National and Kapodistrian University of Athens
Εξωκυττάρια κυστίδια αιμοπεταλίων. Παθοφυσιολογία-κλινικές προεκτάσεις
Abstract
dc:descriptionΤο 1967 πρώτος ο Wolf παρατήρησε κάποιες δομές σε πλάσμα ελεύθερο αιμοπεταλίων και τις ονόμασε «αιμοπεταλιακή σκόνη» . Οι δομές ήταν τα μικροκυστίδια που γνωρίζουμε σήμερα και τα οποία παράγονται από διάφορα κύτταρα και από τα αιμοπετάλια. Τα εξωκυττάρια κυστίδια είναι δομημένα από λιπίδια και εκκρίνονται από τα κύτταρα στον εξωκυττάριο χώρο. Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι εξωκυττάριων κυστιδίων: τα μικροκυστίδια, τα εξωσώματα και τα αποπτωτικά σωμάτια. Τα Μικροκυστίδια διαχωρίζονται από τα εξωσώματα και τα αποπτωτικά σωμάτια με βάση το μέγεθος αλλά και τους διαφορετικούς δείκτες που εκφράζουν. Η παραγωγή των Μικροκυστιδίων από αιμοπετάλια (ΜΚΑ, ΡΜΡ) είναι μια φυσιολογική διαδικασία και ανιχνεύεται σε όλους. Ο αριθμός των κυκλοφορούντων ΡΜΡ εξαρτάται από την ισορροπία που υπάρχει μεταξύ του ρυθμού παραγωγής των μικροκυστιδίων και του ρυθμού κάθαρσης τους από την κυκλοφορία. Κυρίως παράγονται από αιμοπετάλια ενεργοποιημένα ή σε κατάσταση ηρεμίας, από μεγακαρυοκύτταρα και κατά την κυτταρική απόπτωση και περιέχουν πρωτεΐνες ειδικές των αιμοπεταλίων, αλλά και mRNA, microRNA, βιοδραστικά λιπίδια, παράγοντες πήξης και ανοσοτροποιητικούς μεσολαβητές. Τα ΡΜΡ υπάρχουν στην κυκλοφορία υγιών ατόμων αλλά και ασθενών και φαίνεται ότι έχουν έναν ενεργό ρόλο στις παθοφυσιολογικές διαδικασίες του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένου της φλεγμονής, της πήξης, της αγγειακής λειτουργίας, της αθηροσκλήρυνσης και του καρκίνου. Έχουν την ικανότητα να προκαλούν αλλαγές στο κύτταρο που τα προσλαμβάνει. Τα ΡΜΡ μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως υπόστρωμα για να ενισχύσουν την προσκόλληση των αιμοπεταλίων στο ενδοθήλιο των αγγείων με τη σύνδεση τους στη γλυκοπρωτεΐνη Ib (GPIb) προκείμενου να σταματήσει η αιμορραγία και να δημιουργηθεί θρόμβος. Μπορεί επίσης να συμμετέχουν και στην αγγειογένεση με την ενεργοποίηση αρχέγονων κύτταρων προκείμενου να αποκασταθεί ή να περιοριστεί ισχαιμική βλάβη. Στη φλεγμονή συμμετέχουν στην προσέλκυση ουδετερόφιλων σχηματίζοντας τα ΝΕΤ’s. Στα αυτοάνοσα νοσήματα συμμετέχουν εμπλέκονται στη διαδικασία εκδήλωσης του νοσήματος με τα ανοσοσυμπλέγματα ή χρησιμοποιούνται ως βιοδείκτες για την εκτίμηση της πορείας της νόσου. Έχουν χρησιμοποιηθεί ως μεταφορείς φαρμάκων σε ειδικές λοιμώξεις για να μειωθεί η τοξικότητα και οι ανεπιθύμητες ενέργειες. Επειδή συνδέονται με τα κύτταρα προκαλούν αλλαγές στα κύτταρα που τα προσλαμβάνουν συμμετέχοντας με αυτόν τον τρόπο στην διακυτταρική επικοινωνία και στη μεταφορά πληροφοριών. Στον καρκίνο τα ΜΚΑ μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βιοδείκτες για την παρακολούθηση της νόσου είτε ως μεταφορείς χημειοθεραπευτικών φαρμάκων για καλύτερες ανταποκρίσεις. Έχουν μελετηθεί και στην αναδόμηση των νευρώνων όπου διακρίνεται η ικανότητα τους να μειώνουν την έκταση της ισχαιμικής βλάβης μετά από Αγγειακό επεισόδια όταν εγχυθούν στην παθολογική περιοχή. Στα μικροκυστίδια φαίνεται ότι αποδίδεται ένα μέρος της αιτίας για τις ανεπιθύμητες ενέργειες που προκύπτουν κατά τη μετάγγιση η ακόμα και το καλύτερο αιμοστατικό αποτέλεσμα μετά από χορήγηση προϊόντων αιμοπεταλίων πλούσιο σε μικροκυστίδια. Συμπερασματικά ο ρόλος των αιμοπεταλίων σε ένα εύρος βιολογικών λειτουργιών από επούλωση πληγών μέχρι ανάπτυξη όγκου, στη φλεγμονή και στην αναδόμηση αναγνωρίζεται, αν και οι μοριακοί μηχανισμοί δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητοί. Τα τελευταία χρόνια το κοινό ενδιαφέρον εστιάζεται στα ΡΜΡ και στην ανάπτυξη μεθόδων, για ανάλυση και ποσοτικοποίηση, για να καταλάβουμε το φυσιολογικό ρόλο τους και να τους χρησιμοποιήσουμε ως πιθανούς δείκτες ή στόχους για μια ποικιλία νοσημάτων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Σίννη Ελένη
- Sinni Eleni
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5317263