Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Οι πολλαπλές δράσεις της θρομβομοντουλίνης

Abstract

dc:description

Η ΤΜ, η οποία ανακαλύφθηκε από τους Esmon και Owen περί το 1960, είναι μία πρωτεΐνη της επιφάνειας κυρίως των ενδοθηλιακών κυττάρων και αποτελεί βασικό μεσολαβητή μεταξύ πήξης και φλεγμονής. Το γονίδιό της εδράζεται στο χρωμόσωμα 20,στερείται εξωνίων και κωδικοποιεί ένα πεπτίδιο που αποτελείται από 557 αμινοξέα και 5 επιτόπους: i) ένα N-terminal like επίτοπο που δε διαθέτει αντιπηκτικές ιδιότητες αλλά συμμετέχει στη φλεγμονή , στην προσκόλληση και τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων, ii) έξι EGF-like επιτόπους που εμπεριέχουν το ελάχιστο τμήμα της TM (EGF-like 3-6) που απαιτείται για την πλήρη αντιπηκτική και αντιινωδολυτική της δράση, iii) ένα Ser-Thr επίτοπο που διαθέτει τη θέση σύνδεσης της θειικής χονδροϊτίνης και συμβάλει στη σωστή τοποθέτηση της θέσης σύνδεσης της θρομβίνης από τη μεμβράνη για αποτελεσματική αλληλεπίδραση με άλλα μόρια, iv) ένα διαμεμβρανικό τμήμα και v) ένα βραχύ ενδοκύτταριο τμήμα. Οι βασικές λειτουργίες της αφορούν στη διαμεσολαβούμενη από τη θρομβίνη ενεργοποίηση της PrC, στην ενεργοποίηση του TAFI και στη μεταβολή της ειδικότητας της θρομβίνης με τελικό αποτέλεσμα την αναστολή των FVa, FIIIa, FIXa, FXIIIa και της ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων. Έχουν ταυτοποιηθεί ορισμένες μετελλάξεις του γονιδίου της ΤΜ , όπως η del 791-801, με ποικίλες επιδράσεις στα επίπεδα της TM ή/και στη λειτουργικότητά της. Εκτός από τα ενδοθηλιακά κύτταρα ανευρίσκεται στη συγκυτιοτροφοβλάστη του πλακούντα, στα κυψελιδικά κύτταρα των πνευμόνων, στα αστροκύτταρα, στα κερατινοκύτταρα, στα μεσοθηλιακά κύτταρα, στα αρθρικά κύτταρα, στα μονοκύτταρα, στα χονδροκύτταρα, στα ακτινωτά κύτταρα του οφθαλμού, στους οστεοβλάστες και στα δενδριτικά κύτταρα. Η έκφρασή της αυξάνεται από τις στατίνες, το ρετινοϊκό οξύ, την ισταμίνη, την αδενοσίνη, την IL-4 , το VEGF , ενώ η έκφρασή της μειώνεται από τον TNF, την IL-1β, την υποξία , την οξειδωμένη LDL, το shear stress και τα ελεύθερα λιπαρά οξέα. Η TM ανευρίσκεται ελεύθερη στο πλάσμα, ως διαλυτή ΤΜ, αποτελούμενη από διάφορα θραύσματα της μεμβρανικής TM. Η συγκέντρωσή της κυμαίνεται σε 3-50ng/ml και έχει ρόλο στον πηκτικό μηχανισμό. Η απελευθέρωσή της από τη μεμβράνη μπορεί να γίνει μέσω πρωτεόλυσης, φυσικής ή χημικής απελευθέρωσης και με τη μορφή συμπλόκων μικροκυστικδίων- TM. Ο εργαστηριακός προσδιορισμός γίνεται κυρίως με τις τεχνικές ΕΙΑ και ELISA , ενώ έχουν χρησιμοποιηθεί και οι τεχνικές Westen- Blot και HPLC. Εκτός από τις βασικές λειτουργίες της ,η TM συμμετέχει και σε άλλες κλινικές οντότητες. Η βλάβη του ενδοθηλίου, η αθηροσκλήρυνση, οι φλεγμονώδεις διεργασίες, τα ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής, ο σακχαρώδης διαβήτης, η νεφρική και ηπατική νόσος, η διάχυτη ενδαγγειακή πήξη και οι κακοήθειες είναι μερικές από αυτές. Λόγω των πολλαπλών δράσεών της σε πολλές παθολογικές καταστάσεις, έχουν ανασυνδυαστεί ποικίλες μορφές της για θεραπευτική εφαρμογή. Κάποιες από τις καταστάσεις για τις οποίες φαίνεται να έχει ένδειξη η ανασυνδυασμένη TM είναι η σήψη, οι αιματολογικές κακοήθειες, οι συμπαγείς όγκοι, και νοσήματα του καρδιαγγειακού και αναπνευστικού συστήματος. Παρά τα ήδη υπάρχοντα δεδομένα για την ανασυνδυασμένη TM υπάρχει πληθώρα μελλοντικών προοπτικών ως προς τη χρήση της για την αντιμετώπιση νοσημάτων, όπως οι αυτοάνοσες αγγειίτιδες, αλλά και επιπλοκών, όπως η αλλογενής μεταμόσχευση του μυελού των οστών

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σκούρου Άννα
  • Skourou Anna

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5297821

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σκούρου Άννα; Skourou Anna. Οι πολλαπλές δράσεις της θρομβομοντουλίνης. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297821