάζει την προσθήκη τραστουζουμάμπης στη γεμσιταβίνη-σισπλατίνη, η προσθήκη δεν προκάλεσε αύξηση της τοξικότητας και το πρόσθετο όφελος που παρήχθη αφορούσε μόνο τη συνολική μέση επιβίωση των ασθενών. Τέλος σχετικά με την ελεγχόμενη κλινική μελέτη που εξετάζει την προσθήκη νερατινίμπης στο τεμσιρόλιμους, η ομάδα που έλαβε τον συνδυασμό εμφάνισε καλύτερα συνολικά αποτελέσματα και ελαφρώς υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης AE Βαθμού 3. Παρόλο που σε κάποιες περιπτώσεις ελλοχεύει ο κίνδυνος μεροληψίας λόγω της κατασκευής των δοκιμών που οφειλόταν στον μικρό αριθμό διαθέσιμων ασθενών, τα αποτελέσματα δίνουν το έναυσμα για περαιτέρω μελέτη. Η μελλοντική έρευνα είναι βέβαιο πως θα παράσχει περισσότερο ισχυρά αποτελέσματα. Λέξεις- Κλειδιά: μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα, HER2, στοχευμένη θεραπεία anti-HER2, συστηματική ανασκόπηση, κλινική ασφάλεια, προϋπολογισμός υγειονομικής περίθαλψης
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κομνηνέλη Ελισάβετ
- Komnineli Elisavet
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3479862