National and Kapodistrian University of Athens
Διερεύνηση της συσχέτισης της καρδιοπροστατευτικής δράσης του αναστολέα του συμμεταφορέα νατρίου/γλυκόζης τύπου 2, Εμπαγλιφλοζίνη, με το ανοσοποιητικό σύστημα και τη φλεγμονή
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου (ΟΕΜ) και η επαγόμενη του εμφράγματος Καρδιακή Ανεπάρκεια (ΚΑ) αποτελούν κύριες αιτίες θανάτου και νοσηρότητας παγκοσμίως. Υπάρχει επιτακτική ανάγκη ανεύρεσης θεραπειών για τη μείωση του μεγέθους του εμφράγματος (IS) προς βελτίωση της έκβασης των ασθενών με ισχαιμική ΚΑ. Η Εμπαγλιφλοζίνη (EMPA) αποτελεί ένα αντιδιαβητικό φάρμακο της κατηγορίας των εκλεκτικών αναστολέων συμμεταφορέα νατρίου-γλυκόζης τύπου ΙΙ (SGLT2i) και έχει λάβει έγκριση για τη θεραπεία της ΚΑ σε όλο το φάσμα κλάσματος εξώθησης αριστερής κοιλίας (LVEF) και ανεξάρτητα απο την συνύπαρξη διαβήτη τύπου ΙΙ (T2DM), ωστόσο, ο ακριβής μηχανισμός καρδιοπροστατευτικής δράσης της παραμένει υπο διερεύνηση. Τα κλινικά οφέλη της EMPA σε ασθενείς με ΟΕΜ δεν είναι σαφή μέχρι στιγμής, ενώ σε πλήθος προκλινικών μελετών οι SGLT2i φαίνεται να μειώνουν το IS, ανεξαρτήτως διαβητικής κατάστασης. Παθοφυσιολογικά, η ισχαιμική βλάβη κινητοποιεί την ανοσοκυτταρική απόκριση, που περιλαμβάνει μια αρχική προφλεγμονώδη φάση ακολουθούμενη από μία αντιφλεγμονώδη φάση, η διαταρραχή της ισορροπίας των οποίων συμβάλλει στο τελικό IS, στην ανεπιθύμητη αναδιαμόρφωση της αριστερής κοιλίας (ΑΚ) και την επακόλουθη εμφάνιση ΚΑ. Τόσο στο ΟΕΜ όσο και στην ΚΑ η παραγωγή και απελευθέρωση ανοσοκυττάρων τροφοδοτείται από το μυελό των οστών ή την εξωμυελική σπληνική αιμοποίηση, ενισχύοντας τη διήθηση των κυττάρων στο μυοκάρδιο, όπου η λειτουργία και δραστηριότητά τους καθορίζεται απο τις ενδοκυττάριες μεταβολικές αλλαγές και την εξωκυττάρια διαθεσιμότητα μεταβολιτών, μια διαδικασία γνωστή ως ανοσομεταβολισμός. Η μεταβολική μετατόπιση μεταξύ της οξειδωτικής φωσφορυλίωσης και της αναερόβιας γλυκόλυσης μετριάζει ή ενισχύει, αντίστοιχα, τις ανοσολογικές αποκρίσεις και τις φαινοτυπικές μεταβάσεις διαφορετικών υποομάδων κυττάρων, επιτρέποντας την αποτελεσματική ανταπόκρισή τους μετά το ΟΕΜ ή υπο χρόνιο μεταβολικό στρες. Περιορισμένες παραμένουν οι κλινικές και προκλινικές μελέτες που να εξετάζουν την επίδραση της EMPA στο ανοσοποιητικό σύστημα, τη φλεγμονή ή τον ανοσομεταβολισμό στη ισχαιμική ΚΑ. Σκοπός: Αρχικά στοχεύται η μελέτη της επίδρασης της EMPA στους μοριακούς μηχανισμούς φλεγμονής στο μυοκάρδιο, στην ισχαιμική ΚΑ. Σε δεύτερο επίπεδο, διερευνάται η πιθανή