Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο ολοκληρωτισμός στη Σοβιετική Ένωση

Abstract

dc:description

Στη διπλωματική εργασία παρουσιάζονται τα κύρια χαρακτηριστικά του φαινομένου του ολοκληρωτισμού στη Σοβιετική Ένωση. Αν και χαρακτηριστικά του ολοκληρωτισμού και των συνεπειών του ξεκινούν από τον Λένιν και φτάνουν ως τις μέρες του Γκορμπατσόφ, η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στη Σταλινική περίοδο και μάλιστα στο πρώτο μισό της περιόδου, από το 1924 ως το 1939, όπου θεμελιώνεται το σύστημα του κρατικού καπιταλισμού με βίαιη και από «τα πάνω» κολεκτιβοποίηση της αγροτικής παραγωγής και εντατική εκβιομηχάνιση που στηρίζει μεγάλο ποσοστό της στην δωρεάν εργασία κατάδικων - δούλων. Η οργανωμένη κρατική καταστολή επιβάλλεται με πρωτοφανή τρόπο και οργάνωση τόσο στους απλούς πολίτες όσο και σε όλους όσους τολμούν να έχουν διαφορετική άποψη από αυτή του Ηγέτη-Στάλιν και βρέθηκαν να έχουν θέσεις στους κομματικούς και κρατικούς μηχανισμούς. Η κορύφωση της καταστολής παρατηρείται την περίοδο 1937-1938 που ονομάζεται χαρακτηριστικά «μεγάλος τρόμος» όπου ο Στάλιν, μέσα από στημένες δίκες εξοντώνει όλους τους πολιτικούς του αντιπάλους. Η δεύτερη περίοδος του Σταλινισμού (1940-1953), χαρακτηρίζεται από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τη νίκη των Σοβιετικών κατά του Ναζισμού και την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου. Η νίκη αυτή αμβλύνει στη συνείδηση του κόσμου τα εγκλήματα του Στάλιν. Ο ίδιος επιτρέπει περιορισμένη χαλάρωση των ακραίων αυταρχικών πρακτικών αλλά οι δομές της κρατικής λειτουργίας και οι μηχανισμοί κρατικής ασφάλειας διατηρούνται. Κατά την περίοδο 1924-1939, όλες οι τακτικές που ακολουθήθηκαν για την διαμόρφωση και οργάνωση της οικονομίας επιβλήθηκαν «από τα πάνω» με σκληρότητα και εγκλήματα και ήταν αντίθετες με τις αρχές και τη θεωρία του μαρξισμού. Ολόκληρη η κοινωνία υποχρεώθηκε, και πέρα από τις περιόδους των λιμών, να ζει κάτω από άθλιες συνθήκες με πολλές και παράλογες στερήσεις των πάσης φύσεως αγαθών αλλά και στερήσεις δικαιωμάτων. Η πολιτική εξουσία ήταν συγκεντρωμένη στην κορυφή του κόμματος σε μια ηγετική ομάδα. Η ηγετική αυτή ομάδα εξαρτιόταν από τον Στάλιν, που ασκούσε μια απολυταρχική δικτατορία. Ο τρομοκρατικός μηχανισμός είχε πάρει τέτοια έκταση που, πολλές φορές, γινόταν ανεξάρτητος και ανεξέλεγκτος και στρεφόταν εναντίον και αυτών των ίδιων των δημιουργών του. Η τρομοκρατία χτύπησε όλες ανεξαιρέτως τις κοινωνικές τάξεις και ομάδες και είχε εκατομμύρια θύματα. Η τρομοκρατία είχε ανυπολόγιστες συνέπειες πάνω στην ηθική και πνευματική ζωή της κοινωνίας. Το όργιο των καταδόσεων και του χαφιεδισμού ανυψώθηκε σε πατριωτική σοσιαλιστική αρετή. Η πλήρης μονοπώληση της ιδεολογικής εξουσίας από το κράτος και η μετατροπή της αλήθειας σε κρατικό μονοπώλιο ήταν ένα φαινόμενο πρωτοφανές στην ιστορία και άγνωστο στους νεότερους χρόνους.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τόσκας Θεόδωρος
  • Toskas Theodoros

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5315363

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τόσκας Θεόδωρος; Toskas Theodoros. Ο ολοκληρωτισμός στη Σοβιετική Ένωση. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315363