National and Kapodistrian University of Athens
Επιχειρησιακή εκμετάλλευση εναερίων μέσω πυρόσβεσης κατά δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα
Abstract
dc:descriptionΟι δασικές πυρκαγιές αποτελούν διαχρονικά έναν από τους σοβαρότερους φυσικούς κινδύνους για τον ελλαδικό χώρο. Κάθε καλοκαίρι, η χώρα μας καλείται να διαχειριστεί πολυάριθμα περιστατικά πυρκαγιών που συνδέονται άρρηκτα με το κλίμα, τη γεωμορφολογία, τη βλάστηση και την ανθρώπινη παρουσία. Τα περιστατικά αυτά συνεπάγονται χιλιάδες ώρες ανθρώπινης απασχόλησης, μεγάλο οικονομικό κόστος σε υλικούς και χρηματικούς πόρους, καταστροφή ιδιωτικών και δημόσιων περιουσιών, απώλεια χλωρίδας και πανίδας και, δυστυχώς, όχι σπάνια, ανθρώπινες ζωές. Η ένταση και η συχνότητα αυτών των πυρκαγιών έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, με την κλιματική αλλαγή να αποτελεί καθοριστικό επιβαρυντικό παράγοντα. Οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας, οι υψηλές θερμοκρασίες, οι ασυνήθιστα ισχυροί άνεμοι, καθώς και η αύξηση των ημερών με ακραίες καιρικές συνθήκες, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα, καθιστώντας την εξάπλωση των πυρκαγιών πιο ραγδαία και την κατάσβεσή τους πιο απαιτητική. Η Ελλάδα, με τον πλούσιο φυσικό της πλούτο και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα της Μεσογείου, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτού του φαινομένου. Η διαχείριση των δασικών πυρκαγιών αποτελεί μια πολυσύνθετη πρόκληση, η οποία απαιτεί τον συντονισμό πολλών φορέων, την ύπαρξη σύγχρονων μέσων και τεχνικών, καθώς και την αξιοποίηση επιστημονικής γνώσης και εμπειρικής σοφίας. Παρότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση της οργάνωσης και ενίσχυσης του μηχανισμού δασοπροστασίας, δεν έχουν ακόμη εξελιχθεί ισόρροπα όλες οι μέθοδοι και τα εργαλεία πρόληψης και καταστολής. Το ευρύτερο αυτό ζήτημα ξεπερνά τα όρια μιας μόνο μεταπτυχιακής διατριβής και απαιτεί διεπιστημονική και θεσμική προσέγγιση. Η παρούσα εργασία εστιάζει στον τομέα της αεροπυρόσβεσης, ενός εξειδικευμένου και ζωτικού τμήματος της συνολικής αντιμετώπισης των πυρκαγιών. Η επιχειρησιακή αξιοποίηση των εναέριων μέσων πυρόσβεσης παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς αποτελεί ένα πεδίο υψηλού κινδύνου αλλά και μεγάλης στρατηγικής αξίας. Η αεροπυρόσβεση θεωρείται παγκοσμίως μία από τις πλέον επικίνδυνες αποστολές για ιπτάμενα μέσα, λόγω των απαιτητικών συνθηκών υπό τις οποίες εκτελείται: έντονος καπνός, ισχυρά θερμικά ανοδικά ρεύματα, χαμηλά ύψη πτήσης, περιορισμένη ορατότητα και συχνά απότομη μορφολογία του εδάφους. Η διατριβή αυτή φιλοδοξεί να αναδείξει, να αναλύσει και να αξιολογήσει τα είδη των εναέριων μέσων που χρησιμοποιούνται στην Ελλάδα για την κατάσβεση δασικών πυρκαγιών, τον τρόπο επιχειρησιακής τους αξιοποίησης, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους, αλλά και τα κριτήρια βάσει των οποίων επιλέγονται και ενεργοποιούνται. Στα αρχικά κεφάλαια παρουσιάζεται το φαινόμενο των δασικών πυρκαγιών, τα είδη τους, τα στάδια της δασοπροστασίας, καθώς και οι βασικές αρχές πυρόσβεσης, με στόχο την παροχή ενός αναγκαίου θεωρητικού υποβάθρου. Ακολουθεί η ανάλυση των εναέριων μέσων που διατίθενται είτε από το κράτος είτε μέσω μισθώσεων και διερευνώνται οι ειδικές επιχειρησιακές δυνατότητές τους, οι περιορισμοί τους και η κατανομή τους στον ελλαδικό χώρο. Επιπλέον, εξετάζονται οι μετεωρολογικές και γεωγραφικές παράμετροι που επηρεάζουν τη λήψη αποφάσεων, καθώς και το πλαίσιο συντονισμού από το ΕΣΚΕΔΙΚ και τους αρμόδιους φορείς. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις διαδικασίες ασφαλείας, αλλά και στη διαχείριση πολλαπλών μέσων σε ταυτόχρονες επιχειρήσεις, μέσω ενός σεναρίου που προσομοιώνει πραγματικές συνθήκες. Η συγγραφή αυτής της διατριβής βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην πολυετή επαγγελματική εμπειρία του συγγραφέα ως μέλους πληρώματος εναέριου μέσου. Η βιωματική γνώση, σε συνδυασμό με την επιστημονική μεθοδολογία, προσφέρει μια ρεαλιστική και πρακτικά εφαρμόσιμη προσέγγιση στο ζήτημα. Η ανάγκη καταγραφής, ανάλυσης και υποβολής προτάσεων για τη βελτίωση της επιχειρησιακής δράσης στον τομέα αυτό στάθηκε η βασική αφορμή για την εκπόνηση της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Χατζηγεωργίου Γεώργιος
- Chatzigeorgiou Georgios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5297779