Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η έννοια του “Κρατήματος” στην Εικαστική Θεραπεία - Art Therapy

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία εξετάζει την έννοια του "κρατήματος" (holding), όπως αυτή αναπτύχθηκε από τον D.W. Winnicott (1965), στην εικαστική ψυχοθεραπεία. Ο βασικός στόχος της έρευνας είναι η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο το "κράτημα" εφαρμόζεται στην εικαστική θεραπεία και πώς ενισχύει την θεραπευτική διαδικασία, δημιουργώντας ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον για τους/τις θεραπευόμενους/ες. Στο πρώτο μέρος, η εργασία περιλαμβάνει μια εκτενή θεωρητική πλαισίωση, η οποία αναλύει τη σύνδεση μεταξύ της ψυχανάλυσης, της τέχνης και της θεραπευτικής διαδικασίας. Παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη της εικαστικής ψυχοθεραπείας, με ιδιαίτερη αναφορά στην τριγωνική θεωρία, που περιγράφει τη δυναμική σχέση μεταξύ του/της θεραπευτή/τριας, του/της θεραπευόμενου/ης και του καλλιτεχνικού έργου. Η τέχνη αναγνωρίζεται ως ανεξάρτητο μέσο επικοινωνίας και έκφρασης, το οποίο διευκολύνει την πρόσβαση στο ασυνείδητο και την επεξεργασία εσωτερικών συγκρούσεων. Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζεται η εμπειρική έρευνα που βασίζεται σε συνεντεύξεις με επαγγελματίες ψυχοθεραπευτές και ψυχοθεραπεύτριες που εφαρμόζουν την εικαστική θεραπεία. Οι συνεντεύξεις εστιάζουν στο πώς το "κράτημα" διαμορφώνει τη θεραπευτική διαδικασία και πώς η τέχνη λειτουργεί ως μέσο για την ενίσχυση της συναισθηματικής ασφάλειας των θεραπευόμενων. Το δείγμα της έρευνας περιλάμβανε 15 επαγγελματίες εικαστικής θεραπείας, οι οποίοι εργάζονται σε διαφορετικά πλαίσια. Οι συμμετέχοντες/ουσες είχαν εμπειρία με ποικίλες διαταραχές, όπως κατάθλιψη, οριακή διαταραχή προσωπικότητας, άγχος, σχιζοφρένεια και άνοια. Η συλλογή δεδομένων έγινε μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων. Το πρωτόκολλο συνέντευξης περιλάμβανε ερωτήσεις σχετικά με την αντίληψη των συμμετεχόντων για την έννοια του "κρατήματος" και τον ρόλο του στην εικαστική θεραπεία. Τα ευρήματα της έρευνας υποδεικνύουν ότι το "κράτημα" στην εικαστική θεραπεία είναι ζωτικής σημασίας για την υποστήριξη των θεραπευόμενων, καθώς τους/τις επιτρέπει να εκφράζουν ελεύθερα συναισθήματα και σκέψεις που συχνά δεν μπορούν να διατυπωθούν λεκτικά, μέσω των καλλιτεχνικών τους δημιουργιών. Η τέχνη λειτουργεί ως συμβολικός δίαυλος, επιτρέποντας την εξωτερίκευση βαθύτερων συναισθημάτων, όπως ο φόβος, ο θυμός ή η λύπη, μέσα από χρώματα, σχήματα και υφές, χωρίς την ανάγκη λεκτικής επεξεργασίας. Η δημιουργική διαδικασία διευκολύνει την προβολή εσωτερικών εμπειριών και την επεξεργασία τραυματικών γεγονότων με έναν ασφαλή και μη απειλητικό τρόπο, καθώς η τέχνη παρέχει έναν χώρο όπου οι θεραπευόμενοι/ες μπορούν να αναπαραστήσουν και να αναδιαπραγματευτούν τις εμπειρίες τους, σε ένα θεραπευτικό πλαίσιο "κρατήματος", όπου η παρουσία και η καθοδήγηση του/της θεραπευτή/τριας παρέχουν την απαραίτητη αίσθηση ασφάλειας και υποστήριξης, διευκολύνοντας την αυθεντική έκφραση και την ενδυνάμωση των θεραπευόμενων. Το "κράτημα", σύμφωνα με τους/τις θεραπευτές/τριες, επιτυγχάνεται τόσο μέσω της διαπροσωπικής σχέσης, όσο και μέσω της καλλιτεχνικής δημιουργίας και της δημιουργίας ενός σταθερού και ασφαλούς θεραπευτικού πλαισίου, όπου οι θεραπευόμενοι/ες αισθάνονται αποδεκτοί/ές και προστατευμένοι/ες. Αυτό το περιβάλλον, σε συνδυασμό με τη χρήση της τέχνης ως συμβολικού μέσου έκφρασης, επιτρέπει την εξωτερίκευση και την επεξεργασία δύσκολων συναισθημάτων και ασυνείδητων συγκρούσεων με έναν μη απειλητικό και δημιουργικό τρόπο.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σαλιβέρου Ελισάβετ
  • Saliverou Elisavet

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek, English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:3661794

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σαλιβέρου Ελισάβετ; Saliverou Elisavet. Η έννοια του “Κρατήματος” στην Εικαστική Θεραπεία - Art Therapy. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3661794