National and Kapodistrian University of Athens
Διερεύνηση της αντικαταθλιπτικής δράσης της ενεργοποίησης του GPER1 και της επίδρασής της στη δενδριτική πλαστικότητα των CA1 πυραμιδικών νευρώνων του ιππόκαμπου σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες υπό Χρόνιο Ήπιο Στρες
Abstract
dc:descriptionΗ Μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή (ΜΚΔ) χαρακτηρίζεται κυρίως από μειωμένη διάθεση, έλλειψη ενεργητικότητας και, σε σοβαρές περιπτώσεις, αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικής συμπεριφοράς. Πρόκειται για μια πολυπαραγοντική διαταραχή που προκύπτει από την αλληλεπίδραση βιολογικών, περιβαλλοντικών και ψυχολογικών παραγόντων και εμφανίζεται στις γυναίκες με διπλάσια συχνότητα συγκριτικά με τους άνδρες. Οι τρέχουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις περιλαμβάνουν φαρμακολογικές, ψυχοθεραπευτικές και παρεμβατικές μεθόδους, με τους εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) να αποτελούν την πρώτη γραμμή θεραπείας. Ωστόσο, παρά την κλινική τους αποτελεσματικότητα, το 30% των ασθενών παρουσιάζει μειωμένη ανταπόκριση. Παράλληλα, έχουν αναδειχθεί διαφοροποιήσεις στη φαρμακοκινητική και φαρμακοδυναμική των αντικαταθλιπτικών ανάλογα με το φύλο, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη διερεύνησης νέων θεραπευτικών στόχων. Επιπλέον, η έκθεση σε Χρόνιο Ήπιο Στρες (ΧΗΣ) οδηγεί σε σημαντικές δομικές αλλοιώσεις των πυραμιδικών νευρώνων της περιοχής CA1 του ιπποκάμπου, προκαλώντας δενδριτική ατροφία. Η κοινή φαρμακευτική αγωγή μπορεί να αναστρέψει τις μεταβολές αυτές, ενώ ο διαμεμβρανικός υποδοχέας οιστρογόνων GPER1 αναδεικνύεται ως πιθανός στόχος, λόγω της ικανότητάς του να ενεργοποιεί ταχέως ενδοκυττάριες απαντήσεις μέσω μη γονιδιωματικής σηματοδότησης και με ταχύτερη δράση σε σχέση με τους κλασικούς υποδοχείς οιστρογόνων. Η ενεργοποίηση του GPER1 μέσω του εκλεκτικού αγωνιστή G1 προκαλεί αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά αποτελέσματα σε πειραματικά μοντέλα, επηρεάζοντας την συνδεσιμότητα των νευρωνικών δικτύων. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της πιθανής αντικαταθλιπτικής δράσης της ενεργοποίησης του υποδοχέα GPER1 μέσω του εκλεκτικού αγωνιστή G1, καθώς και η επίδρασή της στη μορφολογία των CA1 πυραμιδικών νευρώνων του ιππόκαμπου σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες που υποβλήθηκαν σε ΧΗΣ. Ειδικότερα, εξετάστηκε το μήκος, ο αριθμός και η πυκνότητα των διακλαδώσεων των apical και basal δενδριτών, όπως επίσης το συνολικό δενδριτικό μήκος και ο συνολικός αριθμός των δενδριτικών διακλαδώσεων. Παράλληλα, συγκρίθηκε η αποτελεσματικότητα της ενεργοποίησης του GPER1 με εκείνη της φλουοξετίνης, ενός καθιερωμένου σεροτονινεργικού αντικαταθλιπτικού, ενώ διερευνήθηκαν και πιθανές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η έκθεση σε ΧΗΣ προκάλεσε μείωση σωματικού βάρους, εκδήλωση ανηδονίας, μείωση του συνολικού δενδριτικού μήκους και του συνολικού αριθμού διακλαδώσεων στους πυραμιδικούς νευρώνες της CA1 περιοχής του ιππόκαμπου και στα δύο φύλα. Η χρόνια χορήγηση της φλουοξετίνης και του G1 για τρεις εβδομάδες ανέστρεψαν σημαντικά την επαγόμενη από το στρες ανηδονία και αποκατέστησαν τη δενδριτική αρχιτεκτονική, μέσω αύξησης του συνολικού δενδριτικού μήκους και του αριθμού διακλαδώσεων σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες. Ταυτόχρονα, η ενεργοποίηση του GPER1 οδήγησε σε αύξηση της πυκνότητας των δενδριτικών διακλαδώσεων μόνο στα αρσενικά πειραματόζωα, οδηγώντας σε ενίσχυση της νευρογένεσης. Μικρές σημαντικές διαφοροποιήσεις παρατηρήθηκαν ανάμεσα στους apical και basal δενδρίτες, ανάλογα με την θεραπευτική προσέγγιση και το φύλο, με τη δράση και των δύο να είναι ισχυρότερη στα αρσενικά πειραματόζωα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η χορήγηση G1 και φλουοξετίνης επανέφεραν τις τιμές των παραμέτρων σε επίπεδα ελέγχου, ενώ συχνά η επίδραση του G1 υπερείχε εκείνης της φλουοξετίνης. Συνολικά, τα ευρήματα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του GPER1 στην οιστρογονο-εξαρτώμενη νευροπλαστικότητα, με άμεση επίδραση στη μορφολογία των CA1 νευρώνων, ενισχύοντας την αντικαταθλιπτική δράση και τη νευροπροστασία. Η μελέτη αναδεικνύεται τον GPER1 ως υποσχόμενο θεραπευτικό στόχο για την ανάπτυξη νέων στρατηγικών αντιμετώπισης της κατάθλιψης, με προοπτική εφαρμογής και στα δύο φύλα, θέτοντας ισχυρές βάσεις για μελλοντική διερεύνηση της πιθανής κλινικής αξίας του G1.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΚΑΛΗ ΑΛΚΜΗΝΗ
- KALI ALKMINI
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5311306