Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

«Βιβλιογραφική ανασκόπηση των θεραπευτικών προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση των μυκητιασικών λοιμώξεων του ΚΝΣ: έμφαση στη ρινική χορήγηση και στην απευθείας μεταφορά των φαρμάκων στον εγκέφαλο».

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τις μυκητιασικές λοιμώξεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ), οι οποίες, παρά το γεγονός ότι δεν απαντώνται συχνά, αποτελούν ιδιαίτερα σοβαρές παθολογικές καταστάσεις με υψηλή θνησιμότητα, ειδικά σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή. Στην Εισαγωγή, αναλύεται η παθοφυσιολογία των σημαντικότερων παθογόνων μυκήτων (είδη Cryptococcus, Aspergillus, Candida, Mucorales), οι μέθοδοι διάγνωσης (καλλιέργειες, αντιγονικά τεστ, PCR, απεικονιστικές εξετάσεις) και τα κύρια θεραπευτικά εμπόδια, με κυριότερο τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (ΑΕΦ), που περιορίζει τη διείσδυση των φαρμάκων στον εγκέφαλο. Ο σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση της ρινικής χορήγησης ως καινοτόμου στρατηγικής παράκαμψης του ΑΕΦ και άμεσης στοχευμένης μεταφοράς φαρμάκων στον εγκέφαλο. Στο κεφάλαιο των Θεραπευτικών Προσεγγίσεων, παρουσιάζονται οι κατηγορίες αντιμυκητιασικών: • Πολυένια: Η αμφοτερικίνη Β (δεοξυχολική και λιποσωμιακή μορφή) παραμένει το φάρμακο πρώτης γραμμής για σοβαρές μυκητιάσεις του ΚΝΣ. Ωστόσο, η χαμηλή διείσδυση στο ΕΝΥ και η υψηλή νεφροτοξικότητα περιορίζουν την ευρεία χρήση της. Οι λιποσωμιακές μορφές έχουν βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, αλλά εξακολουθούν να μην υπερβαίνουν πλήρως το φραγμό του ΑΕΦ. • Αζόλες: Οι τριαζόλες αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο στη θεραπεία. Η φλουκοναζόλη εμφανίζει καλή διείσδυση στο ΕΝΥ και χρησιμοποιείται στην κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα. Η βορικοναζόλη είναι αποτελεσματική στην εγκεφαλική ασπεργίλλωση με επαρκή κατανομή στο ΚΝΣ. Αντίθετα, η ποσακοναζόλη και η ιτρακοναζόλη παρουσιάζουν περιορισμένη διαπερατότητα, αν και χρησιμοποιούνται σε ανθεκτικές λοιμώξεις. Η ισαβουκοναζόλη εμφανίζει σταθερή φαρμακοκινητική και καλύτερη ανοχή, προσφέροντας εναλλακτικές επιλογές σε δύσκολα περιστατικά. • Εχινοκανδίνες: Παρά την ισχυρή δράση τους έναντι Candida και Aspergillus, παρουσιάζουν ελάχιστη διείσδυση στον εγκέφαλο και, επομένως, περιορισμένη χρησιμότητα στις λοιμώξεις του ΚΝΣ. • Φλουκυτοσίνη: Λόγω του χαμηλού μοριακού βάρους διεισδύει ικανοποιητικά στο ΕΝΥ. Χρησιμοποιείται κυρίως σε συνδυασμό με αμφοτερικίνη Β στην κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα, ενισχύοντας τη μυκητοκτόνο δράση. Εξετάζονται επίσης εναλλακτικές θεραπείες, όπως ενδοραχιαία χορήγηση και νεότερα μόρια (Fosmanogepix, Olorofim, Ibrexafungerp). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη ρινική χορήγηση και την απευθείας μεταφορά στον εγκέφαλο. Αναλύονται οι φαρμακοτεχνικές μορφές (λιποσωμικές διατάξεις, νανοσωματίδια, υδρογέλες, μικροβελόνες), οι μηχανισμοί μεταφοράς μέσω οσφρητικών και τριδυμικών νεύρων, καθώς και οι δείκτες αξιολόγησης DTE και DTP. Προκλινικές μελέτες έχουν δείξει αυξημένη συγκέντρωση φαρμάκων στον εγκέφαλο και μειωμένη συστηματική τοξικότητα σε σχέση με την ενδοφλέβια χορήγηση, ιδίως για την αμφοτερικίνη Β. Στη Συζήτηση, επισημαίνεται ότι η υπάρχουσα βιβλιογραφία είναι ελλιπής, με περιορισμένες in vivo μελέτες σε μυκητιασικά μοντέλα, ενώ πολλά δεδομένα προέρχονται από λοιμώξεις άλλων παθογόνων. Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, δείχνοντας ότι η ενδορρινική οδός μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική με καλύτερη εγκεφαλική στόχευση και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Τέλος, στα Συμπεράσματα, τονίζεται ότι οι μυκητιασικές λοιμώξεις του ΚΝΣ παραμένουν πρόκληση λόγω της ανθεκτικότητας των παθογόνων, των διαγνωστικών δυσκολιών και του ΑΕΦ. Η ρινική χορήγηση εμφανίζεται ως πολλά υποσχόμενη στρατηγική που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση μέσω καλά σχεδιασμένων κλινικών μελετών. Η συνδυαστική χρήση νανοτεχνολογίας, φαρμακοτεχνικών καινοτομιών και νέων μορίων μπορεί να ανοίξει νέες προοπτικές στην αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών των σοβαρών λοιμώξεων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΖΕΡΒΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ
  • ZERVAS VASILEIOS

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek, English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5310943

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΖΕΡΒΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ; ZERVAS VASILEIOS. «Βιβλιογραφική ανασκόπηση των θεραπευτικών προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση των μυκητιασικών λοιμώξεων του ΚΝΣ: έμφαση στη ρινική χορήγηση και στην απευθείας μεταφορά των φαρμάκων στον εγκέφαλο».. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310943