Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Οι δραματικοί μονόλογοι του Γιάννη Ρίτσου και το ζήτημα της ετερότητας

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το ζήτημα της ετερότητας σε τρεις από τους εκτενέστερους δραματικούς μονολόγους της Τέταρτης Διάστασης του Γιάννη Ρίτσου («Η επιστροφή της Ιφιγένειας», «Χρυσόθεμις», «Η Ελένη»). Σκοπός της ανάλυσής είναι αφενός η δοκιμή των υποθέσεων σχετικά με τον υπαρξιακό χαρακτήρα της συλλογής, αφετέρου η διεύρυνση του θεωρητικού βεληνεκούς με την προσθήκη χρήσιμων – κατά τη γνώμη μας – εργαλείων για την ερμηνεία των δραματικών μονολόγων του ποιητή. Δεδομένων των παραπάνω παραδοχών, η μεθοδολογία που επιλέγεται για την εκπόνηση της εργασίας διαμορφώνεται μέσα από το πεδίο της φαινομενολογικής οντολογίας, όπως οριοθετείται στο εκτενές δοκίμιο του Jean Paul Sartre Το Είναι και το Μηδέν και στην πραγματεία του Maurice Merleau-Ponty Le visible et l’invisible, η οποία δεν ολοκλρηώθηκε. Συμπληρωματικά προς τα παραπάνω, αξιοποιούνται θεωρητικές αναφορές και συσχετισμοί με τη Φαινομενολογία της Αντίληψης του Merleau-Ponty. Κρίνοντας πως η ετερότητα προκύπτει ως συνθήκη μορφής και περιεχομένου, η εργασία οργανώνεται σε δυο κεφάλαια που ακολουθούν αυτή την πρωτογενή διάκριση. Το πρώτο κεφάλαιο αναλύεται σε δυο υποκεφάλαια βάσει των συνεπαγωγών της δραματικότητας ως χρονικότητας και της μονολογικότητας ως διαλογικότητας. Η συγκεκριμένη ταξινόμηση επιτρέπει την ανάδειξη του χρόνου ως καταγωγικού άλλου που ενεργοποιείται χάριν της χιασματικής συνύπαρξης του ομιλούντος ποιητικού υποκειμένου και ενός εκλεκτού – σιωπώντος άλλου. Στο δεύτερο κεφάλαιο, η ανάλυση εστιάζει στο περιεχόμενο των μονολόγων, ειλημμένων ως προσωπικών καταθέσεων, διαμέσου των οποίων τα ποιητικά υποκείμενα ανασυστήνουν το παρελθόν και τους εξέχοντες συντελεστές του. Η σύγκρουση της υποκειμενότητας των ποιητικών μορφών με εκείνη των άλλων είναι αναπόφευκτη, με αποτέλεσμα οι πρώτες να εκπίπτουν σε μια κατάσταση καταχρηστικής αντικειμενότητας. Συνεξετάζοντας την ετερότητα ως χρόνο, χίασμα και – δια του βλέμματος –απειλή, προσβλέπουμε στην επιβεβαίωση της δημιουργικής πρόνοιας του Ρίτσου, ο οποίος πλάθει την ποιητική του ύλη στη βάση του υπαρξιακού διπόλου εαυτότητας-ετερότητας και συνάμα στην ανάδειξη σύνθετων φιλοσοφικών έννοιων ως δυναμικών εργαλείων ερμηνείας της λογοτεχνίας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κιτρομηλίδη Ελένη
  • KITROMILIDI ELENI

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5316688

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κιτρομηλίδη Ελένη; KITROMILIDI ELENI. Οι δραματικοί μονόλογοι του Γιάννη Ρίτσου και το ζήτημα της ετερότητας. 2025. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5316688