Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Βιβλιογραφική ανασκόπηση μετα-αναλύσεων που αφορούν σε πολυμορφισμούς που σχετίζονται με τις αυτόματες αποβολές

Abstract

dc:description

Η εγκυμοσύνη χωρίζεται σε τρία βασικά στάδια ή τρίμηνα, καθένα από τα οποία χαρακτηρίζεται από διαφορετικές φάσεις ανάπτυξης του εμβρύου και φυσιολογικές αλλαγές στο σώμα της γυναίκα: 1ο τρίμηνο: διαρκεί από την 1η έως την 12η εβδομάδα, περιλαμβάνει την αρχική ανάπτυξη του εμβρύου, κατά την οποία σχηματίζονται τα βασικά όργανα και συστήματα. 2ο τρίμηνο: από την 13η έως την 26η εβδομάδα, χαρακτηρίζεται από την περαιτέρω ανάπτυξη των οργάνων και την έναρξη της κινητικότητας του εμβρύου, καθώς και από σημαντικές αλλαγές στο σώμα της μητέρας, όπως η αύξηση του μεγέθους της κοιλιάς. 3ο τρίμηνο: από την 27η εβδομάδα έως τη γέννηση, είναι η περίοδος της ταχείας ανάπτυξης του εμβρύου και της προετοιμασίας για τον τοκετό. Μία από τις πιο συχνές και συναισθηματικά επιβαρυντικές επιπλοκές της κύησης είναι η αυτόματη αποβολή , η οποία ορίζεται ως η απώλεια του εμβρύου πριν από την 20ή εβδομάδα της κύησης. Οι αποβολές αποτελούν ένα σημαντικό ζήτημα στη μαιευτική, καθώς επηρεάζουν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχολογική υγεία των γυναικών. Συγκεκριμένα, η απώλεια εγκυμοσύνης που συμβαίνει μετά από ένα θετικό τεστ ούρων για την ανθρώπινη χοριακή γοναδοτροπίνη (hCG) ή αυξημένα επίπεδα ορού β-hCG, αλλά πριν από την επιβεβαίωση με υπερηχογράφημα ή ιστολογική εξέταση, ορίζεται ως «βιοχημική απώλεια». Συνήθως, αυτές συμβαίνουν πριν από την 6η εβδομάδα κύησης. Ο όρος «κλινική αποβολή» χρησιμοποιείται όταν ο υπερηχογραφικός έλεγχος ή η ιστολογική εξέταση έχουν επιβεβαιώσει την ύπαρξη ενδομήτριας εγκυμοσύνης. Οι κλινικές αποβολές μπορούν να υποδιαιρεθούν σε πρώιμες και καθυστερημένες. Η πρώιμη απώλεια κύησης είναι συχνή, καθώς εμφανίζεται περίπου στο 10-15% όλων των κλινικά αναγνωρισμένων κυήσεων, ενώ υπολογίζεται ότι το 80% όλων των περιπτώσεων απώλειας κύησης συμβαίνουν κατά το πρώτο τρίμηνο. Ο κίνδυνος αυτόματης αποβολής ανέρχεται σε 9,5% για τις γυναίκες κάτω των 24 ετών και αυξάνεται με την ηλικία, φτάνοντας το 11% στα 30 έτη και το 33% στα 40 έτη. Για τις γυναίκες άνω των 44 ετών, η συχνότητα αυτόματης αποβολής αυξάνεται δραματικά στο 53%. Μια πρόσφατη μετα-ανάλυση βρήκε συνολικό εκτιμώμενο κίνδυνος αποβολής 15,3% [95% Διάστημα Εμπιστοσύνης (ΔΕ): 12,5–18,7%] όλων των αναγνωρισμένων κυήσεων. Με περίπου 130 εκατομμύρια γεννήσεις ετησίως παγκοσμίως, ένας κίνδυνος αποβολής 15% υποδηλώνει περίπου 23 εκατομμύρια αποβολές ετησίως, δηλαδή 44 αποβολές ανά λεπτό. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, καταγράφηκαν 40.000–45.000 νοσηλείες το 2012–2013 για διαχείριση αυτόματων αποβολών. Ωστόσο, πολλές αποβολές και προκλινικές κυήσεις διαχειρίζονται στο σπίτι, οπότε ο πραγματικός αριθμός αποβολών είναι σημαντικά υψηλότερος από τον αναφερόμενο. Οι καθυστερημένες κλινικές απώλειες κύησης (από τη 12η έως την 21η εβδομάδα κύησης) ή αυτόματες αποβολές 2ου τριμήνου ορίζονται ως η απώλεια κύησης που συμβαίνει μεταξύ της 12ης και της 24ης εβδομάδας της εγκυμοσύνης. Εκτιμάται ότι επηρεάζει το 2% έως 3% των αναγνωρισμένων κυήσεων. Οι αιτιολογικοί παράγοντες περιλαμβάνουν το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, την ανεπάρκεια του τραχήλου της μήτρας, λοιμώξεις, την πλακουντιακή ανεπάρκεια και τις συγγενείς ανωμαλίες της μήτρας. Παρ’ όλα αυτά, η αιτία παραμένει άγνωστη στο 50% έως 60% των περιπτώσεων, ενώ μπορεί να οφείλεται σε περισσότερους από έναν παράγοντες. Πολύ λίγα δεδομένα για αντιμετώπιση τους Σε τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές η χρήση του συνδυασμού μιφεπριστόνης-μισοπροστόλης μείωσε το χρόνο μέχρι την εκτόπιση του εμβρύου και αύξησε το ποσοστό επιτυχούς αποβολής της μήτρας, σε σύγκριση με τη χρήση μόνο μισοπροστόλης. Οι αυτόματες αποβολές συνδέονται με πολλαπλές αιτίες, όμως σχεδόν στο 50 % των περιπτώσεων η αιτιολογία παραμένει άγνωστη. Πολλές μελέτες υποστηρίζουν ότι πολυμορφισμοί γονιδίων που κωδικοποιούν διάφορους μεσολαβητές μπορεί να αποτελούν παράγοντα προδιάθεσης για ανεξήγητη αυτόματη αποβολή. Οι περισσότεροι από τους πολυμορφισμούς που μελετώνται θεωρούνται λειτουργικοί, καθώς έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζουν την έκφραση μεσολαβητών που καθορίζουν διαφορετικούς φαινοτύπους. Συγκεκριμένα, κυτοκίνες, ορμόνες και αγγειογενετικοί μεσολαβητές διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στα αναπαραγωγικά γεγονότα. Αν και είναι απαραίτητοι για τη φυσιολογική ανάπτυξη της κύησης, ανάλογα με παράγοντες όπως η ποσότητα, το στάδιο της κύησης και η τοπικότητα της έκφρασης, οι μεσολαβητές αυτοί μπορεί να επηρεάσουν την αλληλεπίδραση του τροφοβλάστη με το ενδομήτριο, οδηγώντας σε αυτόματη αποβολή ή άλλες επιπλοκές της εγκυμοσύνης. Αν και πολυάριθμες μετα-αναλύσεις έχουν ήδη διεξαχθεί για μεμονωμένους πολυμορφισμούς ή γονίδια, τα αποτελέσματά τους συχνά είναι αντικρουόμενα ή περιορίζονται από ετερογένεια ως προς τον σχεδιασμό των μελετών, το μέγεθος των δειγμάτων και τα κριτήρια ένταξης. Μια συγκεντρωτική αξιολόγηση του συνόλου των μετα-αναλύσεων θα μπορούσε να προσφέρει μια συνολική εικόνα των πιο αξιόπιστων γενετικών δεικτών, να αναδείξει κενά στη βιβλιογραφία και να καθοδηγήσει μελλοντικές μελέτες και κλινικές εφαρμογές στην πρόληψη και διαχείριση των αυτόματων αποβολών. Η εξαγωγή δεδομένων έγινε με τις κάτωθι μεθόδους: Από τη συστηματική συλλογή και ανάλυση των μετα-αναλύσεων, καταγράφηκαν: Τα γονίδια και οι συγκεκριμένοι πολυμορφισμοί που μελετήθηκαν, Το είδος και η σύνθεση των ομάδων σύγκρισης (π.