συστημική δράση της EMPA μέσω της δυνατότητας μεταβολής των ανοσοκυτταρικών πληθυσμών στο αίμα, στον μυελό των οστών και στον σπλήνα. Τέλος επιδιώκεται η εγκατάσταση ενος πρωτοκόλλου ταυτόχρονης απομόνωσης του πρωτεόματος και του μεταβολόματος απο ανοσοκύτταρα, ώστε να καθίσταται δυνατή η μελέτη του αντίκτυπου των πρωτεομεταβολομικών αλλαγών στην ανοσιακή απόκριση και τη φλεγμονή. Μέθοδοι: Προς εκπλήρωση του ανωτέρω σκοπού, εγκαθίσταται in vivo πειραματικό πρωτόκολλο στο οποίο n=20 ενήλικοι αρσενικοί μύες C57BL/6J τυχαιοποιούνται στις ακόλουθες ομάδες: 1. Ομάδα Εικονικού Χειρουργείου (Sham, n=5) 2. Ομάδα Καρδιακής Ανεπάρκειας (Control_HF, n=7) 3. Ομάδα Εμπαγλιφλοζίνης (EMPA_HF, n=8). Για την πρόκληση ΚΑ οι μύες υποβάλλονται σε χειρουργείο μυοκαρδιακής ισχαιμίας διάρκειας 30 λεπτών ακολουθούμενο από παρατεταμένη επαναιμάτωση διάρκειας 30 ημερών. Για την φαρμακολογική παρέμβαση, χορηγείται την 1η ώρα της επαναιμάτωσης 10mg/kg/ημέρα EMPA σε φορέα (5% DMSO σε φυσιολογικό ορό) και άπαξ ημερησίως ενώ στις ομάδες Sham και Control_HF χοργηγείται φορέας στο ίδιο δοσολογικό σχήμα. Τη 15η και 30η ημέρα επαναιμάτωσης πραγματοποιείται δειγματοληψία αίματος, μέρος του οποίου αναλύεται με Sysmex pocH-100iV Diff. για τον έλεγχο του αριθμού των κυττάρων, ενώ απ’ το υπόλοιπο απομονώνονται μονοπύρηνα κύτταρα περιφερικού αίματος (PBMCs) και πλάσμα για το πρωτόκολλο της πρωτεομεταβολομικής. Την 30η ημέρα, με τη λήξη του πρωτοκόλλου παραλαμβάνεται το μυοκάρδιο, στο οποίο ελέγχεται η έκφραση των σηματοδοτικών μορίων STAT3, IL-6, ICAM-1 και NF-κβ με ανοσοαποτύπωση κατά Western. Στα δείγματα περιφερικού αίματος, μυελού των οστών και στον σπλήνα ελέγχθηκε ο αριθμός των ανοσοκυτταρικών πληθυσμών με κυτταρομετρία ροής. Τέλος, για την εγκατάσταση του πρωτοκόλλου πρωτεομεταβολομικής απομονώνονται κύτταρα μυελού των οστών απο n=4 υγιείς ενήλικους αρσενικούς C57BL/6J μύες, τα οποία αποτελούν δοκιμαστικά δείγματα για την δοκιμασία επιλογής του βέλτιστου διαλύτη μεταξύ 100% ακετόνης, 80% ακετόνης (20% H2O) και 80% μεθανόλης (20% H2O), για την ταυτόχρονη εκχύλιση του συνόλου των πρωτεϊνών και των μεταβολιτών των κυττάρων. Αποτελέσματα: Η EMPA δεν μετέβαλε τη φωσφορυλίωση του STAT3, την έκφραση των IL-6, ICAM-1, ούτε την ενεργοποίηση του NF-κB, που αποτελούν βασικούς διαμεσολαβιτές της φλεγμονής, στο μυοκάρδιο στην ΚΑ και αυτοί οι παράγοντες δεν διαφοροποιήθηκαν μεταξύ των Control_HF και Sham. Στο περιφερικό αίμα τα ουδετερόφιλα αυξήθηκαν στην ΚΑ παρουσία (p=0.027, EMPA_HF έναντι Sham) και