Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

In Hyperbole We Do (Not) Trust: Integration of Hyperbole in Greek and English Everyday Speech and its Impact on Epistemic Vigilance

Abstract

dc:description

Η υπερβολή συνιστά ένα πανταχού παρών σχήμα λόγου το οποίο έχει ερευνηθεί από πληθώρα γλωσσολόγων, με τους πραγματολόγους να εστιάζουν κυρίως στην κατανόησή της από τους αποδέκτες (π.χ. Gibbs 1994, Carston 2018) και με τους αναλυτές λόγου στην παραγωγή της από τους ομιλητές (π.χ. McCarthy & Carter 2004, Claridge 2010). Αναφορικά με το δεύτερο είδος μελέτης, αν και οι περισσότερες έρευνες επικεντρώνονται στον εντοπισμό λεξικών εκδηλώσεων υπερβολής, ορισμένες πρώιμες μελέτες εξετάζουν επίσης τη χρήση της εντός διαφορετικών πολιτισμών (π.χ. Martins 2017). Επιπρόσθετα, λόγω του μεταφορικού χαρακτήρα της υπερβολής και της σημασιολογικής απόκλισής της από το πραγματικό νόημα του ομιλητή, ορισμένοι μελετητές προτείνουν ότι ενεργοποιούνται οι λεγόμενοι μηχανισμοί επιστημικής επαγρύπνησης (Sperber et al. 2010). Αυτοί μάς προστατεύουν από απόπειρες εξαπάτησης και διευκολύνουν την απόφασή μας σχετικά με το αν θα πιστέψουμε τον συνομιλητή μας και τις πληροφορίες που μάς παρέχει. Σε μία απόπειρα να συγχωνεύσει αυτές τις δύο ερευνητικές προσεγγίσεις, η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική σκοπεύει να εξετάσει τη συχνότητα χρήσης και τις πραγματολογικές επιρροές της υπερβολής στον ελληνικό και βρετανικό καθημερινό λόγο, καθώς και να διερευνήσει πώς αυτή η διαπολιτισμική σύγκλιση ή/και απόκλιση στη χρήση της υπερβολής μπορεί να επηρεάσει την ενεργοποίηση των μηχανισμών επιστημικής επαγρύπνησης κατά την επεξεργασία υπερβολής. Για την επίτευξη του πρώτου ερευνητικού στόχου, κατασκευάστηκαν δύο ξεχωριστά σώματα κειμένων -ένα για κάθε γλώσσα- των οποίων τα δεδομένα προήλθαν από τηλεοπτικές εκπομπές και επισημάνθηκαν χειρωνακτικά για περιπτώσεις υπερβολής. Για την εξέταση του δεύτερου ερευνητικού στόχου, δύο ερωτηματολόγια -ένα για κάθε γλώσσα- σχεδιάστηκαν και συμπληρώθηκαν διαδικτυακά από 41 Έλληνες και 29 Βρετανούς μονόγλωσσους ομιλητές, τα δεδομένα των οποίων υποβλήθηκαν σε στατιστική ανάλυση. Η ανάλυση των κειμενικών σωμάτων έδειξε ότι το ελληνικό σώμα περιλάμβανε διπλάσιες περιπτώσεις υπερβολής σε σύγκριση με το βρετανικό. Και στα δύο σώματα, η υπερβολή χρησιμοποιήθηκε κυρίως για την έμφαση και διόγκωση των περιγραφόμενων γεγονότων, καθώς και για την πειθώ του κοινού σχετικά με την ειλικρίνεια του ομιλητή και του μηνύματός του. Στο ελληνικό σώμα, η υπερβολή λειτούργησε επίσης ως συναισθηματικό γλωσσικό μέσο, ενισχύοντας τη συναισθηματική εμπλοκή των ακροατών, δημιουργώντας οικειότητα και καλλιεργώντας σχέσεις εμπιστοσύνης. Αναφορικά με τα αποτελέσματα των ερωτηματολογίων, οι Έλληνες συμμετέχοντες δεν επέδειξαν ενδείξεις επαγρύπνησης έναντι των υπερβολικών μηνυμάτων. Αντίθετα, οι Βρετανοί συμμετέχοντες επέδειξαν επαγρύπνηση μόνο απέναντι σε υπερβολικά μηνύματα των οποίων το περιεχόμενο παρότρυνε την εκτέλεση μιας μελλοντικής δράσης από τους ακροατές, μια ανομοιότητα που αποδόθηκε τελικά στη λιγότερο συνήθη χρήση της υπερβολής από τους Βρετανούς και στην περιορισμένη λειτουργία της ως μηχανισμού οικοδόμησης οικειότητας και εμπιστοσύνης μεταξύ των συνομιλητών. Συνολικά, η παρούσα μελέτη υποδεικνύει τη σημασία διαπολιτισμικής διερεύνησης της υπερβολής, καθώς η διαπολιτισμικά διαφοροποιημένη χρήση της ενδέχεται να επηρεάζει τον τρόπο επικοινωνίας και τη γνωστική επεξεργασία εκδηλώσεων υπερβολής.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Βασιλοπούλου Στυλιανή
  • Vasilopoulou Styliani

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, English, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3481768

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Βασιλοπούλου Στυλιανή; Vasilopoulou Styliani. In Hyperbole We Do (Not) Trust: Integration of Hyperbole in Greek and English Everyday Speech and its Impact on Epistemic Vigilance. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481768