χ. γυναίκες με ≥2 ή ≥3 αποβολές έναντι υγιών μαρτύρων), Οι μέθοδοι στατιστικής ανάλυσης που χρησιμοποιήθηκαν (fixed ή random effects μοντέλα), Η στατιστική σημαντικότητα των ευρημάτων (OR, CI, p-values), Η παρουσία ετερογένειας (I²) και συστηματικού σφάλματος δημοσίευσης (π.χ. με Egger test). Πληροφορίες για τη χρονική περίοδο κάλυψης των μελετών, τις βάσεις δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν, τη γεωγραφική και πληθυσμιακή προέλευση των δειγμάτων (π.χ. Ασιάτες, Καυκάσιοι, κ.ά.), καθώς και εάν περιλήφθηκαν αποκλειστικά γυναίκες ή και άνδρες/έμβρυα. Η αναζήτηση μετα-αναλύσεων πραγματοποιήθηκε από τον Δεκέμβριο 2024 μέχρι τον Μάιο 2025. Συγκεκριμένα, έγινε αναζήτηση με τους τελεστές ‘genetic polymorphism, spontaneous abortion, miscarriage, meta-analysis’ στις βάσεις δεδομένων Google Scholar, Pubmed, και Scopus. Κριτήρια επιλογής μελετών: Τύπος μελέτης: Δημοσιευμένες μετα-αναλύσεις με ποσοτικά δεδομένα που εξετάζουν τη συσχέτιση γενετικών πολυμορφισμών με την εμφάνιση αυτόματων αποβολών οποιουδήποτε τύπου. Πληθυσμός: Γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας με ιστορικό αυτόματης αποβολής Παρέμβαση/παράγοντες: Μετα-αναλύσεις που αξιολογούν γενετικούς πολυμορφισμούς (SNPs) σε οποιοδήποτε γονίδιο. Έκβαση: Οποιαδήποτε μορφή ποσοτικής εκτίμησης της συσχέτισης μεταξύ γενετικού πολυμορφισμού και κινδύνου εμφάνισης αυτόματης αποβολής Γλώσσα: Δημοσιευμένες στην αγγλική γλώσσα. Περίοδος δημοσίευσης: Χωρίς χρονικό περιορισμό, με έμφαση στις πιο πρόσφατες και ενημερωμένες μετα-αναλύσεις. Η παρούσα ανασκόπηση βασίστηκε σε 14 μετα-αναλύσεις που αξιολόγησαν τη συσχέτιση γενετικών πολυμορφισμών με τον κίνδυνο αυτόματων αποβολών31-45. Οι μετα-αναλύσεις αυτές δημοσιεύτηκαν από το 2014 έως το 2024 και κάλυψαν ένα χρονικό εύρος δεδομένων που εκτείνεται από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 έως και το 2023. Συνολικά, αξιοποιήθηκαν δεδομένα από περισσότερες από 900 επιμέρους πρωτογενείς μελέτες. Τα αναλυτικά χαρακτηριστικά των εν λόγω μετα-αναλύσεων παρουσιάζονται στον Πίνακα 1. Οι μετα-αναλύσεις επικεντρώθηκαν αποκλειστικά σε μητρικούς γενετικούς πολυμορφισμούς. Οι πληθυσμιακές ομάδες που αναλύθηκαν ήταν πολυεθνικές, με σημαντική εκπροσώπηση από Ασιατικούς, Ευρωπαϊκούς, Μεσανατολικούς και Λατινοαμερικανικούς πληθυσμούς. Πολλές μετα-αναλύσεις εφάρμοσαν επιμέρους υπο-αναλύσεις ανά γεωγραφική περιοχή, αριθμό αποβολών (≥2 ή ≥3), ή και μοντέλα κληρονομικότητας (επικρατές, υποτελές, αλληλικό). Αναλύθηκαν συνολικά περισσότεροι από 150 μοναδικοί γενετικοί πολυμορφισμοί (SNPs), κατανεμημένοι σε περίπου 80 γονίδια. Τα γονίδια αυτά εμπλέκονται σε βασικές βιολογικές λειτουργίες, μεταξύ των οποίων: η θρομβοφιλία και η αιμόσταση (π.χ. MTHFR, F5, F2, PAI-1) η φλεγμονώδης απόκριση και ρύθμιση κυτταροκινών (π.χ. TNF, IL-6, IL-10, IL-18) η ανοσιακή ανοχή και ρύθμιση (π.χ. HLA-G, CTLA4, FOXP3, KIR) η αγγειογένεση και ενδοθηλιακή λειτουργία (π.χ. VEGFA, NOS3) η ορμονική ρύθμιση (π.χ. ESR1, ESR2, VDR, PGR) μικροRNA και επιγενετικοί ρυθμιστές (π.