National and Kapodistrian University of Athens
Χαρτογράφηση τάσεων αντι-υπερτασικών φαρμάκων και προγνωστική σημασία του αριθμού των λαμβανόμενων φαρμακευτικών σκευασμάτων
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή/Σκοπός Η φαρμακευτική θεραπεία στην Αρτηριακή Υπέρταση συνεχώς εμπλουτίζεται με νεότερες μελέτες να αναδεικνύουν τις δυνατότητες νέων αντι-υπερτασικών φαρμάκων. Επιπλέον, σύγχρονες μελέτες αναδεικνύουν την αυξανομένη συχνότητα και το προγνωστικό πλεονέκτημα της αντι-υπερτασικής αγωγής με συνδυασμούς φαρμάκων σε ένα δισκίο. Σκοποί της μελέτης ήταν 1) η χαρτογράφηση των αντι-υπερτασικών φαρμάκων στην έξοδο νοσηλευόμενων ασθενών από καρδιολογικές κλινικές της Ελλάδας στο συνολικό χρονικό διάστημα της παρακολούθησης των ασθενών, καθώς και τα τελευταία 5 έτη σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη παρακολούθησης, 2) η παρακολούθηση των θεραπευτικών αλλαγών μετά το εξιτήριο, 3) η μελέτη των παραγόντων που επηρεάζουν την επιλογή της αγωγής χωρίς συνδυασμούς (με περισσότερα δισκία) και 4) η αξιολόγηση της προγνωστικής επίπτωσης αυτού του σχήματος αγωγής. Υλικό και Μέθοδος Σε αυτή την ανάλυση της πολυκεντρικής καταγραφής CardioMining, που περιλάμβανε 38.000 ασθενείς νοσηλευόμενους σε καρδιολογικές κλινικές τριτοβάθμιων νοσοκομείων, εισήχθησαν ασθενείς που ελάμβαναν τουλάχιστον ένα αντι-υπερτασικό φάρμακο κατά την έξοδο από το νοσοκομείο, αποκλείοντας ασθενείς με προηγούμενη ή νέα διάγνωση καρδιακής ανεπάρκειας. Πραγματοποιήθηκε χαρτογράφηση των τάσεων συνταγογράφησης αντι-υπερτασικής θεραπείας. Συγκρίθηκε η αγωγή εξόδου από το νοσοκομείο με την αντίστοιχη αγωγή κατά την ολοκλήρωση της περιόδου παρακολούθησης και έγινε έλεγχος των παραγόντων που επηρεάζουν τον αριθμό των αντι-υπερτασικών φαρμάκων στο τέλος της περιόδου παρακολούθησης. Επιπλέον, ελέγχθηκαν με λογιστική παλινδρόμηση οι παράγοντες που επηρεάζουν τον αριθμό των αντι-υπερτασικών φαρμάκων στο τέλος της περιόδου παρακολούθησης και το προφίλ των ασθενών στους οποίους προτιμάται η συνταγογράφηση περισσότερων δισκίων χωρίς συνδυασμούς. Πραγματοποιήθηκε Cox παλινδρόμηση για τον έλεγχο της προγνωστικής επίπτωσης των περισσότερων δισκίων ως προς τον κίνδυνο θνητότητας στο τέλος της περιόδου παρακολούθησης και έγιναν υπο-αναλύσεις ανά αριθμό συνταγογραφημένων δισκίων και ανά κατηγορία φαρμάκου [θειαζιδικά διουρητικά (ΘΔ), αποκλειστές διαύλων Ca2+ (ΑΔΑ), αναστολείς του υποδοχέα της αγγειοτενσίνης-2 (AYAΙΙ), αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (α-ΜΕΑ), β-αποκλειστές]. Αποτελέσματα Συνολικά μελετήθηκαν 17.076 ασθενείς μετά την έξοδο από το νοσοκομείο κατά το διάστημα 2010-2023 [διάμεση ηλικία: 69 (58-78) έτη, 65,5% άνδρες, διαθέσιμα δεδομένα για 10.267 ασθενείς μετά από μέση διάρκεια παρακολούθησης 5 ετών]. Συνολικά, τα συχνότερα συνταγογραφημένα φάρμακα στην αγωγή εξόδου ήταν οι β-αποκλειστές (74,1%), οι α-ΜΕΑ (30,1%), οι ΑΥΑΙΙ (28,6%) και οι ΑΔΑ (27,5%). Αντίστοιχα, τα συχνότερα συνταγογραφημένα φάρμακα κατά το τέλος της παρακολούθησης αποτελούσαν οι β-αποκλειστές (71%), οι ΑΔΑ (36,2%), οι ΑΥΑΙΙ (35,7%) και τα διουρητικά της αγκύλης (33,9%). Κατά την σύγκριση της αγωγής εξόδου από το νοσοκομείο της τελευταίας 5ετίας (2019-2023) με το προηγούμενο διάστημα (2010-2018), όπου ελέγχθηκαν 7.020 και 10.056 ασθενείς, αντίστοιχα, φαίνεται ότι στο διάστημα 2019-2023 μειώνεται η συνταγογράφηση ΘΔ, ΑΔΑ (μη-διυδροπυριδίνων), ΑΥΑΙΙ και αλισκιρένης ενώ αυξάνεται η συνταγογράφηση ανταγωνιστών