National and Kapodistrian University of Athens
Αναπαραστάσεις του ιστορικού προσώπου του 20ού αιώνα στη σκηνοθετική πρακτική του 21ου αιώνα. Παροντισμός και ιστορικοποίηση σε παραστασιολογική μελέτη δυο παραδειγμάτων: LENIN [Milo Rau, 2017], La Obra [Mariano Pensotti – Grupo Marea, 2023].
Abstract
dc:descriptionO παροντισμός συνδέεται άμεσα με τις καταστατικές έννοιες της αναπαράστασης, της αφήγησης και της οπτικής γωνίας, όχι μόνο στις σκηνοθετικές πρακτικές του θεάτρου και του κινηματογράφου, αλλά και στην ιστοριογραφία. Ως ιδεολογική εργαλειοποίηση όψεων του παρελθόντος για τις ανάγκες του παρόντος, ο όρος αυτός έρχεται σε αντίθεση με την ιστορικοποίηση, όπου προκρίνεται η απόσταση του παρελθόντος σε σχέση με το παρόν. Στην παρούσα εργασία, διερευνάται, μέσα από παραδείγματα του 21ου αιώνα, πώς αυτοί οι όροι λειτουργούν στο πλαίσιο της σύγχρονης σκηνοθετικής πρακτικής και πώς αυτή θα μπορούσε να συνιστά από μόνη της έναν τρόπο αντίληψης της ιστορίας αλλά και του θεάτρου, ως «μηχανής μνήμης». Τα σκηνοθετικά εγχειρήματα του Milo Rau και του Mariano Pensotti επανερμηνεύουν το ρόλο ιστορικών προσώπων του 20ού αιώνα, σύμφωνα με το αξιακό σύστημα του παρόντος με το οποίο ταυτίζεται ο σύγχρονος θεατής. Στις παραστάσεις αυτών των σκηνοθετών, LENIN και La Obra, μελετώνται οι τρόποι με τους οποίους η σύγχρονη σκηνοθεσία επανεγγράφει στο παρόν δύο αντιφατικές εκφάνσεις της νεωτερικότητας, την Οκτωβριανή Επανάσταση και το Ολοκαύτωμα, και, παράλληλα, οι τρόποι με τους οποίους οι παραστάσεις αυτές αναστοχάζονται τα καλλιτεχνικά τους μέσα. Ως τυπικά παραδείγματα «δραματουργιών του πραγματικού», οι παραστάσεις αυτές θολώνουν τα όρια μυθοπλασίας και αναπαράστασης, αντανακλώντας την πολυπλοκότητα της σύγχρονης διεθνούς σκηνής και την ανάγκη επανεφεύρεσης των αναγνωρίσιμων ειδών, σε νέα ιστορικά συμφραζόμενα. Αντικείμενο ανάλυσης της εργασίας αποτελούν οι τρόποι διαχείρισης της απόστασης μεταξύ του χρόνου και των συνθηκών των συγκεκριμένων παραγωγών και του αντικειμένου αναφοράς τους, μέσω της έννοιας της «Δεύτερης Ιστορίας». Εντός αυτού του πλαισίου της πολιτικής, πολιτισμικής και δημόσιας διαχείρισης του παρελθόντος στο παρόν, η σχέση του θεατρικού ιστορικού προσώπου με το αναφερόμενό του προβληματίζεται. Η σχέση αυτή περιπλέκεται ακόμα περισσότερο από τη χρήση διαφορετικών μέσων και την αυτοαναφορικότητα των παραστάσεων, η οποία αντικαθιστά την πραγματολογική φύση της ιστορικής γραφής, αναδιαμορφώνοντας τη σχέση του θεατή με το ιστορικό πρόσωπο. Το φα(ντα)σματικό καθεστώς του προσώπου αυτού και οι διαφορετικές στάσεις απέναντι σε αυτό συνιστούν την τομή των σκηνοθετικών θέσεων που μελετώνται στην εργασία. Στο πλαίσιο αυτό διερευνάται κατά πόσο οι σκηνικές αυτές δραματουργίες αποτελούν κριτικές αναπαραστάσεις του ιστορικού προσώπου, αμφισβητώντας κυρίαρχες αφηγήσεις και επίσημα μνημονικά ρεπερτόρια.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ντούρου Μαγδαληνή
- Ntourou Magdalini
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5299706