National and Kapodistrian University of Athens
Μέτρηση δόσης οργάνων και εκτίμηση ακτινικού κινδύνου καρκινογένεσης από εξετάσεις PET/CT
Abstract
dc:descriptionΗ απεικόνιση PET/CT αποτελεί εξαιρετικά χρήσιμο διαγνωστικό εργαλείο με εφαρμογές σε διάφορους τομείς (ογκολογία, καρδιολογία, νευρολογία κ.α.). Ωστόσο, καθώς μια εξέταση PET/CT πραγματοποιείται μετά από χορήγηση ραδιοφαρμάκου και εμπεριέχει επιπλέον απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία, προκύπτει το ζήτημα της ακτινικής επιβάρυνσης των ιστών του εξεταζομένου και του σχετιζόμενου με αυτήν κίνδυνου καρκινογένεσης. Σκοπός αυτής της εργασίας ήταν ο υπολογισμός της ακτινικής επιβάρυνσης των οργάνων/ιστών ασθενών που υποβλήθηκαν σε εξέταση PET/CT και η εκτίμηση του ακτινικού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου (life attributable radiogenic risk: LAR) που σχετίζεται με τυπικές εξετάσεις PET/CT. Σκοπός επίσης, ήταν η σύγκριση της συνεισφοράς της χορήγησης ραδιοφαρμάκου σε σχέση με την έκθεση από την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία στην συνολική ακτινική επιβάρυνση και ακτινικό κίνδυνο. Ο υπολογιζόμενος ακτινικός κίνδυνος από μια εξέταση PET/CT συγκρίθηκε με τον ονομαστικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου (nominal life intrinsic risk: LIR) για ασθενείς που υπόκεινται τέτοιες εξετάσεις. Επιπλέον, για κάθε ασθενή εκτιμήθηκε η ενεργός δόση και αξιολογήθηκε σε σύγκριση με αντίστοιχα δημοσιευμένα δεδομένα από τη βιβλιογραφία. Η δόση ακτινοβολίας στα ακτινοευευαίσθητα όργανα υπολογίστηκε σε μια σειρά 24 ασθενών που υποβλήθηκαν σε εξέταση PET/CT. Οι απορροφούμενες δόσεις λόγω της χορήγησης ραδιοφαρμάκου προσδιορίστηκαν για τον κάθε ιστό μέσω των υπαρχόντων συντελεστών δόσης οργάνου ανα μονάδα ενεργότητας του ραδιοφαρμάκου. Για την εκτίμηση της απορροφούμενης δόσης οργάνων λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία χρησιμοποιήθηκε ένα λογισμικό προσομοιώσεων Monte Carlo (ImpactMC, Vamp GmbH), το οποίο χρησιμοποιώντας πραγματικά δεδομένα από τις εξετάσσεις παράγει εικονες δόσης σε 1 προς 1 αντιστοιχία με τις εικόνες CT του ασθενούς. Για την εκτίμηση του LAR σε κάθε ασθενή χρησιμοποιήθηκαν οι υπολογισμένες δόσεις οργάνων από το κάθε σκέλος της εξέτασης PET/CT και προτεινόμενοι συντελεστές ακτινογενούς κινδύνου καρκινογέννεσης από τη βιβλιογραφία. Η μέση τιμή του LAR για την μελετούμενη ομάδα ασθενών συγκρίθηκε με την αντίστοιχη τιμή του ονομαστικού κινδύνου καρκινογέννεσης (LIR). Η ενεργός δόση που προέκυψε από τη χορήγηση ραδιοφαρμάκου εκτιμήθηκε μέσω της απορροφούμενης δόσης ακτινοβολίας στους ακτινοευαίσθητους ιστούς/όργανα και χρήσητων συντελεστών στάθμισης του εκτιθέμενου ιστού. Η ενεργός δόση που προκύπτει από την έκθεση του ασθενούς κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία εκτιμήθηκε α) μέσω των υπολογισθέντων δόσεων στους ακτινοευαίσθητους ιστούς/όργανα και των συντελεστών στάθμισης του εκτιθέμενου ιστού και β) ς μέσω του γινομένου δόσης μήκους (dose length product: DLP) και προτεινόμενων συντελεστών μετατροπής του σε ενεργό δόση . Για τις γυναίκες, οι δόσεις οργάνων που σχετίζονται με το ραδιοφάρμακο κυμάνθηκαν από 1.61 mGy (δέρμα) έως 27.9 mGy (ουροδόχος κύστη). Για τους άνδρες, οι δόσεις κυμάνθηκαν από 1.29 mGy (δέρμα) έως 16,1 mGy (ουροδόχος κύστη). Οι δόσεις οργάνων που σχετίζονται με την έκθεση κατά την υπολογιστική τομογραφία κυμάνθηκαν από 7.95 mGy (μήτρα) έως 18,1 mGy (θυρεοειδής) για τις γυναίκες και από 7.25 mGy (προστάτης) έως 14,7 mGy (θυρεοειδής) για τους άνδρες. Ο ακτινικός κίνδυνος για καρκινογέννεση λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία βρέθηκε 40.1 x 10-5 και 104 x 10-5 ενώ ο ακτινικός κίνδυνος που προκύπτει από την χορήγηση ραδιοφαρμάκου βρέθηκε να είναι 18.61 x 10-5 και 33.63 x 10-5, για άντρες και γυναίκες αντίστοιχα. Ο ακτινικός κίνδυνος λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία βρέθηκε να είναι 2 με 3 φορές υψηλότερος από τον αντίστοιχο κίνδυνο που προκύπτει από την χορήγηση ραδιοφαρμάκου για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα Ο συνολικός συντελεστής ακτινικού κινδύνου για καρκινογέννεη από μια εξέταση PET/CT βρέθηκε να είναι 58.7 x 10-5 για τους άνδρες και 137 x 10-5 για τις γυναίκες, ενώ βάση αυτών των τιμών, ο σχετικός κίνδυνος καρκινογένεσης για ένα άτομο χωρίς καρκίνο που υποβάλλεται σε PET/CT εκτιμήθηκε σε 1,00159 και 1,00398 για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα.Η ενεργός δόση από μια εξέταση PET/CT υπολογίστηκε σε 15,9 mSv για τις γυναίκες και 11,5 m Sv για τους άνδρες. Μεγαλύτερη συνεισφορά στην δόση στα ακτινευαίσθητα οργανα έχει η υπολογιστική τομογραφία, με συνεισφορά 79% και 75% για γυναίκες και άνδρες ασθενείς αντίστοιχα. Η αύξηση του ονομαστικού κινδύνου πρόκλησης καρκίνου μετά από υποβολή σε μια εξέταση PET/CT με ένα σύγχρονο σύστημα εκτιμήθηκε ότι είναι 0,40% και 0,16% για γυναίκες και άνδρες αντίστοιχα και μπορεί να θεωρηθεί οριακή. Μελλοντικές έρευνες που θα εξετάζουν την ακτινική επιβάρυνση από εξετάσεις PET/CT και τη συσχέτιση της δόσης με τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά και την τοποθέτηση του ασθενούς κατά την διάρκεια της εξέτασης θα μπορούσαν να αποτελούν σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη εξατομικευμένων πρωτοκόλλων εξέτασης αλλά και για εξατομικευμένες δοσιμετρικές μελέτες.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μαρή Βερενίκη
- Mari Vereniki
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5317361