National and Kapodistrian University of Athens
Μεγάλη Ιδέα και Ελληνοθωμανισμός: Η περίπτωση του Παύλου Καρολίδη
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία επιχειρεί να προσεγγίσει την ιδεολογική και πολιτική συγκρότηση του Παύλου Καρολίδη, μέσα από την ανάλυση του ιστοριογραφικού του έργου, με έμφαση στην περίοδο 1872–1912. Ο Παύλος Καρολίδης έζησε και δραστηριοποιήθηκε συγγραφικά, ακαδημαϊκά και πολιτικά σε μια εποχή έντονων κοινωνικών και πολιτικών μετασχηματισμών, τόσο στο ελληνικό βασίλειο όσο και στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η εργασία εξετάζει πώς ο Π. Καρολίδης εγγράφεται στο ιδεολογικό και πολιτικό πλαίσιο της εποχής του, η οποία, από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα, χαρακτηρίζεται από κρίσιμες αναζητήσεις γύρω από την εθνική ταυτότητα, τη θέση του ελληνισμού στην πολυεθνοτική Ανατολή και τις εδαφικές διεκδικήσεις που διαμόρφωσαν τη στρατηγική του ελληνικού κράτους. Την ίδια περίοδο, η Οθωμανική Αυτοκρατορία επιχειρεί να αναδιαμορφώσει το πολιτικό και διοικητικό της σύστημα, σε μια προσπάθεια να διαχειριστεί τις εντεινόμενες εθνοτικές πιέσεις, να διαφυλάξει την εδαφική της ακεραιότητα και να διατηρήσει την κοινωνική της συνοχή. Σκοπός της μελέτης είναι να εξετάσει τον Παύλο Καρολίδη αφενός σε σχέση με την ελληνική εθνικιστική ιδεολογία και αφετέρου ως διανοούμενο που συγκροτήθηκε ιδεολογικά μέσα από μια διαλεκτική σχέση με τη μικρασιατική του καταγωγή, την ορθόδοξη πολιτισμική του κληρονομιά και την εμπειρία ζωής σε ένα πολυεθνοτικό και διαρκώς μεταβαλλόμενο οθωμανικό περιβάλλον. Το πρώτο κεφάλαιο έχει εισαγωγικό χαρακτήρα. Παρουσιάζεται το ιστορικό πλαίσιο της εποχής, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, καθώς και μια παράλληλη εξέταση της εθνικής ιδεολογίας της Μεγάλης Ιδέας και των διαφορετικών κατευθύνσεων που ακολούθησε, ανάλογα με τις πολιτικές και ιστορικές συγκυρίες. Μέσα από την ανάλυση της Μεγάλης Ιδέας, αναδεικνύεται πώς οι εκάστοτε συνθήκες διαμόρφωναν διαφορετικά νοήματα και ερμηνείες της, τόσο εντός όσο και εκτός του ελληνικού κράτους. Το δεύτερο κεφάλαιο εξετάζει την πρώιμη περίοδο της συγγραφικής δραστηριότητας του Π. Καρολίδη, κατά την οποία επιχείρησε, μέσα από το ιστοριογραφικό του έργο, να αναδείξει τη Μικρά Ασία και την Καππαδοκία ως κοιτίδες του ελληνικού και ευρωπαϊκού πολιτισμού. Παράλληλα, αναλύεται η απαρχή της πολιτικής του δραστηριοποίησης, η οποία συνδέεται με την εμπειρία και τις συνέπειες του Ελληνοτουρκικού Πολέμου του 1897. Το τρίτο κεφάλαιο ασχολείται με την πολιτική του δράση στο Οθωμανικό Κοινοβούλιο κατά την περίοδο 1908–1912, με έμφαση στη στάση του απέναντι στα εθνικά ζητήματα και στις εσωτερικές αντιπαραθέσεις εντός της ελληνορθόδοξης κοινότητας. Αναλύεται η θέση του απέναντι στις κυρίαρχες ιδεολογικές τάσεις της εποχής: αφενός τον εθνοκεντρισμό και αφετέρου την προοπτική ελληνοθωμανικής συνεργασίας. Εξετάζεται, επίσης, η στάση του απέναντι σε βασικούς θεσμούς εκπροσώπησης των ελληνορθοδόξων, όπως η Οργάνωση Κωνσταντινουπόλεως, το Οικουμενικό Πατριαρχείο και οι ελληνικές διπλωματικές αρχές. Στο τελευταίο κεφάλαιο επιχειρείται η συγκέντρωση και ανάλυση των βασικών πολιτικών απόψεων του Παύλου Καρολίδη, με στόχο την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αυτές αντλούνται από τις ιδεολογικές του αρχές και συνδιαλέγονται με τις επιστημονικές του αντιλήψεις, όπως αυτές εκφράζονται στην πλούσια ιστοριογραφική του παραγωγή.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μπακίρης Κυριάκος
- Bakiris Kyriakos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:3501176