Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μοριακή Ανάλυση της Αντιφλεγμονώδους Δράσης των Εξωσωματίων που Προέρχονται από MSCs του Ομφαλίου Λώρου στην Οξεία Ηπατική Ανεπάρκεια

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Η οξεία ηπατική ανεπάρκεια (ALF) αποτελεί μια σχετικά σπάνια νοσολογική οντότητα, διαφορετικής αιτιολογίας, αλλά απειλητική για τη ζωή των ασθενών. Εκδηλώνεται αιφνίδια ως οξεία και σοβαρή ηπατική βλάβη, με κατάπτωση της ηπατικής λειτουργίας μέσα σε διάστημα ημερών ή εβδομάδων, σε άτομα που δεν έχουν προηγούμενο ιστορικό ηπατικής νόσου. Η κλινική αντιμετώπισή της συνήθως περιλαμβάνει την απομάκρυνση της αιτίας που πυροδότησε την ηπατική βλάβη, όπως θεραπεία έναντι της ιογενούς ηπατίτιδας ή διακοπή της ηπατοτοξικής φαρμακευτικής αγωγής. Επιπλέον, η διαχείριση απαιτεί την προσεκτική χρήση φαρμάκων, την έγκαιρη αντιμετώπιση των επιμέρους κλινικών καταστάσεων, την αιτιολογική θεραπεία, αν υπάρχει, και την με κάθε διαθέσιμο μέσο υποστήριξη της ηπατικής λειτουργίας. Ωστόσο, επειδή η καταστροφή των ηπατοκυττάρων είναι εκτεταμένη και πολλές φορές μη αναστρέψιμη, οι πάσχοντες από ALF τελικά χρειάζονται επιτακτικά μεταμόσχευση ήπατος, η οποία και παραμένει η μόνη οριστική θεραπεία με πιθανότητα ανάκαμψης για τους ασθενείς. Σκοπός: Η βλάβη των ηπατοκυττάρων, είτε προέρχεται απευθείας από την πρωταρχική αιτία που προκάλεσε την απόπτωση και νέκρωση αυτών, είτε προκύπτει από την μη ελεγχόμενη φλεγμονώδη αντίδραση που ανατροφοδοτεί και επιδεινώνει την ηπατοκυτταρική καταστροφή. Εκτός από την ανοσολογικά-επαγόμενη βλάβη των ηπατοκυττάρων, ανάμεσα στα συμβάντα με μοιραία κατάληξη για τους ασθενείς είναι η σηπτική καταπληξία (από παρουσία παθογόνων ή στείρα φλεγμονή) καθώς και η συστηματική φλεγμονώδης αντίδραση, που καταλήγουν σε πολυοργανική ανεπάρκεια. Σε μια προσπάθεια εξεύρεσης νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων, πολλές προκλινικές μελέτες που στηρίζονται στη χρήση μεσεγχυματικών βλαστικών κυττάρων (MSCs) αλλά και στα εξωσωμάτια (Exos) αυτών, έχουν παρουσιάσει ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Με τα Exos, που δρουν ως μέσο διακυτταρικής επικοινωνίας και μετάδοσης βιολογικής πληροφορίας, να υπερτερούν, ως ακυτταρική θεραπεία, των προγονικών τους κυττάρων και να έχουν την ικανότητα, ως βιολογικά συστήματα μεταφοράς, να περιορίσουν την βλάβη και να παρατείνουν την επιβίωση ή ακόμα και να προσφέρουν την πλήρη ίαση. Μεθοδολογία: Η ALF, σε αρχικά στάδια μπορεί να αφορά σε βλάβη που υφίσταται μόνο το ήπαρ, αλλά γρήγορα εξελίσσεται σε ένα σύνθετο και δύσκολα διαχειρίσιμο σύνδρομο με ένα κλινικό φάσμα συμπτωμάτων, από διαταραχή της ηπατικής συνθετικής λειτουργίας έως και ηπατική εγκεφαλοπάθεια. Με δεδομένο ότι η φλεγμονώδης αντίδραση δεν υπονομεύει μόνο την λειτουργία του ήπατος, αλλά με την εκδήλωση σήψης ενδέχεται να αποτελέσει και την αιτία κατάληξης των ασθενών, έγινε