Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Αστεγία και συμπεριφορές υψηλού κινδύνου: χρήση ουσιών, αυτοκτονικότητα, σεξεργασία

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Η αστεγία συνιστά ένα σύνθετο, πολυπαραγοντικό κοινωνικό φαινόμενο ενώ παράλληλα αποτελεί ένα κυρίαρχο ζήτημα δημόσιας υγείας. Η διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει τη στενή της σχέση με συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, όπως η χρήση ουσιών, η αυτοκτονικότητα και η σεξεργασία. Ωστόσο, απουσιάζει μία ενιαία, σφαιρική και ολιστική προσέγγιση που να εστιάζει στην ταυτόχρονη διερεύνηση της διασύνδεσης μεταξύ της αστεγίας και των τριών αυτών συμπεριφορικών εκφάνσεων ψυχοκοινωνικής επιβάρυνσης. Σκοπός: Ως κυρίαρχος στόχος της παρούσας ποσοτικής, συγχρονικής μελέτης τέθηκε η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της αστεγίας και των εν λόγω συμπεριφορών υψηλού κινδύνου ενώ ως επιμέρους στόχοι, η διερεύνηση της επίδρασης της ηλικίας του πρώτου επεισοδίου αστεγίας, η χρονική αλληλουχία των υπό εξέταση μεταβλητών καθώς επίσης και η διερεύνηση της μεταξύ τους συννοσηρότητας. Μέθοδος: Διεξήχθη, από τον Οκτώβριο του 2024 έως και τον Ιανουάριο του 2025, ποσοτική, συγχρονική έρευνα μέσω της χρήσης της μη πιθανοτικής μεθόδου «δειγματοληψίας ευκολίας». Το δείγμα απαρτίστηκε από 115 ενήλικες άστεγους (74,8% άνδρες, μέσης ηλικίας 54,5 ετών) που προσέγγιζαν δομές φιλοξενίας και αντίστοιχες υπηρεσίες της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω της συμπλήρωσης ερωτηματολογίων σε έντυπη ή προφορική μορφή, ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητες του εκάστοτε συμμετέχοντα. Τα σταθμισμένα, ψυχομετρικά εργαλεία που αξιοποιήθηκαν ήταν τα εξής: το ερωτηματολόγιο DUDIT για την αποτίμηση της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών, το AUDIT για την εκτίμηση κατανάλωσης αλκοόλ και του σχετικού κινδύνου και το SBQ-R για την αξιολόγηση του αυτοκτονικού ιδεασμού ή/και συμπεριφοράς. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκε ένα ειδικά σχεδιασμένο ερωτηματολόγιο αυτό-αναφοράς, το οποίο διαμορφώθηκε αποκλειστικά για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης, αποβλέποντας στη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις θεματικές της αστεγίας και της σεξεργασίας. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα ανέδειξαν την ηλικία του πρώτου επεισοδίου αστεγίας ως κρίσιμο προγνωστικό παράγοντα. Συγκεκριμένα, άτομα που βίωσαν την αστεγία για πρώτη φορά πριν από την ηλικία των 25 ετών παρουσίασαν στατιστικά υψηλότερη πιθανότητα εμπλοκής σε όλες τις υπό διερεύνηση συμπεριφορές υψηλού κινδύνου: χρήση ουσιών (94,4% έναντι 47,4%), εξάρτηση από ουσίες (77,8% έναντι 22,7%), επικίνδυνη χρήση/εξάρτηση από αλκοόλ (44,4% έναντι 12,4%), κίνδυνος αυτοκτονίας (61,1% έναντι 19,6%) και εμπλοκή με τη σεξεργασία (55,6% έναντι 8,2%). Επιπλέον, η πρώιμη έναρξη της αστεγίας συνδέθηκε με αυξημένο αριθμό επαναλαμβανόμενων επεισοδίων και σημαντικά μεγαλύτερη συνολική διάρκεια αυτής (17,8 μήνες έναντι 7,4 μήνες). Η σχέση μεταξύ της αστεγίας και της εμπλοκής στις εν λόγω συμπεριφορές υψηλού κινδύνου αποδείχτηκε αμφίδρομη, αν και για την πλειοψηφία των εμπλεκόμενων (44,3%), οι συμπεριφορές αυτές και κυρίως η χρήση ουσιών, προηγούνταν χρονικά της αστεγίας. Τέλος, η ισχυρή συννοσηρότητα μεταξύ των υπό εξέταση μεταβλητών, επιβεβαιώθηκε, με την χρήση ουσιών να συνδέεται στενά τόσο με την αυτοκτονικότητα όσο και με τη σεξεργασία, ενώ η τελευταία αναδείχτηκε ως ανεξάρτητος προγνωστικός δείκτης αυτοκτονικού ιδεασμού (OR=5,30). Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη επιχείρησε τη διερεύνηση του φαινομένου της αστεγίας και της συνακόλουθης εμπλοκής σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου όπως η χρήση ουσιών, η αυτοκτονικότητα και η σεξεργασία. Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν την πολυπαραγοντική και αμφίδρομη σχέση των υπό εξέταση μεταβλητών. Η πρώιμη εμπειρία της αστεγίας αναδείχθηκε ως κρίσιμος προγνωστικός παράγοντας εμπλοκής σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, αυξημένης επαναληψιμότητας και χρονιότητας της αστεγίας ενώ καταληκτικά δύναται να οδηγήσει στην παγίωσή της. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για ένα μεμονωμένο τραυματικό γεγονός αλλά ενδέχεται να πυροδοτεί την εμπλοκή σε έναν φαύλο κύκλο επικίνδυνων και επιβλαβών συμπεριφορών. Τέλος, η ύπαρξη μία γραμμικής σχέσης αιτίου-αιτιατού απορρίπτεται, με ορισμένες συμπεριφορές υψηλού κινδύνου να προηγούνται χρονικά της αστεγίας και άλλες να προκύπτουν ως απόρροια της επισφαλούς στέγασης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μαυρίδου Θεανώ
  • Mavridou Theano

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5309137

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μαυρίδου Θεανώ; Mavridou Theano. Αστεγία και συμπεριφορές υψηλού κινδύνου: χρήση ουσιών, αυτοκτονικότητα, σεξεργασία. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309137