χ. miR-499a, miR-27a, miR-146a) Μεταξύ των πλέον επαναλαμβανόμενων και στατιστικά σημαντικών ευρημάτων συγκαταλέγονται οι πολυμορφισμοί C677T και A1298C στο γονίδιο MTHFR, με τα αλληλόμορφα T και C αντίστοιχα να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο αποβολών, ειδικά σε πληθυσμούς της Ασίας και της Νότιας Ευρώπης. Ο πολυμορφισμός 4G/5G στο γονίδιο PAI-1 εμφάνισε σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο RPL για τους φορείς του 4G αλληλομόρφου, με λόγους πιθανοτήτων (OR) που κυμάνθηκαν από 1.8 έως 2.6 ανάλογα με τον πληθυσμό και το μοντέλο. Παρομοίως, η παρουσία του μεταλλαγμένου αλληλομόρφου στη θέση G1691A (παραλλαγή Leiden) του γονιδίου F5 και η G20210A του F2 συσχετίστηκαν με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο σε Καυκάσιους πληθυσμούς. Η συνεισφορά των πολυμορφισμών στις κυτταροκίνες ήταν επίσης αξιοσημείωτη. Η παραλλαγή -308G>A στο γονίδιο TNF, η -1082A>G στο IL-10 και η -174G>C στο IL-6 εμφάνισαν σημαντικές συσχετίσεις με RPL, ιδιαίτερα σε Ασιατικούς πληθυσμούς. Όσον αφορά την ετερογένεια, οι περισσότερες μετα-αναλύσεις ανέφεραν σημαντικές τιμές I², συχνά άνω του 60%, γεγονός που οδήγησε στη χρήση random-effects μοντέλων. Οι συγγραφείς των μελετών συχνά εφάρμοσαν αναλύσεις υποομάδων και δοκιμές ευαισθησίας ώστε να ελαχιστοποιηθεί η επίδραση της ετερογένειας στα συνολικά αποτελέσματα. Σε επίπεδο συστηματικού σφάλματος δημοσίευσης, μόνο ορισμένες μετα-αναλύσεις εντόπισαν ασυμμετρία σε διαγράμματα χοάνης (funnel plots) ή θετικά τεστ Egger. Σε άλλες περιπτώσεις εφαρμόστηκαν διορθώσεις (trim-and-fill) που δεν άλλαξαν τη στατιστική σημαντικότητα των συσχετίσεων. Από τη συστηματική συλλογή και ανάλυση των μετα-αναλύσεων, καταγράφηκαν: Τα γονίδια και οι συγκεκριμένοι πολυμορφισμοί που μελετήθηκαν, Το είδος και η σύνθεση των ομάδων σύγκρισης (π.χ. γυναίκες με ≥2 ή ≥3 αποβολές έναντι υγιών μαρτύρων), Οι μέθοδοι στατιστικής ανάλυσης που χρησιμοποιήθηκαν (fixed ή random effects μοντέλα), Η στατιστική σημαντικότητα των ευρημάτων (OR, CI, p-values), Η παρουσία ετερογένειας (I²) και συστηματικού σφάλματος δημοσίευσης (π.χ. με Egger test). Πληροφορίες για τη χρονική περίοδο κάλυψης των μελετών, τις βάσεις δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν, τη γεωγραφική και πληθυσμιακή προέλευση των δειγμάτων (π.χ. Ασιάτες, Καυκάσιοι, κ.ά.), καθώς και εάν περιλήφθηκαν αποκλειστικά γυναίκες ή και άνδρες/έμβρυα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αποστολάτος Γεράσιμος
  • Apostolatos Gerasimos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5307799

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αποστολάτος Γεράσιμος; Apostolatos Gerasimos. Βιβλιογραφική ανασκόπηση μετα-αναλύσεων που αφορούν σε πολυμορφισμούς που σχετίζονται με τις αυτόματες αποβολές. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5307799