αναζήτηση στην βάση PubMed για αντι-φλεγμονώδη βιοδραστικά μόρια που εμπεριέχονται στα εξωσωμάτια προερχόμενα από MSCs κύτταρα του ομφαλίου λώρου (hUC-MSC-Exos). Η επωφελής αντι-φλεγμονώδης δράση τους ερμηνεύεται στα πλαίσια της ALF, ως διερεύνηση πιθανών κοινών ή παραπλήσιων μηχανισμών μοριακής βιολογικής δράσης με οργανικά συστήματα εκτός ήπατος, λαμβάνοντας υπόψιν την ανάγκη για πρόληψη της πολυοργανικής ανεπάρκειας αλλά και την υπαρκτή πιθανότητα για εκδήλωση παρενεργειών από θεραπείες που βασίζονται σε Exos από την εκτός στόχου εναπόθεσή τους. Αποτελέσματα: Η αναζήτηση απέφερε βιοδραστικά μόρια που επηρεάζουν ήδη γνωστά βιολογικά μονοπάτια φλεγμονής της ALF, ασκώντας αντι-φλεγμονώδη επίδραση, όπως είναι η προς τα κάτω ρύθμιση του υποδοχέα TLR4, η μετατροπή των μακροφάγων στον Μ2 φαινότυπο και η έγκαιρη εκκαθάριση των ουδετερόφιλων που έχουν υποστεί γήρανση. Εμμέσως και η αντιαποπτωτική δράση τους περιορίζει την φλεγμονή. Επιπλέον, βρέθηκαν ως αρωγοί της αντι-φλεγμονώδους δράσης των hUC-MSC-Exos και μόρια όπως οι αυξητικοί παράγοντες HGF και VEGF, αλλά και διάφορα μικρά μόρια RNA (miRNA) που μάλλον επιδρούν σε πολλαπλά επίπεδα. Η αντι-επιθηλιο-μεσεγχυματική μετατροπή (anti-EMT), η διατήρηση της μιτοχονδριακής λειτουργίας, ο περιορισμός του φλεγμονοσώματος NLRP3, η επικράτηση των κυττάρων Tregs έναντι των Th17, η ελεγχόμενη αυτοφαγία, η αποφυγή ουβικουιτίνωσης αντιφλεγμονωδών πρωτεϊνών όπως η Α20, η αντιμετώπιση της οργανικής υποξίας, η αποτροπή της ενεργοποίησης του υποδοχέα TLR9 από θραύσματα DNA, ανήκουν στο ευρύ ρεπερτόριο αντι-φλεγμονώδους δράσης του περιεχομένου των hUC-MSC-Exos. Συμπεράσματα: Η επωφελής θεραπευτικά δράση των εξωσωματίων, γενικά, προς το παρόν έχει αποδειχθεί σε πειραματικά μοντέλα. Τα εξωσωμάτια ενέχουν κάποιες δυσκολίες ως προς την κλινική εφαρμογή τους, όπως οι παρενέργειες από την εκτός στόχου εναπόθεση και η χορήγησή τους σε δοσολογία με δυσθεώρητες ποσότητες, με σύντομο χρόνο ημιζωής στην αιματική κυκλοφορία. Η ενίσχυση του ωφέλιμου θεραπευτικά φορτίου των hUC-MSC-Exos, με αντι-φλεγμονώδη βιοδραστικά μόρια που εκδηλώνουν αποδεδειγμένα όμοια επίδραση με ίδιο ή παρεμφερή μοριακό μηχανισμό σε κάθε οργανικό σύστημα, ενδέχεται να αποτελεί ενδιάμεση ή οριστική θεραπεία. Η στόχευση της θεραπείας πρέπει να είναι διττή, με αποτροπή της ανοσολογικά επαγόμενης ηπατοκυτταρικής βλάβης και της συστηματικής φλεγμονώδους απόκρισης που προκαλεί ιστική ισχαιμία και σε εξωηπατικά οργανικά συστήματα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καρρής Γεώργιος
  • Karris George

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5297421

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καρρής Γεώργιος; Karris George. Μοριακή Ανάλυση της Αντιφλεγμονώδους Δράσης των Εξωσωματίων που Προέρχονται από MSCs του Ομφαλίου Λώρου στην Οξεία Ηπατική Ανεπάρκεια. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297421