National and Kapodistrian University of Athens
"Οι απόψεις των εκπαιδευτικών Β/θμιας για την επιμόρφωση τους σε ζητήματα που αφορούν στην διαπολιτισμική εκπαίδευση και στην συμπερίληψη¨
Abstract
dc:descriptionΗ συγκεκριμένη διπλωματική εργασία είχε ως σκοπό να μελετήσει τις απόψεις των εκπαιδευτικών της β/θμιας εκπαίδευσης για την ανάγκη επιμόρφωσής τους σε θέματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και συμπερίληψης. Πιο συγκεκριμένα, διερευνήθηκαν οι ανάγκες επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε ζητήματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και συμπερίληψης, οι πεποιθήσεις τους σχετικά με την χρησιμότητα, την σημασία και την αποτελεσματικότητα μίας τέτοιου είδους επιμόρφωσης, καθώς και διερευνήθηκαν τα εμπόδια, που δυσχεραίνουν την συμμετοχή τους σε επιμορφωτικά προγράμματα. Τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας θεωρώ ότι μπορούν να συμβάλουν στην αποτελεσματική διδασκαλία των εκπαιδευτικών μέσα σε μια ετερογενή τάξη και μπορούν να αξιοποιηθούν ώστε να ενισχυθεί η προσωπική τους εκπαίδευση και κατάρτιση σε θέματα διαπολιτισμικότητας και συμπερίληψης. Η έρευνα, δηλαδή, θα αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για να ενδυναμώσει τους εκπαιδευτικούς και να βελτιώσει το έργο τους. Θεωρείται αναγκαίο οι εκπαιδευτικοί να γνωρίζουν πώς να διαχειριστούν ζητήματα που αφορούν στην διαπραγμάτευση των ταυτοτήτων και των πολλαπλών διαφορών των μαθητών τους, προκειμένου να ξεπεράσουν τα δικά τους στερεότυπα και να απελευθερωθούν από τυχόν προκαταλήψεις, μέσω της επικοινωνίας και της συνεργασίας (Παλαιολόγου & Ευαγγέλου, 2011). Η παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος 2024-2025 και το δείγμα της αποτέλεσαν 130 εκπαιδευτικοί β/θμιας που δεν είχαν συμμετάσχει σε κανένα επιμορφωτικό σεμινάριο, πρόγραμμα και σε καμία κατάρτιση, που να αφορούσε ζητήματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και συμπερίληψης. Αυτό το σημείο θεωρώ ότι αποτελεί την ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης έρευνας, αφού εκπαιδευτικοί της β/θμιας, οι οποίοι δεν έχουν καμία προηγούμενη επιμόρφωση σε θέματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και συμπερίληψης, παραθέτουν τις απόψεις τους για το κατά πόσο θεωρούν ότι η συγκεκριμένη επιμόρφωση είναι αναγκαία και χρήσιμη. Ο αριθμός πλέον των μαθητών που προέρχονται από διαφορετικά πολυπολιτισμικά υπόβαθρα συνεχώς αυξάνεται και είναι επόμενο οι εκπαιδευτικοί της β/θμιας να πρέπει να ανταποκριθούν στις νέες αυτές συνθήκες όσο γίνεται πιο αποτελεσματικά. Για αυτό τον λόγο είναι απαραίτητο να διασαφηνιστούν οι επιμορφωτικές τους ανάγκες σε ζητήματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και συμπερίληψης και να ξεπεραστεί οποιοδήποτε εμπόδιο υπάρχει, ώστε να επιτευχθεί η πιο σωστή και αρμονική διαχείριση των εκπαιδευτικών αναγκών των μαθητών τους. Έτσι μέσω της συγκεκριμένης έρευνας αναδεικνύεται η ανάγκη των εκπαιδευτικών για επιμόρφωση σε ζητήματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και συμπερίληψης, όπως ακριβώς αποτυπώνεται από τους ίδιους στην διάρκεια άσκησης της διδακτικής πράξης. Επίσης, μέσω της έρευνας θα υπάρξει η δυνατότητα να συνειδητοποιήσουν τις ελλείψεις τους, ώστε να μπορέσουν να ληφθούν μέτρα για να τις ικανοποιήσουν και να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις που έχουν διαμορφωθεί μέσα στο σχολικό περιβάλλον. Επομένως, θα μπορούσε να γίνει κατάλληλη αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας για την υλοποίηση επιμορφωτικών προγραμμάτων διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και συμπερίληψης, τα οποία θα ήταν βασισμένα στις πραγματικές καταστάσεις που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί. Οι