Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

«Επιδράσεις νέων φαρμάκων και βιοδραστικών ενώσεων στο αίμα»

Abstract

dc:description

Τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα (Myelodysplastic syndromes, MDS) είναι αιματολογικές διαταραχές που σχετίζονται με αναποτελεσματική αιμοποίηση και συχνά συνοδεύονται από αναιμία. Η χορήγηση ερυθροποιητίνης αποτελεί βασική θεραπευτική προσέγγιση σε ασθενείς με χαμηλού κινδύνου MDS (LR-MDS), ωστόσο οι επιδράσεις της στα ώριμα ερυθροκύτταρα παραμένουν αντικείμενο μελέτης. Παράλληλα, αυξανόμενο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ασφάλεια των πλαστικοποιητών που χρησιμοποιούνται σε μονάδες μετάγγισης ερυθροκυττάρων. Ο ευρέως χρησιμοποιούμενος πλαστικοποιητής δι(2-αιθυλεξυλ)εστέρας (di(2-ethylhexyl) phthalate, DEHP) έχει συσχετιστεί με τοξικές επιδράσεις, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη αξιολόγησης εναλλακτικών ουσιών ως προς την επίδρασή τους στην ακεραιότητα και λειτουργικότητα των ερυθροκυττάρων. Η παρούσα εργασία είχε δύο σκέλη. Στο πρώτο σκέλος, διερευνήθηκαν παράμετροι που σχετίζονται με την ακεραιότητα της ερυθροκυτταρικής μεμβράνης και το οξειδωτικό στρες σε ασθενείς με LR-MDS, σε σύγκριση με ασθενείς της ίδιας κατηγορίας κινδύνου νόσου που ελάμβαναν θεραπεία με ερυθροποιητίνη (LR-EPO-MDS), με στόχο τη διερεύνηση πιθανής επίδρασης της ερυθροποιητίνης στα ώριμα ερυθροκύτταρα. Στο δεύτερο σκέλος, αξιολογήθηκε η επίδραση εναλλακτικών πλαστικοποιητών ως προς την αιμόλυση, παραμέτρους οξειδωτικού στρες και δείκτες σχετιζόμενους με την ακεραιότητα της μεμβράνης, με στόχο τον εντοπισμό κατάλληλου υποκαταστάτη του DEHP για χρήση σε μονάδες μετάγγισης ερυθροκυττάρων. Η μελέτη εξέτασε 22 άνδρες με μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα χαμηλού κινδύνου, χωρισμένους σε δύο ομάδες: χωρίς θεραπεία (LR-MDS) και υπό θεραπεία με ερυθροποιητίνη (LR-EPO-MDS). Ένας από τους βασικούς δείκτες που αναλύθηκαν ήταν ο δείκτης μηχανικής ευθραυστότητας (MFI) των ερυθροκυττάρων και η ενδοαγγειακή αιμόλυση βάσης, οι οποίοι σχετίζονται με την ακεραιότητα της μεμβράνης. Παράλληλα, έγινε αξιολόγηση της ενδοκυττάριας συγκέντρωσης ROS, της οξείδωσης της αιμοσφαιρίνης, της οξειδωτικής αιμόλυσης, της αντιοξειδωτικής ικανότητας του πλάσματος και της πρωτεασωμικής ενεργότητας, που σχετίζονται με το οξειδωτικό/αντιοξειδωτικό σύστημα των ερυθροκυττάρων. Παρατηρήθηκε πως η χορήγηση ερυθροποιητίνης μειώνει την παραμορφωσιμότητα των ερυθροκυττάρων και αυξάνει τα επίπεδα ενδοκυττάριων ROS, ενεργοποιώντας παράλληλα αντιοξειδωτικούς μηχανισμούς και την πρωτεασωμική δραστηριότητα, ως πιθανή απόκριση vii στο οξειδωτικό στρες. Οι συσχετίσεις μεταξύ παραμέτρων, όπως τα επίπεδα ROS, ασβεστίου, μεθαιμοσφαιρίνης και αντιοξειδωτικής ικανότητας, υποδεικνύουν την ύπαρξη πολύπλοκων αλληλεπιδράσεων και ρυθμιστικών μηχανισμών που στοχεύουν στη διατήρηση της κυτταρικής ισορροπίας και στην προστασία από οξειδωτικές βλάβες. Στη συνέχεια, στο πλαίσιο αναζήτησης ασφαλέστερων εναλλακτικών του πλαστικοποιητή DEHP, συντέθηκαν και αξιολογήθηκαν 17 χημικές ενώσεις (φθαλικοί/βενζοϊκοί εστέρες και αμίδια) ως προς την εγγενή και οξειδωτική αιμόλυση, την οξείδωση της αιμοσφαιρίνης, τα ενδοκυττάρια ROS, τη μηχανική ευθραυστότητα και τη δραστηριότητα του πρωτεασώματος. Οι περισσότερες ενώσεις παρουσίασαν ικανοποιητικό αιμολυτικό προφίλ, με εξαίρεση τη VC104 σε υψηλή συγκέντρωση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έδειξαν οι ενώσεις VC029, VC042 και VC055, οι οποίες εμφάνισαν σημαντική αντιοξειδωτική και προστατευτική δράση, μείωση των ROS και της ευθραυστότητας των ερυθροκυττάρων, καθώς και διαφοροποιημένη επίδραση στη δραστηριότητα του πρωτεασώματος. Συγκριτικά με το DEHP, οι τρεις αυτές ενώσεις παρουσίασαν πιο ευνοϊκό βιολογικό προφίλ, καθιστώντας τις ισχυρούς υποψήφιους για ασφαλέστερη χρήση σε εφαρμογές μετάγγισης. Βεβαίως, οι δράσεις τους εξαρτώνται από τη συγκέντρωση και τον χρόνο αποθήκευσης και απαιτούνται επιπλέον μελέτες για την επιβεβαίωση των ευρημάτων, τη διερεύνηση των μηχανισμών δράσης, την επίδραση της βιολογικής ποικιλότητας των δοτών και, κυρίως, την αξιολόγηση της ασφάλειας και της καταλληλότητας των ενώσεων για κλινική χρήση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΠΟΖΑΡΣΚΑ ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ
  • POZARSKA ANNA-MARIA

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5304459

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΠΟΖΑΡΣΚΑ ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ; POZARSKA ANNA-MARIA. «Επιδράσεις νέων φαρμάκων και βιοδραστικών ενώσεων στο αίμα». 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5304459