National and Kapodistrian University of Athens
Τα γυναικεία και τα ανδρικά χαρακτηριστικά της Κλυταιμνήστρας στην τριλογία του Αισχύλου: Ἀγαμέμνων, Χοηφόροι, Εὐμενίδες
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα εργασία διερευνά τη διπλή φύση, τόσο την αρσενική όσο και τη θηλυκή, της Κλυταιμνήστρας στην τριλογία Ορέστεια του Αισχύλου (Αγαμέμνων – Χοηφόροι – Ευμενίδες), αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η ηρωίδα κατασκευάζει και αξιοποιεί μια διπλή έμφυλη ταυτότητα που αμφισβητεί τις προσδοκίες της πατριαρχικής κοινωνίας. Η Κλυταιμνήστρα του Αισχύλου διαφέρει αισθητά από τις μεταγενέστερες απεικονίσεις της στον Σοφοκλή και τον Ευριπίδη. Δεν είναι μια φοβισμένη ή υποταγμένη γυναίκα, αλλά μια ρητορικά ισχυρή και πολιτικά έξυπνη μορφή που αναλαμβάνει την εξουσία και οργανώνει τη δολοφονία του Αγαμέμνονα με προμελετημένο έγκλημα. Τα ανδρικά χαρακτηριστικά της: η κυριαρχία, η λογική, η ρητορική δεινότητα και η πολιτική φιλοδοξία αντιπαραβάλλονται με τη συνειδητή χρήση της συμβατικής θηλυκότητάς της, καθιστώντας την ηρωίδα ταυτόχρονα μια παραβατική και εμβληματική μορφή της τραγικής έμφυλης ανατροπής. Εστιάζοντας στην απεικόνιση του Αισχύλου, η μελέτη αυτή εξετάζει πώς η Κλυταιμνήστρα κατασκευάζει την ταυτότητά της μέσα από τη γλώσσα, τις πράξεις και την αυτοπαρουσίασή της. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χρήση της έμφυλης ρητορικής, των συμβολικών μοτίβων και των στρατηγικών που της επιτρέπουν να μετακινείται ανάμεσα σε ανδρικούς και γυναικείους ρόλους, ανάλογα τις περιστάσεις. Μέσα από την λεπτομερή ανάλυση επιλεγμένων αποσπασμάτων και την αξιοποίηση σημαντικής βιβλιογραφίας, αποδεικνύεται ότι η Κλυταιμνήστρα αποτελεί το αρχέτυπο της γυναίκας που υπερβαίνει τα έμφυλα όρια, προκαλώντας και εν τέλει αποσταθεροποιώντας τα ιδανικά του αθηναϊκού οἴκου, της πολιτικής τάξης και της γυναικείας αρετής. Ο χαρακτήρας της γίνεται πεδίο εξέτασης ανάμεσα στα παλαιά συστήματα ανταποδοτικής δικαιοσύνης και στις αναδυόμενες αντιλήψεις περί πολιτικής διακυβέρνησης. Η Κλυταιμνήστρα σταδιακά χάνει τα ανδρικά της γνωρίσματα και υποτάσσεται στη θηλυκή της φύση. Η πατριαρχία επικρατεί έναντι της μητριαρχίας. Στόχος της διπλωματικής εργασίας είναι η σκιαγράφηση του χαρακτήρα της Κλυταιμνήστρας, η ανάδειξη της ανατρεπτικής μορφής της και οι αλλαγές που επιφέρει στην κοινωνία. Η εργασία χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια κεφάλαια. Τα δύο πρώτα εξετάζουν τα ανδρικά και τα γυναικεία χαρακτηριστικά της Κλυταιμνήστρας στον Αγαμέμνονα, το τρίτο και το τέταρτο κεφάλαιο στις Χοηφόρους και το πέμπτο στις Ευμενίδες. Για την διττή φύση της ηρωίδας αξιοποίησα σημαντική ελληνόγλωσση και ξενόγλωσση βιβλιογραφία. Βασική μελέτη για την συμπεριφορά και τις κινήσεις της Κλυταιμνήστρας αποτέλεσε η μονογραφία της McClure (1999). Επίσης, ο Griffith (1995) και ο Bierl (2017) εστιάζουν στην δύναμη και την κοινωνικο-πολιτική εξουσία της ηρωίδας, ενώ η Zeitlin (1978) προσπαθεί να αποδώσει μια φεμινιστική προσέγγιση στην τριλογία. Τέλος, ο Goldhill (1984) & (2008) δίνει μια πολύπλευρη οπτική για το ανδρικό και το γυναικείο φύλο στην τραγωδία.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ντόβα Αναστασία
- Ntova Anastasia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5296068