αντιλήψεις και οι απόψεις των εκπαιδευτικών θα μπορούσαν να «απασχολήσουν» την ελληνική πολιτεία για να προχωρήσει στην οργάνωση των επιμορφωτικών σεμιναρίων, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι εκπαιδευτικοί είναι εκείνοι που διαδραματίζουν τον πιο καθοριστικό ρόλο στην εκπαιδευτική διαδικασία και έχουν την δυνατότητα εξισορρόπησης και ενοποίησης των πολλαπλών διαφοροποιήσεων των μαθητών τους (Ασκούνη 2001, όπως αναφέρεται στο Μητσάκη, 2018). Η συλλογή των δεδομένων της έρευνας έγινε με την χρήση ερωτηματολογίου, το οποίο απαρτίζεται από τέσσερα κύρια μέρη με επιμέρους ερωτήσεις. Αρχικά, για να είναι τα αποτελέσματα έγκυρα έπρεπε να σταθμιστεί. Για αυτό το λόγο και δόθηκε για συμπλήρωση σε δείγμα 10 εκπαιδευτικών. Από την ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι παρόλο που οι σχολικές τάξεις χαρακτηρίζονται από ανομοιογένεια ως προς το πολιτισμικό, γλωσσικό επίπεδο, οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι δεν έχουν επαρκείς γνώσεις και για να διαχειριστούν την ετερότητα αλλά και για να εφαρμόσουν τις αρχές της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και της συμπερίληψης, χωρίς καμία προηγούμενη επιμόρφωση. Πιστεύουν, επίσης, ότι θα ήταν πιο αποτελεσματικοί αν είχαν επιμορφωθεί σε θέματα ένταξης και ενσωμάτωσης των μαθητών από διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα. Οι εκπαιδευτικοί δηλώνουν ότι θα ήθελαν να επιμορφωθούν, κατά κύριο λόγο, σε θέματα που αφορούν στην αποτελεσματική διαχείριση της ετερότητας μέσα σε μια σχολική τάξη, στην εκμάθηση τρόπων διαπολιτισμικής επικοινωνίας, στην καλλιέργεια ενσυναίσθησης και διαπολιτισμικής ικανότητας των εκπαιδευτικών, όπως επίσης, και στον σχεδιασμό συμπεριληπτικών και διαπολιτισμικών αναλυτικών προγραμμάτων. Ως προς τη σημασία και την χρησιμότητα των επιμορφωτικών προγραμμάτων, το μεγαλύτερο ποσοστό των εκπαιδευτικών θεωρούν ότι συμβάλλουν στην μείωση των προκαταλήψεων στο σχολικό περιβάλλον, ότι θα επιφέρουν βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των εκπαιδευτικών και των αλλόγλωσσων μαθητών και ότι θα βοηθήσουν τους εκπαιδευτικούς να βελτιώσουν την διδακτική τους προσέγγιση και να αντιμετωπίσουν φαινόμενα αποκλεισμού. Τέλος, ως προς τις δυσκολίες συμμετοχής σε επιμορφωτικά προγράμματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και συμπερίληψης, η πλειοψηφία πιστεύει ότι η ενημέρωση είναι ελλιπής, ότι έχουν αυξημένες επαγγελματικές και οικογενειακές υποχρεώσεις και ότι δεν υπάρχουν αρκετά διαθέσιμα προγράμματα επιμόρφωσης για την διαπολιτισμική εκπαίδευση και συμπερίληψη. Οι εκπαιδευτικοί, επίσης, επισημαίνουν ότι οι πιο προσιτές μορφές επιμόρφωσης θα ήταν η εξ αποστάσεως εκπαίδευση, καθώς και τα βιωματικά εργαστήρια. Υποστηρίζουν ότι θα διευκόλυνε τη συμμετοχή τους σε ένα επιμορφωτικό πρόγραμμα η συνεργασία με επίσημους φορείς, όπως και η ένταξη της επιμόρφωσης στο ωράριο της εργασίας τους. Εν κατακλείδι, θα θέλαμε να αναφέρουμε ότι θα ήταν επιθυμητό αν τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας είναι εφικτό να αξιοποιηθούν για τον σχεδιασμό προγραμμάτων διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και συμπερίληψης, λαμβάνοντας υπόψη τις διδακτικές ανάγκες των εκπαιδευτικών, ώστε να εφοδιαστούν με όλα τα απαραίτητα προσόντα και τις δεξιότητες εκείνες, που θα τους ήταν χρήσιμες, προκειμένου να μπορέσουν να διαχειριστούν όσο το δυνατό πιο αποτελεσματικά ζητήματα που ανακύπτουν μέσα σε μια σχολική τάξη και να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν με επιτυχία στις απαιτήσεις του ρόλου που έχουν αναλάβει.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Λαθουράκη Ειρήνη
- LATHOURAKI EIRINI
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5310288