National and Kapodistrian University of Athens
Θέατρο και Αναπηρία: η συμβολή του θεάτρου στις ζωές ατόμων με αναπηρία
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα έρευνα διερευνά τις απόψεις και τις εμπειρίες ηθοποιών με αναπηρία, επαγγελματιών και ερασιτεχνών, αναφορικά με τη συμβολή του θεάτρου στις ζωές των ατόμων με αναπηρία. Το θέατρο, ως μέσο έκφρασης και δημιουργίας, αποτελεί σημαντικό χώρο κοινωνικοποίησης και ενσωμάτωσης, προάγοντας το αίσθημα του ανήκειν και ενισχύοντας τη σύνδεση του ανθρώπου με τον εαυτό του και την κοινωνία. Σκοπός της έρευνας είναι η μελέτη της επίδρασης του θεάτρου στον ψυχισμό και την κοινωνική ζωή των ατόμων με αναπηρία, ο ρόλος που διαδραματίζει η συμμετοχή τους σε θεατρικές ομάδες, καθώς και οι προϋποθέσεις και οι φραγμοί που περιορίζουν την ισότιμη πρόσβασή τους στα πολιτιστικά δρώμενα και τις πολιτιστικές δραστηριότητες της σύγχρονης κοινωνίας. Επιπλέον, η έρευνα αποσκοπεί στην ανάδειξη των φωνών των ατόμων με αναπηρία αναφορικά με τις θεατρικές σπουδές, την πρόσβαση στις δραματικές σχολές και τη συμμετοχή τους σε θεατρικά εργαστήρια. Παράλληλα, εξετάζεται η εικόνα και το πρότυπο του ηθοποιού στη σύγχρονη εποχή και οι μορφές εκπαίδευσης που προσφέρονται σε αυτό το πλαίσιο. Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε είναι ποιοτική, με τη συλλογή δεδομένων να πραγματοποιείται μέσω οκτώ (8) ημιδομημένων συνεντεύξεων από τρεις άνδρες και πέντε γυναίκες που δραστηριοποιούνται στο θέατρο σε επαγγελματικό ή ερασιτεχνικό επίπεδο. Για την ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η θεματική ανάλυση περιεχομένου. Τα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν ότι το θέατρο λειτουργεί για τα άτομα με αναπηρία ως χώρος ελευθερίας, αποδοχής, δημιουργικότητας και αυτοέκφρασης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προσωπική τους ανάπτυξη και στην κοινωνική τους ένταξη. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ο χώρος του θεάτρου, αν και καλλιεργεί την αλληλοαποδοχή, εξακολουθεί να διατηρεί στερεότυπα και προκαταλήψεις απέναντι στην αναπηρία. Το θέατρο, ωστόσο, αναγνωρίζεται από τους συμμετέχοντες ως μέσο που θα μπορούσε να γεφυρώσει τις κοινωνικές αποστάσεις και να συμβάλει στη δημιουργία μιας πραγματικά ενταξιακής κοινωνίας. Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδείχθηκαν αφορά τις συνέπειες του οικονομικού και κοινωνικού αποκλεισμού, που απορρέουν από τις συνθήκες της καπιταλιστικής κοινωνίας. Οι οικονομικοί περιορισμοί, η ανεπαρκής κρατική στήριξη και η απουσία προσβάσιμων υποδομών καθιστούν δύσκολη την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία τόσο στην επαγγελματική θεατρική εκπαίδευση όσο και στην παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων. Πολλά θέατρα και σχολές παραμένουν μη προσβάσιμα, ενώ το κόστος συμμετοχής ιδίως για την παροχή διερμηνείας ή ειδικού εξοπλισμού επιβαρύνει τα ίδια τα άτομα. Παρότι το 2017 καταργήθηκε το διάταγμα περί αρτιμέλειας, το οποίο απέκλειε άτομα με αναπηρία από τις εξετάσεις των δραματικών σχολών, στην πράξη εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικά εμπόδια λόγω ελλείψεων σε υποδομές και εξειδικευμένο προσωπικό. Συνολικά, η έρευνα καταδεικνύει ότι, παρόλο που έχουν σημειωθεί ορισμένα βήματα προόδου, το θέατρο στην Ελλάδα εξακολουθεί να μην αποτελεί εύκολη επαγγελματική επιλογή για τα άτομα με αναπηρία. Η έλλειψη θεσμικής και οικονομικής υποστήριξης, η περιορισμένη προσβασιμότητα και τα κοινωνικά στερεότυπα συνεχίζουν να λειτουργούν ως ανασταλτικοί παράγοντες. Παρ’ όλα αυτά, το θέατρο αναδεικνύεται ως ισχυρό μέσο κοινωνικής ενδυνάμωσης και ευαισθητοποίησης, ικανό να προάγει την αποδοχή και την ενσωμάτωση της διαφορετικότητας. Η μελέτη, βασισμένη στο κοινωνικό μοντέλο της αναπηρίας, υπογραμμίζει την ανάγκη για κρατική μέριμνα, θεσμικές παρεμβάσεις και εκπαιδευτικές πολιτικές που θα ενισχύουν την προσβασιμότητα και την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στον πολιτισμό και τις τέχνες. Η ενίσχυση της ενταξιακής πολιτιστικής πολιτικής και η αλλαγή στάσεων απέναντι στην αναπηρία αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη δημιουργία μιας κοινωνίας που θα φροντίζει ουσιαστικά για όλους τους πολίτες της, προάγοντας την ισότητα και τη συμμετοχή.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΧΡΥΣΙΔΟΥ ΙΩΑΝΝΑ
- CHRYSIDOU IOANNA
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5316789