National and Kapodistrian University of Athens
Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ.ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ
Abstract
dc:descriptionΠΕΡΙΛΗΨΗ Όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν οι αναφορές στην αναγκαιότητα της αξιοποίησης της τέχνης στην εκπαίδευση ως διδακτικό εργαλείο ανάπτυξης δεξιοτήτων και κοινωνικής ένταξης. Πολλές μελέτες και έρευνες που κατατίθενται στην παρούσα εργασία ήδη εφαρμόζονται σε αρκετές χώρες με θεαματικά αποτελέσματα. Στην Ελλάδα όμως μόλις τα τελευταία χρόνια γίνεται λόγος σε εκπαιδευτικά συνέδρια και σεμινάρια, γεγονός που από τη μια αναδεικνύει την έλλειψη γνώσης και κατανόησης όσων εμπλέκονται στην μαθησιακή διαδικασία, για τα οφέλη της χρήσης και αξιοποίησης της τέχνης στην εκπαίδευση και από την άλλη αποκαλύπτει την διάθεση για ένα αναζωογονητικό ρεύμα αλλαγής στο σημερινό σχολείο, που καλείται να γίνει πιο ανθρώπινο, ευχάριστο, ελκυστικό και δημιουργικό για εκπαιδευτικούς και μαθητές. Σκοπός της παρούσης έρευνας είναι να αναδείξει μέσα από την βιβλιογραφία την πολυεπίπεδη συμβολή της τέχνης στην εκπαίδευση και να φωτίσει τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών για τον ρόλο της τέχνης και την χρήση της ως κατάλληλο, διαθεματικό και διδακτικό εργαλείο. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά το χρονικό διάστημα:τέλη Απριλίου - αρχές Μαΐου 2025. Περιλάμβανε τυχαίο δείγμα 16 εκπαιδευτικών (ΠΕ70) από δημόσια δημοτικά σχολεία κυρίως του κέντρου της Αθήνας αλλά και της Αττικής με τη χρήση έντυπου ερωτηματολογίου 22 συνολικών ερωτήσεων κλειστού και ανοιχτού τύπου. Η στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων πραγματοποιήθηκε με το στατιστικό πακέτο IBM SPSS v. 24.και το πρόγραμμα ΕXCEL. Το 56% του δείγματος ήταν γυναίκες και το 44% άνδρες. Το 85% των εκπαιδευτικών κατανοούν την τέχνη σαν μέσο έκφρασης και διαχείρισης συναισθημάτων και εμφανώς λιγότεροι αναφέρονται στην τέχνη ως εργαλείο μάθησης (12,5%) ή μέσο επικοινωνίας (18,8%). Αυτό αποδεικνύει την απουσία της τέχνης από την εκπαίδευση ή την αξιοποίησή της περιφεριακά και αποσπασματικά, πάντως όχι μέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η τέχνη εκλαμβάνεται περισσότερο σαν μια ατομική έκφραση παρά σαν διδακτικό εργαλείο και τρόπος διδακτικής επικοινωνίας. Το 42% δεν είχε καμία εξειδίκευση σε μορφή τέχνης πριν την είσοδό της στην εκπαίδευση ενώ το 32% είχε τη μουσική ως πιο διαδεδομένη μορφή εξειδίκευσης. Το 81% θα αξιοποιούσε την τέχνη αν είχε εξειδίκευση ή επιμόρφωση. Επίσης το 81% δήλωσε πως η εξειδίκευση σε μορφή τέχνης τους διευκολύνει σημαντικά στη διδακτική πράξη. Μόλις το 18% έχουν λάβει κάποια μορφή επιμόρφωσης σε πρόγραμμα για την αξιοποίηση της τέχνης στην εκπαίδευση, ενώ το 58% την κρίνει αναγκαία ως παιδαγωγικό και εκπαιδευτικό εργαλείο. Το 50% χρησιμοποιεί μέτρια την τέχνη στην εκπαιδευτική διαδικασία, ενώ το 25% εμφανίζει μεγαλύτερη χρήση που σχετίζεται με σχετική επιμόρφωση ή εξειδίκευση. Οι πιο πολλοί εκπαιδευτικοί αναφέρουν πιο συχνά ως λόγο περιορισμένης χρήσης της τέχνης σαν διδακτικό εργαλείο, την πίεση χρόνου και ύλης (35%), την έλλειψη εξειδίκευσης-επιμόρφωσης (24%) και την έλλειψη υποδομών (18%). Γλώσσα, Ιστορία και Εργαστήρια Δεξιοτήτων παρουσιάζουν υψηλή συμβολή της τέχνης ενώ μέτρια χρήση σε Μαθηματικά και Γεωγραφία. Επίσης περιορισμένη χρήση σε Φυσική, Θρησκευτικά, Κοινωνική Αγωγή και Πληροφορική. Το 100% συμφωνεί στην συμβολή της τέχνης στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στην κοινωνική ένταξη. Το μεγαλύτερο ποσοστό αναγνωρίζει την συμβολή της τέχνης στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που έχουν να κάνουν με την φαντασία και το συναίσθημα και πολύ λιγότερο με τις αντίστοιχες δεξιότητες της κριτικής σκέψης και της επίλυσης προβλημάτων. Η συντριπτική πλειοψηφία (93 %) θεωρεί ότι το Αναλυτικό Πρόγραμμα αξιοποιεί «λίγο» ή «μέτρια» τις τέχνες στην εκπαίδευση και το ίδιο ποσοστό πιστεύει πως η χρήση της τέχνης δεν στηρίζεται από το κράτος. Το 80% πιστεύουν πως δεν επαρκεί ο χρόνος διδασκαλίας για την αξιοποίηση της τέχνης και επίσης το 80% πως η έλλειψη γνώσεων των εκπαιδευτικών και το 75% πως η έλλειψη υποδομών δυσκολεύουν την χρήση της τέχνης στην εκπαίδευση. Τα ίδια μεγάλα ποσοστά έχουν η ακαταλληλότητα του αναλυτικού προγράμματος και του εκπαιδευτικού πλαισίου και η έλλειψη χρηματοδότησης από το κράτος. Τέλος, το 75% συμμετέχει ενεργά σε γιορτές και εκδηλώσεις με την αξιοποίηση της τέχνης και το 100% αναγνωρίζουν πως ο ρόλος της τέχνης στην εκπαίδευση πρέπει να αναβαθμιστεί. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας αναδεικνύουν από τη μια την ανάγκη για επιμόρφωση των εκπαιδευτικών αναφορικά με τη χρήση της τέχνης ως διδακτικό εργαλείο και από την άλλη την ευθύνη όλων όσων εμπλέκονται στην εκπόνηση των αναλυτικών προγραμμάτων για αλλαγή προσανατολισμού της παιδείας, ώστε η αξιοποίηση της τέχνης να αξιοποιηθεί συστηματικά στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Γανωτής Γεώργιος
- Ganotis George
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5297423