Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Subverting the Monomyth through the absence or presence of archetypes in J.R.R Tolkien’s The Lord of the Rings and J.D Salinger’s The Catcher in the Rye

Abstract

dc:description

Αυτή η εργασία προσπαθεί να εξετάσει την σημασία και την επιρροή του μύθου και των αρχετύπων στην λογοτεχνία. Τα λογοτεχνικά κείμενα που θα επιγκεντρωθώ είναι το Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών του J. R. R. Tolkien (1954) και ο Φύλακας στην Σίκαλη του J.D. Salinger (1951), αναλύοντας τις πορείες των πρωταγωνιστών τους. Αξοιοποιώντας την έννοια του Μονομύθου ή του Κύκλου του Ήρωα, όπως αναπτύχθηκε στο βιβλίο του Joseph Campbell ο Ήρωας με τα Χίλια Πρόσωπα (1949), θα προσπαθήσω να δείξω πως οι ήρωες των σύγχρονων αφηγήσεων μπορούν εν μέρει να υπονομεύσουν και να ανατρέψουν την σταθερή δομή του Μονομύθου. Ο Μονομύθος του Campbell περιγράφει μια σειρά σταδίων που ακολουθούν παραδοσιακά οι ήρωες στις περιπέτειές τους, ξεκινώντας απο το κάλεσμα για περιπέτεια, περνώντας απο δοκιμασίες και δυσκολίες, έως μία κορύφωση που συνοδεύεται από την μεταμόρφωση του ήρωα και την επιστροφή στο σπίτι. Επιπλέον, θα εξετάσω πώς η παρουσία ή η απουσία αρχετύπων επηρεάζει την δομή των αφηγήσεων και την ανάπτυξη των ηρωών. Τα αρχέτυπα του Carl Jung, που περιλαμβάνουν φιγούρες όπως ο ήρωας, ο μέντορας και η σκιά, καθορίζουν το εσωτερικό και εξωτερικό ταξιδι του ήρωα. Θα δείξω πώς αυτά τα αρχέτυπα λειτουργούν στα μυθιστορήματα, δίνοντας στους ήρωες την απαραίτητη δομή για την αναπτυξή τους, είτε την δέχονται έιτε όχι. Η εργασία μου χωρίζεται σε τέσσερις ενότητες. Η πρώτη ενότητα περιλαμβάνει το θεωρητικό πλαίσιο που χρησιμοποιώ για να συνδέσω τα αρχέτυπα του Jung με τον Μονομύθο του Campbell και την λογοτεχνία. Η δεύτερη και η τρίτη ενότητα επικεντρώνονται στα ταξίδια των ηρώων του Φρόντο Μπάγκινς και του Χόλντεν Κόλφιλντ, ανιστοιχα. Διαβάζω και τα δύο μυθιστορήματα μέσω της θεωρίας του Campbell, αποδεικνύοντας ότι η εφαρμογή της είναι αδύνατη όταν οι ήρωες αποτυγχάνουν να αναγνωρίσουν ή να αγνωνιστούν ενάντια σε ορισμένα αρχέτυπα και όταν δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν προκλήσεις που είναι απαραίτητες για την ολοκλήρωση του ταξιδιού τους. Επιπλέον, υποστηρίζω ότι οι περιπέτειες του δεν καταλήγουν σε θρίαμβο αλλά σε αποτυχία ή ακομή και τρέλα. Ο Φρόντο είναι το πρότυπο ενός απρόθυμου ήρωα του οποίου η αποστολή γυρίζει γύρω απο την καταστροφή του Ενός Δαχτυλιδιού. Η αποτυχία του να αναγνωρίσει και να έρθει σε 45 επάφη με τα αρχέτυπα, οπώς για παράδειγμα με την σκιά του, τον οδήγει σε ένα ταξίδι γεμάτο από εξάντληση, θυσία και ψυχολογική ζημιά. Υποστηρίζω, λοιπόν, ότι το ταξίδι του Φρόντο είναι ατελές, καθώς η αδυναμία του να εκπληρώσει τον σκοπό του τον αφήνει σε μία κατάσταση ψυχολογικής διάλυσης, αποδεικνύοντας το κόστος του ηρωισμού. Παρομοίως ο Χόλντεν ανατρέπει τα αρχέτυπα με έναν πιο άμεσο τρόπο, δηλαδή ως αντίδραση στο τραύμα του και ως μία μορφή εφηβικής επανάστασης. Ο Χόλντεν απορρίπτει ενεργά τους ρόλους που του επιβάλλει η κοινωνία και οι ενήλικες γύρω του, απορρίπτοντας διαρκώς χαρακτήρες μέντορες. Το ταξίδι του χαρακτηρίζεται από αποξένωση, απομόνωση και την αδυναμία του να συμφιλιωθεί με το παρελθόν του. Υποστηρίζω, λοιπόν, ότι το ταξίδι του είναι ένα που δεν προωθεί την προσωπική ανάπτυξή του. Αντιθέτως προωθεί την ψυχολογική του πτώση, καθώς ο ίδιος απομακρύνεται από την πραγματικότητα. Η αποτυχία του να αποδεχτεί ή να αλληλεπιδράσει με τα αρχέτυπα που θα τον γείωναν, τον εμποδίζει να ωριμάσει, μία διαδικασία που είναι χαρακτηριστική του Μονομύθου. Η τελευταία ενότητα αυτής της εργασίας είναι μία προσπάθεια να συγκρίνω τα δύο ταξίδια. Συγκρίνοντας αυτούς του δύο ήρωες, σκοπεύω να δείξω ότι και οι δύο χαρακτήρες αναδεικνύουν τους περιορισμούς του Μονομύθου και των αρχέτυπων και την καθολικότητα τους, ειδικά όταν πρόκειται για αφηγήσεις τρέλας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καρυδάς Παναγιώτης
  • Karydas Panagiotis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3497950

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καρυδάς Παναγιώτης; Karydas Panagiotis. Subverting the Monomyth through the absence or presence of archetypes in J.R.R Tolkien’s The Lord of the Rings and J.D Salinger’s The Catcher in the Rye. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3497950