υποδοχέων αλδοστερόνης (ΑΥΑλ) και αμιλορίδης. Η πολυπαραγοντική λογιστική παλινδρόμηση έδειξε ότι η παράλληλη χορήγηση στατινών μείωνε την πιθανότητα αύξησης του αριθμού των αντι-υπερτασικών φαρμάκων κατά το τέλος της παρακολούθησης (aOR: 0,89, 0,82-0,98), ενώ το γυναικείο φύλο (aOR: 1,19, 1,09-1,29), η ηλικία άνω των 65 ετών (aOR: 1,36, 1,24-1,48) και οι συννοσηρότητες κολπικής μαρμαρυγής (ΚΜ) (aOR: 1,19, 1,09-1,31), βαλβιδοπάθειας (aOR: 1,59, 1,37-1,84), οξέος στεφανιαίου συνδρόμου (ΟΣΣ) (aOR: 1,11, 1,02-1,22), σακχαρώδους διαβήτη (ΣΔ) (aOR: 1,22, 1,11-1,33) και χρόνιας νεφρικής νόσου (ΧΝΝ) (aOR: 1,21, 1,04-1,41) σχετίζονται με αύξηση του αριθμού των φαρμάκων. Αντίστοιχα, η πολυπαραγοντική λογιστική παλινδρόμηση στις υπο-ομάδες ασθενών που λάμβαναν 2, 3 ή 4 αντι-υπερτασικά φάρμακα έδειξε πως σε όσους είχαν ΟΣΣ ή ΧΝΝ χορηγούνται σημαντικά περισσότερα αντι-υπερτασικά δισκία στην αγωγή εξόδου σε αντίθεση με ασθενείς που λάμβαναν ίδιο αριθμό από αντι-υπερτασικά φάρμακα (2, 3 ή 4) αλλά δεν είχαν ΟΣΣ ή ΧΝΝ, αντίστοιχα. H πολυπαραγοντική Cox παλινδρόμηση ανέδειξε την αυξανόμενη ηλικία (aHR 1,07, 1,06-1,07), την ΚΜ (aHR 1,14, 1,05-1,24), το ιστορικό αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου (aHR 1,58, 1,39-1,80), αορτικού ανευρύσματος (aHR 1,33, 1,06-1,68), ΣΔ (aHR 1,37, 1,26-1,48), ΧΝΝ (aHR 2,21, 1,99-2,47), τη συνταγογράφηση κατά την αγωγή εξόδου δύο ή περισσοτέρων αντι- υπερτασικών δισκίων (aHR 1,18, 1,05-1,32), και τον αυξανόμενο αριθμό αντι-υπερτασικών φαρμάκων κατά την αγωγή εξόδου (aHR 1,08, 1,03-1,14) ως ανεξάρτητους παράγοντες κινδύνου θνητότητας, ενώ η χορήγηση στατινών (aHR 0,68, 0,62-0,74) έδειξε προστατευτικό ρόλο. Κατά τον έλεγχο με παλινδρόμηση Cox στους υπο-πληθυσμούς με 2, 3 και 4 διαφορετικά αντι-υπερτασικά φάρμακα στην αγωγή εξόδου, η αγωγή με περισσότερα αντι-υπερτασικά δισκία αλλά με ίδιο συνολικό αριθμό αντι-υπερτασικών φαρμάκων αύξησε ανεξάρτητα τον κίνδυνο θανάτου και στις τρεις περιπτώσεις (aHR 1,53, 1,22-1,91, aHR 1,65, 1,39-1,95 και aHR 1,64, 1,25-2,15 αντίστοιχα). Συμπεράσματα Κατά το διάστημα 2010-2023, οι β-αποκλειστές, οι ΑΥΑΙΙ ή α-ΜΕΑ και οι ΑΔΑ αποτελούν τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα αντι-υπερτασικά φάρμακα, ενώ η συνταγογράφηση των ΑΥΑλ και αμιλορίδης αυξάνεται τα τελευταία χρόνια. Η ηλικία >65 ετών, το γυναικείο φύλο και καρδιαγγειακές συννοσηρότητες συσχετίστηκαν με αύξηση του αριθμού των λαμβανόμενων αντι-υπερτασικών φαρμάκων, ενώ η χορήγηση στατινών με μείωση αυτών μετά από 5ετή περίοδο παρακολούθησης μετά την νοσηλεία. Στη διαχείριση του ΟΣΣ, της ΧΝΝ και σε αύξηση των συνταγογραφημένων αντι-υπερτασικών φαρμάκων προτιμώνται περισσότερα αντι-υπερτασικά δισκία στην αγωγή, πρακτική που δεν ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις συστάσεις των κατευθυντήριων οδηγιών για την επιλογή συνδυασμών αντι-υπερτασικών φαρμάκων όπου είναι δυνατόν. Πιθανές αιτίες αποτελούν η ευελιξία στην αλλαγή των φαρμάκων και η προσκόλληση σε συγκεκριμένα σκευάσματα όταν ο ασθενής ανταποκρίνεται στη θεραπεία. Ωστόσο, η λήψη περισσότερων δισκίων (και άρα λιγότερων έτοιμων συνδυασμών) στην αντι-υπερτασική αγωγή φαίνεται να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θνητότητας συνολικά και σε ασθενείς που λάμβαναν κοινό αριθμό αντι-υπερτασικών φαρμάκων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κωνσταντίνου Γεώργιος
- Konstantinou Georgios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5301973