Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η ελευθερία έκφρασης των παιδιών στην Εκπαίδευση και η σχέση της με τη σχολική τους ευημερία: Ιστορική διαμόρφωση, εξέλιξη και προκλήσεις μέσα από το έργο του Συμβουλίου της Ευρώπης

Abstract

dc:description

Η εργασία εξετάζει την ιστορική διαμόρφωση της αναγνώρισης των δικαιωμάτων του παιδιού, από τις πρώιμες διεθνείς διακηρύξεις έως τη νομικά δεσμευτική ΔΣΔΠ (1989), με έμφαση στα Άρθρα 12 και 13. Φτάνει στη σύγχρονη δυναμική του δικαιώματος της ελευθερίας έκφρασης των παιδιών στην εκπαίδευση και εντοπίζει τη σχέση του με τη συμμετοχή του παιδιού στη σχολική ζωή και τη σχολική ευημερία, εστιάζοντας στις πολιτικές και τα εργαλεία του Συμβουλίου της Ευρώπης. Σημειώνει τη μετατόπιση από τον πατερναλισμό στην ενδυνάμωση και την αναγνώριση των παιδιών ως ενεργών φορέων δικαιωμάτων και διαπιστώνει τις εντάσεις που ανακύπτουν μεταξύ προστασίας και ενδυνάμωσης. Ως προς τη μεθοδολογία η μελέτη ακολούθησε το ποιοτικό παράδειγμα με ανάλυση αρχειακών πηγών (documentary analysis)⸱ για τα δύο πρώτα ερευνητικά ερωτήματα χρησιμοποιήθηκε η ιστορικο-ερμηνευτική προσέγγιση και για τη διερεύνηση των σύγχρονων προκλήσεων συνδυάστηκαν η Θεματική Ανάλυση και η Κριτική Ανάλυση Λόγου. Το corpus οργανώθηκε χρονολογικά (1948–2027) και θεματικά, λαμβάνοντας πρόνοιες διασφάλισης ποιότητας και αξιοπιστίας (trustworthiness). Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη μετάβαση από την κατοχύρωση του δικαιώματος στην εμπράγματη εφαρμογή του στο σχολείο, μέσα από μια ακολουθία ευρωπαϊκών πολιτικών, με δείκτες διαδικασίας και αποτελέσματος, εφαρμογές, εγχειρίδια και εργαλεία αναστοχασμού, υποστηριζόμενα από μηχανισμούς τεκμηρίωσης και λογοδοσίας, που συνθέτουν μια Συνολική Σχολική Προσέγγιση. Παρά τη σαφή πρόοδο, χρόνιες στρεβλώσεις διατηρούν τη συμμετοχή σε προσχηματικά (tokenistic) επίπεδα⸱ ενηλικισμός, ιεραρχικές-συγκεντρωτικές δομές, υπερφορτωμένα αναλυτικά προγράμματα, ελλιπής επιμόρφωση. Οι νέες προκλήσεις της ψηφιακής εξάπλωσης, των ανισοτήτων και των ακραίων ιδεολογικών αφηγημάτων ζητούν απάντηση. Αντιπροτείνεται η ενσωμάτωση του ΠΑΙΔΠ σε πολιτικές και πρακτικές και η Συνολική Σχολική Προσέγγιση για να συγκροτηθεί ένα οικοσύστημα δικαιωμάτων, όπου οι «σιωπηλές» φωνές βρίσκουν χώρο. Σε μια τέτοια κουλτούρα συν-οικοδόμησης της σχολικής ζωής, ο ρόλος των εκπαιδευτικών μετατοπίζεται από τη μετάδοση στην εμψύχωση και τον σχεδιασμό δημοκρατικών εμπειριών. Η εργασία καταλήγει στην αξία του αναστοχασμού των εκπαιδευτικών και των ενηλίκων του στενού και ευρύτερου περιβάλλοντος. Γιατί τελικά, ίσως η πρόκληση δεν είναι τόσο να ενδυναμώσουμε τη φωνή των παιδιών, όσο τη δική μας ικανότητα να τα ακούμε.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ
  • KARAMITSOU FOTEINI

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5309049

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ; KARAMITSOU FOTEINI. Η ελευθερία έκφρασης των παιδιών στην Εκπαίδευση και η σχέση της με τη σχολική τους ευημερία: Ιστορική διαμόρφωση, εξέλιξη και προκλήσεις μέσα από το έργο του Συμβουλίου της Ευρώπης. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309049