National and Kapodistrian University of Athens
Υπολογιστική δοσιμετρία σε απλές και ανθρωπόμορφες γεωμετρίες για τη μελέτη της επίδρασης ανομοιογενειών σε διαφορετικά κλινικά διαθέσιμα συστήματα MR-linacs
Abstract
dc:descriptionΣκοπός της εργασίας αυτής αποτελεί η μελέτη των μεταβολών στις κατανομές δόσεων για τα υπάρχοντα κλινικά, ή υπό ανάπτυξη συστήματα MR-linac, για περιοχές κοιλοτήτων, αλλά και σε κλινικό ομοίωμα (ομοίωμα πραγματικής γεωμετρίας βασισμένο σε υπολογιστική τομογραφία, CT). Οι μεταβολές αυτές μελετήθηκαν με τη βοήθεια Monte Carlo προσομοιώσεων. Υπόβαθρο: Τα συστήματα MR-linac, είναι υβριδικά συστήματα ενός γραμμικού επιταχυντή (6 ή 7 MV στα υπάρχοντα συστήματα), συζευγμένα με ένα σύστημα απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού (MRI). Τα συστήματα δύνανται να έχουν είτε κάθετη, είτε παράλληλη διαμόρφωση του μαγνητικού πεδίου σε σχέση με την φορά διάδοσης της δέσμης φωτονίων του γραμμικού επιταχυντή. Οι διαταραχές που επιφέρει το μαγνητικό πεδίο στις κατανομές δόσεων σχετίζεται, ως επί το πλείστον, με περιοχές διεπιφανειών μεταξύ υλικών διαφορετικών πυκνοτήτων. Φαινόμενα όπως το ERE (Electron Return effect), ESE (Electron Stream Effect) και lateral scatter ERE, είναι γνωστά για τις μεταβολές που προκαλούν στις κατανομές δόσεων, και αποτελούν κομμάτι της διερεύνησης της παρούσας μελέτης. Μέθοδοι: Για τους υπολογισμούς και την εξαγωγή των κατανομών δόσεων χρησιμοποιήθηκε ο κώδικας EGSnrc V2023a. Μέσω του κώδικα έγινε μοντελοποίηση ομοιογενούς κύβου νερού (30×30×30〖cm〗^3), εντός του οποίου τοποθετήθηκαν, σε βάθος 15 cm από την επιφάνεια του, κυβικές κοιλότητες αέρα, οστού και πνεύμονα διαστάσεων 2.4×2.4×2.4〖cm〗^3, καθώς επίσης έγινε μελέτη και απουσία κοιλότητας. Με τη βοήθεια της εφαρμογής ctcreate (ελεύθερα διαθέσιμο στον κώδικα EGSnrc) δημιουργήθηκε επίσης ομοίωμα θώρακος βασισμένο σε ανωνυποποιημένη CT ασθενούς. Οι παραπάνω γεωμετρίες ακτινοβολήθηκαν με αρχείο πηγής phase space που παραχωρήθηκε από τον κατασκευαστή για το σύστημα UNITY (7MV/1.5T MR-linac), για δύο διαφορετικά πεδία, 3×3〖cm〗^2 και 10×10〖cm〗^2, ενώ στο κλινικό ομοίωμα έγινε ακτινοβόληση μόνο με το 3×3〖cm〗^2 πεδίο με απλό πεδίο αλλά και με parallel opposed beams. Σε όλα τα ομοιώματα εφαρμόστηκαν τα ακόλουθα μαγνητικά πεδία: 0Τ, 1.5Τ και 0.35Τ κάθετα στην κύρια διεύθυνση διάδοσης της δέσμης, 1Τ και 0.5Τ παράλληλα στην κύρια διεύθυνση διάδοσης της δέσμης. Αποτελέσματα: Σε όλες σχεδόν τις γεωμετρίες παρουσιάστηκε συγκριτική υπεροχή των παράλληλων συστημάτων MR-linac, καθώς παρατηρήθηκαν μικρότερες αποκλίσεις από την περίπτωση απουσίας μαγνητικού πεδίου, καθώς επίσης οι περιοχές υπερδοσιασμού και υποδοσιασμού εμφανίζονταν ως επί το πλείστων σε διεπιφάνειες υλικών παρουσία κάθετων μαγνητικών πεδίων. Χαρακτηριστικά στην περίπτωση μελέτης κοιλότητας αέρα, στα διαγράμματα δόσης-βάθους, παρατηρήθηκε, παρουσία κάθετων μαγνητικών πεδίων, η εμφάνιση θερμών περιοχών με δόση αυξημένη έως και 52%, και ψυχρές περιοχές με δόση μειωμένη έως και 71%, συγκριτικά με την περίπτωση απουσίας μαγνητικού πεδίου στη διεπιφάνεια. Αντίθετα στην περίπτωση των παράλληλων μαγνητικών πεδίων παρουσιάστηκε αυξημένη δόση εντός της κοιλότητας, χωρίς την εμφάνιση θερμών και ψυχρών περιοχών. Συμπεράσματα: Από κλινικής σκοπιάς, τα παράλληλα μαγνητικά πεδία φαίνεται να παρουσιάζουν δοσιμετρικά πλεονεκτήματα σε συγκεκριμένες συνθήκες, λόγω ηπιότερων επιδράσεων στην κατανομή δόσης, ιδιαίτερα κοντά σε διεπιφάνειες ή κρίσιμα όργανα. Αντίθετα, τα κάθετα πεδία προκαλούν ισχυρότερες μεταβολές, οι οποίες όμως μπορούν να αξιοποιηθούν θεραπευτικά μέσω κατάλληλης μοντελοποίησης. Συνεπώς, η επιλογή του τύπου MR-linac (παράλληλης ή κάθετης διάταξης) θα πρέπει να προσαρμόζεται στο εκάστοτε κλινικό σενάριο, με βάση την ανατομία και τις δοσιμετρικές απαιτήσεις της περιοχής
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Πιλάτης Αθανάσιος
- Pilatis Athanasios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5297227