National and Kapodistrian University of Athens
Ενοχή: ένα πρωτεϊκό θέμα στον Φ.Μ. Ντοστογιέφσκι και τον Νίκο Καχτίτση. Οι Αδελφοί Καραμάζοβ – Ο Εξώστης – Ο Ήρωας της Γάνδης
Abstract
dc:descriptionΣκοπός της προκείμενης διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση του θέματος της ενοχής στο τελευταίο έργο του Φ.Μ. Ντοστογιέφσκι Οι Αδελφοί Καραμάζοβ/Братья Карамазовы (1879-1880) και στα δύο μείζονα έργα του Νεοέλληνα μεταπολεμικού πεζογράφου Νίκου Καχτίτση, Ο Εξώστης (1964) και Ο Ήρωας της Γάνδης (1967). Στην πρώτη υποενότητα του πρώτου κεφαλαίου το θέμα της ενοχής φωτίζεται με ψυχαναλυτικούς όρους (αξιοποιώντας μεθοδολογικά εργαλεία από την ψυχαναλυτική θεωρία του S. Freud και ιδίως του C. Jung) με σκοπό να αποδειχθεί πώς μια απωθημένη ενοχή που επανέρχεται και “σωματοποιείται” εν είδει νευρωτικής συμπεριφοράς φανερώνει στην πραγματικότητα την ύπαρξη ενός ασυνείδητου Άλλου, ο οποίος “στοιχειώνει” τον ναρκισσιστικό εαυτό και ενδέχεται να οδηγήσει στην κατάρρευσή του (ο “παρείσακτος” του Σ.Π. ή ο “διάβολος” του Ιβάν Καραμάζοβ αντίστοιχα). Στην ίδια γραμμή (της ισχυρής παρουσίας του Άλλου), στο δεύτερο υποκεφάλαιο, μελετάται η ειρωνική διάσπαση της “ρομαντικής”, μονολογικής ταυτότητας του εισαγγελέα της δίκης Ιππόλυτου Κυρίλοβιτς και του αφηγητή Β. ενώπιον μιας προαποφασισμένης και αδικαιολόγητης (νομικής φύσεως) ενοχής, εξίσου αποδιδόμενης στον Ντιμήτρι Καραμάζοβ και τον Σ.Π., αποδεικνύοντας πως παρά τη νομική καταδίκη, ο εσωτερικός εαυτός των προσώπων παραμένει ασύλληπτος και ολισθαίνει από κάθε απόπειρα οριοθέτησής του σε μονολογικά συμφραζόμενα. Το δεύτερο κεφάλαιο αφιερώνεται αποκλειστικά στον Φ.Μ. Ντοστογιέφσκι και διερευνά το θεμελιώδες ζήτημα της καθολικής ενοχής από θεολογική και φαινομενολογική οπτική. Στην πρώτη περίπτωση, η ανάληψη της ευθύνης «για όλους και για όλα» («за всех и за всё») πηγάζει από την ελευθερία του προσώπου, από την ελεύθερη θυσία για τον Άλλο, κατά το πρότυπο του Χριστού. Αντίθετα, σύμφωνα με την φαινομενολογική αντίληψη του Ε. Levinas και την ισχυρή επίδρασή του από τον Ντοστογιέφσκι, η ευθύνη για τον Άλλο είναι άπειρη και αν-αρχική, επιβεβλημένη λόγω της απειρότητάς του, διαμορφώνοντας έτσι μια μη-αμοιβαία ηθική σχέση.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κωτούλας Νικόλαος
- KOTOULAS NIKOLAOS
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Γαλλικά, Ρωσικά, Greek, English, French
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5316434