Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Οικολογία διατροφής και επίδραση της ρύπανσης από πλαστικά και βαρέα μέταλλα στο είδος Boops boops (Linnaeus, 1758) στον Ευβοϊκό Κόλπο

Abstract

dc:description

Η ρύπανση των υδάτινων οικοσυστημάτων από τα πλαστικά απόβλητα και τα βαρέα μέταλλα αποτελεί πολύ σημαντικό πρόβλημα, με εν δυνάμει επιπτώσεις στους θαλάσσιους οργανισμούς και την τροφική αλυσίδα. Στην παρούσα Μεταπτυχιακή Διπλωματική εργασία μελετήθηκε η οικολογία της διατροφής και εξετάστηκε η επίδραση της ρύπανσης από τα μικροπλαστικά και τον υδράργυρο στο είδος Boops boops (Linnaeus, 1758) από τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο, μια περιοχή που παρουσιάζει ανθρωπογενή δραστηριότητα. Συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν 230 άτομα, στα οποία εξετάστηκε το γαστρεντερικό περιεχόμενο για τον προσδιορισμό της διατροφής και της παρουσίας μικροπλαστικών (MPs), καθώς και η σάρκα τους για την εκτίμηση των επιπέδων υδραργύρου (Hg). Προσδιορίστηκαν οι κατηγορίες των λειών με τη χρήση στερεοσκοπίου και ταξινομικών κλείδων, ενώ πραγματοποιήθηκε η αριθμητική εκτίμηση της συμμετοχής τους στη διατροφή. Η μελέτη των MPs έγινε σύμφωνα με το πρωτόκολλο MEDSEALITTER, όπου καταγράφηκαν το χρώμα, η κατηγορία και το μήκος των MPs με τη χρήση λογισμικού, ενώ η ταυτοποίηση των πολυμερών έγινε με FT-IR. Τέλος o υπολογισμός της συγκέντρωσης του Hg πραγματοποιήθηκε με φασματοφωτομετρία ατομικής απορρόφησης με γεννήτρια υδριδίων. Το ολικό μήκος (TL) των ατόμων κυμάνθηκε από 138-328 mm με μέση τιμή 188,33 ± 32,9 (SD) mm και το ολικό βάρος (RW) των ατόμων από 27-373 g με μέση τιμή 75,57 ± 54,6 (SD) g. Δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά στο μέγεθος των ατόμων μεταξύ των φύλων. Η σχέση του ολικού μήκους με το ολικό βάρος παρουσίασε ισχυρή συσχέτιση τόσο για κάθε φύλο ξεχωριστά όσο και για κάθε εποχή. Ο δείκτης ευρωστίας παρουσίασε τη μεγαλύτερη τιμή του (0,96 ± 0,13 (SD)) τον χειμώνα ενώ ο γοναδοσωματικός δείκτης είχε τιμές από 0,02-11,11 για τα θηλυκά άτομα και από 0,02-3,37 για τα αρσενικά. Η μέγιστη τιμή του εκτιμήθηκε την άνοιξη (3,53 ± 2,65 (SD)) και συγκεκριμένα τον μήνα Μάρτιο, για τα θηλυκά και τον χειμώνα (1,24 ±0,76 (SD)) και συγκεκριμένα τον μήνα Φεβρουάριο, για τα αρσενικά. Ο δείκτης κενότητας του στομαχικού περιεχομένου ήταν 24,7% για τα θηλυκά άτομα του δείγματος και 36,4% για τα αρσενικά άτομα. Δεν παρουσιάστηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων αλλά υπήρξε μεταξύ των εποχών. Αναγνωρίστηκαν συνολικά 569 λείες οι οποίες ταξινομήθηκαν σε 6 κύριες τροφικές ταξινομικές ομάδες, οι οποίες είναι οι εξής Plantae (6,5%), Crustacea (53,6%), Mollusca (10,4%), Polychaeta (5,3%), Ctenophora (1,6%), Osteichthyes (16,9%). Το 5,8% των λειών δεν προσδιορίστηκε είτε λόγω προχωρημένης πέψης είτε δεν αντιστοιχούσαν σε κάποια γνωστή κατηγορία. Το 56,1% των ατόμων που μελετήθηκαν είχαν τουλάχιστον ένα μικροπλαστικό στο γαστρεντερικό τους περιεχόμενο, με μέσο όρο 0,98 ± 1,10 (SD) μικροπλαστικά/άτομο για το σύνολο του δείγματος και 1,77 ± 1,10 (SD) μικροπλαστικά/άτομο για όσα άτομα είχαν τουλάχιστον ένα μικροπλαστικό. Η μέση τιμή του μήκους των μικροπλαστικών (η μεγαλύτερη διάσταση σε όλες τις κατηγορίες) που βρέθηκαν ήταν 1,47 ± 1,09 (SD), με εύρος 0,02-5,00 mm. Δεν παρουσιάστηκε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων και των εποχών ως προς την παρουσία και το μήκος των μικροπλαστικών. Τα μικροπλαστικά που βρέθηκαν ήταν κυρίως σε μορφή ίνας σε ποσοστό 83,1%. Τα κυρίαρχα χρώματα ήταν το μαύρο (67,8%), το πράσινο (12,2%) και το κόκκινο (9,4%). Τα κυρίαρχα πολυμερή που βρέθηκαν μετά από FTIR ανάλυση ήταν το πολυαιθυλένιο (36%) και το πολυπροπυλένιο (21%). Επίσης το 18% των μικροπλαστικών προέρχονταν από ρόδα αυτοκινήτου. Παρουσιάστηκε ασθενής θετική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη ευρωστίας και του αριθμού των μικροπλαστικών/άτομο (r=0,164, p<0,05). Η μέση τιμή της συγκέντρωσης του υδραργύρου για το σύνολο των δειγμάτων ήταν 0,05 ± 0,03 mg/kg w.w. Επιπλέον, μεταξύ του μήκους των ατόμων και της συγκέντρωσης του υδραργύρου δεν παρουσιάστηκε κάποια συσχέτιση αφού η τιμή του R2 ήταν πολύ μικρή και στα δύο φύλα. Υπήρξε στατιστικά σημαντική μέτρια αρνητική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη ευρωστίας και της συγκέντρωσης του υδραργύρου (r=-0,314, p<0,05). Οι δείκτες Estimated Daily Intake (EDI) με τιμή 0,039 μg/kg bw/d και Target Hazard Quotient (THQ) με τιμή 0,385, ήταν εντός των επιτρεπτών ορίων (0,714 μg/kg bw/d και <1 αντίστοιχα), οπότε δεν υπάρχει κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία από την κατανάλωση του είδους B. boops από τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας επιβεβαιώνουν τη μέτρια οικολογική κατάσταση του Βόρειου Ευβοϊκού Κόλπου, η οποία αντανακλά την επίδραση ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στην περιοχή.Παράλληλα, αναδεικνύεται η δυνατότητα αξιοποίησης του B. boops ως βιοδείκτη θαλάσσιας ρύπανσης, ιδιαίτερα σε περιοχές με ανθρωπογενή επιβάρυνση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΚΩΣΤΟΥΛΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ
  • KOSTOULA AIKATERINI

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5306150

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΚΩΣΤΟΥΛΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ; KOSTOULA AIKATERINI. Οικολογία διατροφής και επίδραση της ρύπανσης από πλαστικά και βαρέα μέταλλα στο είδος Boops boops (Linnaeus, 1758) στον Ευβοϊκό Κόλπο. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5306150