National and Kapodistrian University of Athens
"Η περιοχή της Επιδαύρου κατά την εποχή του Χαλκού. Συμβολή στην τοπογραφία και την πολιτική γεωγραφία της Επιδαυρίας κατά την 3η και 2η χιλιετία π.Χ."
Abstract
dc:descriptionΗ περιοχή της Επιδαύρου, περισσότερο γνωστή για τα μνημεία της κλασικής περιόδου, συχνά παραμελείται από τους μελετητές της Προϊστορικής Αργολίδας, που στρέφουν την προσοχή τους στην Αργολική πεδιάδα και στις τρεις οχυρωμένες ακροπόλεις που ήκμασαν εκεί κατά την ΥΕΧ. Παρόλα αυτά, κρίνεται ότι η Επιδαυρία, με την νευραλγική της θέση ανάμεσα στον Σαρωνικό κόλπο και τον Αργολικό κάμπο, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της προϊστορικής Αργολίδας. Ως εκ τούτου, η παρούσα μελέτη έχει ως στόχο να παρουσιάσει τα διαθέσιμα αρχαιολογικά δεδομένα, τόσο από τους οικισμούς όσο και από τα νεκροταφεία της περιοχής, ώστε να σκιαγραφηθούν οι ιστορικές εξελίξεις που έλαβαν χώρα και να καθοριστεί η θέση της Επιδαύρου στην ευρύτερη πολιτική γεωγραφία της Αργολίδας, κατά την 3η και 2η χιλιετία π.Χ. Αρχικά, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της έρευνας αποτέλεσε η οριοθέτηση της προς εξέταση περιοχής, ζήτημα που αντιμετωπίστηκε με την εξέταση των γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών των ανατολικών ακτών της Αργολίδας, των καταλοίπων της Εποχής του Χαλκού και των διαθέσιμων γραπτών πηγών από μεταγενέστερες περιόδους. Κατά την διάρκεια της ΠΕΧ, ο πληθυσμός στην Επιδαυρία αυξάνεται και αρκετοί οικισμοί σχηματίζονται τόσο κοντά στην θάλασσα όσο και στην ενδοχώρα. Οι οικισμοί ήταν στενά συνδεδεμένοι μεταξύ τους και δημιούργησαν διαύλους επικοινωνίας με άλλες κοινότητες στον Σαρωνικό κόλπο και τις Κυκλάδες. Η μετάβαση στην ΜΕΧ σημαδεύτηκε, όμως, από μείωση των οικισμών και πιθανώς την συγκέντρωση των κατοίκων σε λίγες μόνο θέσεις. Κατά την περίοδο αυτή, οι σχέσεις με τις Κυκλάδες υποχωρούν και οι μόνες επαφές που διαπιστώνονται είναι με την Αίγινα, η οποία αποκτά έναν κυριαρχικό ρόλο στα εμπορικά δίκτυα της περιοχής. Ωστόσο, οι κοινότητες δεν χαρακτηρίζονται από απομόνωση αφού στην ΜΕ περίοδο πραγματοποιούνται οι πρώτες τελετουργικές πρακτικές στο Κυνόρτιο, το οποίο μετατρέπεται σε έναν τόπο συνάντησης των κατοίκων των γύρω οικισμών. Έτσι σταδιακά, το Κυνόρτιο θα αποκτήσει έναν υπερτοπικό χαρακτήρα κατά την πρώιμη μυκηναϊκή εποχή και θα αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα άσκησης λατρευτικών πρακτικών στην Αργολίδα ανακλώντας παρόμοιες κοινωνικές πρακτικές με τα αναδυόμενα κέντρα της Αργολικής πεδιάδας. Επιπλέον, κατά την ΥΕ Ι-ΙΙ εισάγονται νέοι τύποι τάφων και σταδιακά η μυκηναϊκής τεχνοτροπίας κεραμική παραγκωνίζει τους παραδοσιακούς ΜΕ κεραμικούς τύπους. 14 Οι σχέσεις ανάμεσα στην Επιδαυρία και την Αργολίδα θα ενταθούν στην διάρκεια της ανακτορικής περιόδου, όπως τεκμηριώνεται (μεταξύ άλλων) από τα κτερίσματα των νεκροταφείων, τις τελετουργίες στο Κυνόρτιο και την κατασκευή ενός κεντρικού οδικού άξονα που συνέδεε την Παλαιά Επίδαυρο με την Τίρυνθα. Όλα τα παραπάνω συνηγορούν στο ότι η περιοχή της Επιδαύρου κατά την ΥΕ ΙΙΙΑ2-ΙΙΙΒ είχε πλήρως περιέλθει στον έλεγχο ενός από τα ανακτορικά κέντρα της Αργολικής πεδιάδας, το πιθανότερο τις Μυκήνες. Η κατάρρευση του ανακτορικού συστήματος, στο τέλος της ΥΕ ΙΙΙΒ2, προκάλεσε αναταραχές και στην Επιδαυρία καθώς μόνο ο οικισμός της Παλαιάς Επιδαύρου προσφέρει ενδείξεις συνεχούς κατοίκησης έως και την Υπομυκηναϊκή-πρωτογεωμετρική εποχή. Παρόλα αυτά, δεν τεκμηριώνονται πλέον επαφές με τα κέντρα της Αργολικής και το πιθανότερο είναι ότι ο Σαρωνικός κόλπος αποτέλεσε για ακόμη μία φορά επίκεντρο των επαφών των ανατολικών παραλίων της Αργολίδας με τα νέα Μετανακτορικά κέντρα στην Αττική και τις Κυκλάδες.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Σελέκος Νικόλαος
- SELEKOS NIKOLAOS
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5312363