Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Hos(ti)pitable Europe: Thinking the European Heritage in Jacques Derrida and Caryl Phillips’s Ethics and Poetics of Hospitality

Abstract

dc:description

Η Ευρωπαϊκή αποικιακή παρακαταθήκη αποτελεί κεντρικό θέμα στο λογοτεχνικό και μη έργο του Κάριλ Φίλιπς, το οποίο διαπραγματεύεται τις προβληματικές της φυλής και της απαλλοτρίωσης, της ταυτότητας καθώς και της αναζήτησης πατρίδας. Κεντρικό άξονα των μυθιστορημάτων του "Διασχίζοντας τον Ποταμό" και "Η Φύση του Αίματος", που η παρούσα εργασία εξετάζει, αποτελούν το ζήτημα της Μαυρότητας και της αίσθησης του ανήκειν στην Ευρώπη, το αποικιακό παρελθόν της, οι συνεχείς ρατσιστικές και εθνικιστικές πρακτικές εντός των συνόρων της καθώς ο φυλετικός αποκλεισμός στο όνομα της κυριαρχίας της. Και τα δυο μυθιστορήματα ακολουθούν ετερόκλητες αφηγήσεις απαλλοτρίωσης, επερωτώντας τις ηθικές αποτυχίες της Ευρώπης όπως αυτές αποτυπώνονται στο διατλαντικό δουλεμπόριο, τον αντισημιτισμό και το Ολοκαύτωμα, που φανερώνουν την εμμονή της Ευρώπης με την φυλή, την αγνότητα και το αίμα. Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί να διαβάσει τα δυο έργα σε συνδυασμό με την θεωρητικοποίηση της φιλοξενίας στη φιλοσοφία του Ζακ Ντεριντά. Εξετάζοντας την ιστορία της φιλοξενίας στην Ελληνό-Ρωμαϊκό-Αβραμική παράδοση, και αποδομώντας τις ευρωκεντρικές φιλοσοφικές της παραδοχές, ο Ντεριντά διαβάζει το έργο του Ιμμάνουελ Καντ Προς την Αιώνια Ειρήνη, Ένα Φιλοσοφικό Σχεδίασμα, στο οποίο ο Γερμανός φιλόσοφος θεμελιώνει την φιλοξενία ως κοσμοπολίτικη και οικουμενική, βασισμένη στην κυριαρχία του έθνους-κράτους. Αποδομώντας τον Καντ, ο Ντεριντά ισχυρίζεται πως η φιλοξενία χαρακτηρίζεται από μια βαθιά αντινομία, η οποία, συνοπτικά, πρόκειται για το δίπολο της απροϋπόθετης φιλοξενίας (η φιλοξενία ως ο Νόμος να υποδεχτούμε τον ξένο χωρίς ερωτήσεις) και της υπό προϋποθέσεις φιλοξενίας ( η φιλοξενία ως αναγκαστικά εξαρτώμενη από την κυριαρχία του οικοδεσπότη πάνω στην οικία του), καθώς και για την απορία που προκύπτει ανάμεσα τους, καθώς αφενός η απροϋπόθετη φιλοξενία καταστρέφει την οικία του οικοδεσπότη, και αφετέρου η υπό προϋποθέσεις φιλοξενία, ανεπαρκής ως είναι, ασκεί βία στον φιλοξενούμενο. Ο Ντεριντά συνεπώς αποσυναρμολογεί την κοσμοπολίτικη φιλοξενία φέρνοντας στο φως την εχθρότητα που την στοιχειώνει, και μας ωθεί προς μια συνεχή επανεξέταση και επανεφεύρεση της Ευρωπαϊκής παράδοσης της φιλοξενίας. Τα μυθιστορήματα του Φίλιπς προβληματίζουν ακριβώς αυτήν την παρακαταθήκη, δίνοντας έμφαση στις διαπλεκόμενες θεματικές του αίματος και του νερού καθώς και στην σημασία τους στην διαμόρφωση της Ευρωπαϊκής ιστορίας. Τόσο στο περιεχόμενο όσο και στη μορφή τους, τα έργα αυτά αποσυναρμολογούν τους αξιο-οντολογικούς διχοτομισμούς που στο διάβα της ιστορίας έχουν υποβιβάσει την Μαυρότητα στον πυθμένα της φυλετικής ιεραρχίας, και φανερώνουν την ταυτότητα ως ετερογενή και υβριδική, ενσαρκώνοντας μια ηθική και ποιητική της λογοτεχνικής φιλοξενίας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αντωνακάκη Αντωνία
  • Antonakaki Antonia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3481135

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αντωνακάκη Αντωνία; Antonakaki Antonia. Hos(ti)pitable Europe: Thinking the European Heritage in Jacques Derrida and Caryl Phillips’s Ethics and Poetics of Hospitality. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481135