Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Συντονισμός και ρύθμιση της μεταγραφής κατά την απάντηση κυττάρων του ανθρώπου σε μολύνσεις ιών

Abstract

dc:description

Το γονίδιο της ιντερφερόνης β (IFNB1) είναι το πλέον κατάλληλο για να μελετήσουμε τους μοριακούς μηχανισμούς που ρυθμίζουν τη μεταγραφή, μετά από μολύνσεις ιών, στον άνθρωπο. H ιντερφερόνη β (IFN-β) παράγεται από όλους σχεδόν τους κυτταρικούς τύπους, ως άμεση απάντηση στην ιική μόλυνση. Πρόκειται για μία γλυκοπρωτεΐνη, οι οποία ανήκει στην κατηγορία των κυτοκινών, δηλαδή εκκρινόμενων πεπτιδίων που διαμεσολαβούν στην επικοινωνία μεταξύ των κυττάρων. Η δράση της είναι αυτοκρινής και παρακρινής, επάγοντας την έκφραση πληθώρας αντιϊκών γονιδίων (ISGs), τα οποία παρεμποδίζουν τον πολλαπλασιασμό των ιών μέσα στα κύτταρα. Στον άνθρωπο, η ιική μόλυνση είναι το μοναδικό ερέθισμα που μπορεί να ενεργοποιήσει ταυτόχρονα και τις 3 ομάδες μεταγραφικών παραγόντων που απαιτούνται, για την μεταγραφή του γονιδίου της IFN-β. Επίσης, η μεταγραφική της ενεργοποίηση είναι στοχαστική, δηλαδή μόνο ένα περιορισμένο ποσοστό κυττάρων (~20%) σε έναν πληθυσμό εκφράζει το γονίδιο. Οι ιντερφερόνες συμμετέχουν στην ανάπτυξη της φλεγμονής και της ειδικής ανοσίας. Για το λόγο αυτό, η έκφραση τους είναι σημαντικό να ρυθμίζεται αυστηρά, καθώς η παρατεταμένη δράση τους μπορεί να οδηγήσει μακροπρόθεσμα στην ανάπτυξη αυτοάνοσων νοσημάτων και καρκίνου. Δεδομένης της πολυπλοκότητας που διέπει την επαγωγή του γονιδίου IFNB1 αναρωτηθήκαμε, αν η ενεργοποίηση του μηχανισμού επαγωγής του, ως απόκριση σε ένα πρώτο περιστατικό μόλυνσης αφήνει κάποια «μνήμη» στα κύτταρα, η οποία επηρεάζει την απόκριση τους σε επόμενη μόλυνση. Αρχικά, επαναμολύναμε κύτταρα σε διαφορετικά χρονικά σημεία, μετά την αρχική ιική μόλυνση. Παρατηρήσαμε ότι η έκφραση της IFN-β είναι κατεσταλμένη έως και 72h, μετά την αρχική μόλυνση, και ξεκινά να αποκαθίσταται μετά τις 96h, ενώ αποκαθίσταται πλήρως στις 120h. Επιπλέον, θέλαμε να καταλάβουμε εάν η καταστολή της IFN-β που παρατηρήσαμε κατά το δεύτερο περιστατικό μόλυνσης, μπορεί να προκύψει και από άλλο ερέθισμα. Έτσι, χρησιμοποιήσαμε ως πρώτο ερέθισμα το polyI:C, ένα συνθετικό ανάλογο του ιικού γονιδιώματος, και είδαμε ότι το γονίδιο της IFN-β εκφράζεται κανονικά, μετά από επαναμόλυνση είτε με polyI:C είτε με SeV, ακόμα και 24h μετά την αρχική επαγωγή. Η διαφορά, λοιπόν, στην έκφραση της IFN- β, κατά την επαναμόλυνση, φαίνεται να καθορίζεται από το είδος του αρχικού ερεθίσματος, καθώς μόνο ο SeV, προκαλεί την καταστολή του IFNB1. Στη συνέχεια, πραγματοποιήσαμε ανάλυση του μεταγραφώματος (RNAseq) των κυττάρων, 8h μετά από μόλυνση με SeV και polyI:C, για να εντοπίσουμε τις διαφορές μεταξύ των δύο αποκρίσεων. Είδαμε ότι κάθε ερέθισμα επάγει γονίδια, κοινά ή μη, με διαφορετική ισχύ. Εντοπίσαμε δύο γονίδια, τα NFKB1 και TNFAIP3, τα οποία επάγονται ισχυρότερα από τον SeV. Κατόπιν, ελέγξαμε τα επίπεδα έκφρασης τους, μετά από ιική μόλυνση, και παρατηρήσαμε ότι τα NFKB1 και TNFAIP3 εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα μεταγράφων, από εκείνα των παρθένων κυττάρων, έως και 48h μετά την μόλυνση. Τα γονίδια NFKB1 και TNFAIP3 κωδικοποιούν τις πρωτεΐνες p50 και Α20, αντίστοιχα, οι οποίες μπορούν να λειτουργούν ως καταστολείς του μεταγραφικού παράγοντα NF-κΒ. Ενδεχομένως, αυτό να συμβάλει στην καταστολή της IFN-β. Τέλος, με ανοσοαποτύπωση πρωτεϊνών Western δείξαμε, ότι η αύξηση του p50 στον πυρήνα είναι πολύ πιο έντονη από αυτή του p65, με τον οποίο ο p50 είναι πιο σύνηθες να σχηματίζει ετεροδιμερή (NF-κΒ), από τις πρώτες 5h μετά την ιική μόλυνση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
  • CHRISTOPOULOS ANDREAS

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5309842

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ; CHRISTOPOULOS ANDREAS. Συντονισμός και ρύθμιση της μεταγραφής κατά την απάντηση κυττάρων του ανθρώπου σε μολύνσεις ιών. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309842