Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Το Πολιτισμικό Τοπίο της Ύδρας τον 20ο αιώνα

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία εξετάζει το τοπίο της Ύδρας, του μικρού βραχώδους νησιού του Αργοσαρωνικού, το οποίο συνιστά μια ενδιαφέρουσα περίπτωση εθνικού ετεροτοπικού χώρου, καθώς συγκεντρώνει πολλαπλούς χαρακτηρισμούς (κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος, ιστορικός-μνημειακός τόπος, παραδοσιακός οικισμός και τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους), ενώ ταυτόχρονα αποτελεί ενεργό οικισμό και προσφιλή τουριστικό προορισμό. Εστιάζει ιδιαίτερα στις βασικές παραμέτρους οι οποίες διαμόρφωσαν το εν λόγω τοπίο και καθόρισαν τον τρόπο με τον οποίο αυτό έχει εντυπωθεί στο εθνικό συλλογικό φαντασιακό. Ξεκινώντας με ένα εισαγωγικό σχόλιο για το περιεχόμενο των εννοιών του τοπίου, του πολιτιστικού τοπίου και του χώρου στις θεωρητικές επιστήμες και στο θεσμικό πλαίσιο, προχωρά στην παρουσίαση γενικών πληροφοριών για την Ύδρα και στη συνοπτική παράθεση στοιχείων της ιστορίας της, προκειμένου να καταδειχθεί πώς αναδείχθηκε σε εθνικό τοπόσημο. Στη συνέχεια εξετάζεται η πολεοδομική εξέλιξη του παραδοσιακού οικισμού και η ιδιότυπη μνημειακή αρχιτεκτονική του, χάρη στην οποία απέκτησε τη φήμη του, με αναφορές σε εξέχοντα παραδείγματα αρχοντικών. Στα κεφάλαια που ακολουθούν αναλύεται το κομβικό για την εθνικοποίηση του χώρου ιδεολόγημα της ελληνικότητας, όπως αυτό διατυπώθηκε και εκφράστηκε από τους εκπροσώπους της γενιάς του ’30, αλλά και από τους ζωγράφους του μεσοπολέμου, και προσεγγίζεται η Ύδρα ως τόπος ελληνικότητας μέσα από τις λογοτεχνικές και εικαστικές αναπαραστάσεις της. Κατόπιν, στο πλαίσιο του μεταπολεμικού εκσυγχρονισμού της Ελλάδας και της ανάδυσης του φαινομένου του μαζικού τουρισμού, το ενδιαφέρον στρέφεται στις κινηματογραφικές αναπαραστάσεις της Ύδρας και στην πιο απλουστευμένη και εκλαϊκευμένη εκδοχή της ελληνικότητας, η οποία επικράτησε κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Το επόμενο κεφάλαιο επικεντρώνεται στο αυστηρό καθεστώς προστασίας του οικισμού (και του νησιού γενικότερα), δίνοντας έμφαση στη σύγχυση που προκύπτει συχνά αναφορικά με την εφαρμογή του, εξαιτίας των πολλαπλών κηρύξεων, και στην υποδοχή του από την τοπική κοινωνία. Θέμα του ακόλουθου κεφαλαίου αποτελεί η παροικία των ξένων καλλιτεχνών που συγκροτήθηκε και εδραιώθηκε στην Ύδρα τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, τα μέλη της οποίας ανακάλυψαν στο νησί ένα προνεωτερικό καταφύγιο και έναν τόπο πρόσφορο για τις καλλιτεχνικές τους αναζητήσεις και την αποδέσμευσή τους από τις κοινωνικές συμβάσεις του δυτικού πολιτισμού. Κλείνοντας, η ανάλυση της περίπτωσης της Ύδρας οδηγεί στην εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τον προσδιορισμό του τόπου από τον πολιτισμό, τη διαδικασία παραγωγής και αναπαραγωγής ενός συνεκτικού εθνικού χώρου και την εμπλοκή νεωτερικών θεσμών και μηχανισμών (εθνικό κράτος, αρχαιολογία, τουρισμός, φωτογραφία) στη διαδικασία αυτή.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Δασκαλάκης Παναγιώτης
  • Daskalakis Panagiotis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5308289

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Δασκαλάκης Παναγιώτης; Daskalakis Panagiotis. Το Πολιτισμικό Τοπίο της Ύδρας τον 20ο αιώνα. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308289