απουσία (p=0.044, Control_HF έναντι Sham) EMPA, χωρίς να σημειωθούν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των Control_HF και EMPA_HF. Ακόμη, τα Τ-κύτταρα μειώθηκαν στην EMPA_HF σε σύγκριση με τις ομάδες Control_HF και Sham (p=0.044 και p=0.017, αντίστοιχα), ενώ δεν εντοπίσθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των Control_HF και Sham. Στο μυελό των οστών, η αύξηση των φλεγμονωδών LyC6high μονοκυττάρων που παρατηρήθηκε στην ΚΑ (p=0.001, Control_HF έναντι Sham) ανεστράφη σημαντικά με τη θεραπεία με EMPA (p=0.042, EMPA_HF έναντι Control_HF). Στον σπλήνα δεν ανιχνεύθηκαν σημαντικές αλλαγές στους ανοσοκυτταρικούς πληθυσμούς. Η αιματολογική ανάλυση στις 15 και 30 ημέρες επαναιμάτωσης δεν ανέδειξε μεταβολές στις αιματολογικές παραμέτρους, με εξαίρεση τη μείωση της MCHC στην ΚΑ τη 15η ημέρα (p=0.034, Control_HF έναντι Sham), η οποία ανεστράφη με τη θεραπεία EMPA (p=0.008, EMPA_HF έναντι Control_HF). Τέλος, ως βέλτιστος διαλύτης για την ταυτόχρονη απομόνωση του πρωτεόματος και του μεταβολόματος των ανοσοκυττάρων αναδείχθηκε η 80% ακετόνη. Συμπεράσματα: Η χορήγηση EMPA ρυθμίζει τη διήθηση και την παραμονή των ανοσοκυττάρων στο ισχαιμικό μυοκάρδιο δίχως να μεταβάλει άμεσα τα κύρια φλεγμονώδη σηματοδοτικά μονοπάτια, τα οποία δεν εμφανίζουν σημαντικές μεταβολές στην ισχαιμική ΚΑ. Μάλιστα, η αντιφλεγμονώδης δράση του φαρμακομορίου φαίνεται να σχετίζεται με την κινητοποίηση ή επιβίωση των ανοσοκυττάρων παρά με την έκφραση μορίων προσκόλλησης στο μυοκάρδιο. Συγκεκριμένα, στην κυκλοφορία η EMPA μειώνει τον αριθμό των Τ-κυττάρων τα οποία όμως δεν παρουσιάζονται αυξημένα στη ισχαιμική ΚΑ, ενώ, δεν μειώνει τα ουδετερόφιλα, τα οποία αυξάνονται στη νόσο. Στον μυελό των οστών αναδεικνύεται η συστημική ανοσορυθμιστική δράση της EMPA, η οποία φαίνεται να επιδρά άμεσα στην αιμοποίηση οδηγώντας στη μειωμένη παραγωγή προφλεγμονωδών LyC6high μονοκυττάρων, τα οποία αυξάνονται στη νόσο. Αντίθετα, η εξωμυελική σπληνική αιμοποίηση δεν φαίνεται να μεταβάλλεται στην επιδιορθωτική φάση της ΚΑ, παρουσία ή απουσία EMPA. Συνεπώς, η EMPA επιδρά στο ανοσοποιητικό σύστημα μεταβάλλοντας την παραγωγή και κινητοποίηση των κυττάρων από τον μυελό των οστών, καθώς και την επιβίωσή τους στην κυκλοφορία, ρυθμίζοντας, έτσι, τη διήθηση των ανοσοκυττάρων στο μυοκάρδιο, γεγονός που μπορεί να συμβάλει σε καλύτερη καρδιακή αναδιαμόρφωση.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ποτουρίδου Μαρία
- Potouridou Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5302551