National and Kapodistrian University of Athens
Καντ, ορθολογικότητα και ηθική αξίωση στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης
Abstract
dc:descriptionΣε μια εποχή που είναι κοινώς αποδεκτό πως η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) σκέφτεται, δεν είναι λίγοι αυτοί που ισχυρίζονται πως η σκέψη της ΤΝ, ως η απόλυτα ορθολογική σκέψη, μπορεί να θεωρηθεί η απάντηση στην ηθική θεωρία του Καντ, η οποία συνδέει με κατηγορικό τρόπο την ορθολογικότητα με την ηθική. Είναι όμως έτσι; Οι στόχοι της παρούσας εργασίας είναι τρείς. Ο πρώτος, είναι να αποδείξω ότι η ΤΝ δεν σκέφτεται, όπως ο άνθρωπος, υπάρχει δηλαδή κάποια διαφοροποίηση στη σκέψη της ΤΝ σε σχέση με αυτή του ανθρώπου. Η διαφορά που θα εντοπίσω στην σκέψη της ΤΝ θα με οδηγήσει στο δεύτερο στόχο μου, στο ότι δηλαδή η σκέψη της ΤΝ με κανέναν τρόπο δεν μπορεί να θεωρηθεί πως φέρει ηθική αξίωση καθώς η αμιγώς ορθολογική σκέψη, όπως αυτή της ΤΝ, δεν αποτελεί επαρκή συνθήκη για την ηθική αξίωση της πράξης. Και αυτό γιατί η καντιανή ηθική δεν περιορίζεται στον κόσμο της διάνοιας, αλλά απαιτεί τη σύμπραξη του νοητού με τον αισθητό κόσμο, που θα μεταβάλλει το ‘πρέπει’ σε ‘θέλω’, ώστε να κάνει πράξη την ηθική. Θα προσεγγίσω έτσι τον τρίτο και τελευταίο στόχο μου και θα υποστηρίξω πως η ΤΝ δεν μπορεί να αποτελέσει απάντηση στην ηθική θεωρία του Καντ, καθώς δεν μπορεί να κατανοήσει τι σημαίνει οφείλω ή τι σημαίνει θέλω. Τα επιχειρήματά μου θα τα αντλήσω κυρίως από τα τρία κριτικά έργα του Καντ, τα οποία αντιστοιχούν στις τρεις όψεις της σκέψης. Υπάρχει η σκέψη ως γνώση, την οποία ο Καντ διαπραγματεύεται στην Κριτική του Καθαρού Λόγου, η σκέψη ως ηθικός προσδιορισμός, η οποία αποτελεί αντικείμενο της Κριτικής του Πρακτικού Λόγου και η σκέψη ως κριτική διατύπωση, η οποία σύμφωνα με τον ίδιο τον στοχαστή «..καθιστά δυνατή τη μετάβαση από τον τρόπο σκέψης σύμφωνα με τις αρχές της φύσης προς εκείνον σύμφωνα με τις αρχές της ελευθερίας..» και αναλύεται στην Κριτική της Κριτικής Δύναμης. Θα ξεκινήσω από την πρώτη Κριτική εστιάζοντας στη διάκριση της Επιστήμης από τη Μεταφυσική, που κρίνεται απολύτως απαραίτητη, ώστε να μπορέσει ο Γερμανός στοχαστής να εδραιώσει τη Μεταφυσική και κατά συνέπεια την ηθική του θεωρία. Στη δεύτερη Κριτική θα μελετήσω τον πυρήνα της καντιανής ηθικής φιλοσοφίας. Θα εστιάσω στον Λόγο ως θεμέλιο της ηθικότητας, θα αναλύσω την κατηγορική προσταγή, ως έναν ορθολογικό συλλογισμό, αντικειμενικά αναγκαίο και θα αναφερθώ στη διάκριση των καθηκόντων του Καντ. Στη συνέχεια θα χρησιμοποιήσω το γρίφο του Δολοφόνου στην πόρτα, ως ένα παράδειγμα 'δοκιμασίας' της ηθικότητας μιας αμιγώς ορθολογικής σκέψης. Μια σύντομη ανασκόπηση στην Τρίτη Κριτική θα μου επιτρέψει, ελπίζω, να αποδείξω πως υπάρχουν κάποιες προκείμενες που διαχωρίζουν την καντιανή ηθική από την αμιγώς ορθολογική σκέψη, όπως αυτή που διακρίνει την ΤΝ και αναδεικνύουν τη βάση στην οποία μπορούμε να στηρίξουμε τη διάκριση των εν δυνάμει ηθικών υποκειμένων από τα μηχανήματα τεχνητής νοημοσύνης που δεν κατέχουν αυτή τη δυνατότητα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μεστροπιάν Αιμιλία
- Mestropian Aimilia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5314972