National and Kapodistrian University of Athens
Η φιλοσοφία του Πλάτωνα και η επίδρασή της στη βυζαντινή φιλολογία και θεολογία.
Abstract
dc:descriptionΗ φιλοσοφία του Πλάτωνα και ο Νεοπλατωνισμός που συνεχίζει και ανανεώνει την πλατωνική φιλοσοφία ασκούν σημαντική επίδραση στη βυζαντινή φιλολογία και θεολογία. Η πλατωνική διάκριση του κόσμου σε αισθητό και νοητό, ο δυϊσμός αθάνατης ψυχής - θνητού σώματος και η ιδέα του υπέρτατου Αγαθού ενσωματώνονται στη χριστιανική σκέψη ως θεολογικές έννοιες. Η πλατωνική θεωρία των Ιδεών, η οποία αναπτύσσεται στο έργο του Πολιτεία προσφέρει μια μεταφυσική που καθίσταται αντικείμενο επεξεργασίας από τους Βυζαντινούς. Παράλληλα, η μετάβαση από τον πλατωνισμό στον Νεοπλατωνισμό συμβάλλει καθοριστικά στην ενδυνάμωση της θεολογικής διάστασης της πλατωνικής παράδοσης. Ο Νεοπλατωνισμός με την απορροή των όντων από το Εν και τη μυστικιστική επιστροφή προς αυτό προσφέρει εννοιολογικό και γλωσσικό υλικό για τη μυστική θεολογία του Διονύσιου Αρεοπαγίτη. Ακόμα, λόγιοι του Βυζαντίου όπως ο Μιχαήλ Ψελλός, ο Ιωάννης Ιταλός και ο Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων μελετούν συστηματικά τα πλατωνικά κείμενα, τα ερμηνεύουν και συμβάλλουν στη διάσωση της πλατωνικής φιλοσοφικής παράδοσης. Στην πατερική σκέψη, πλατωνικά στοιχεία εντοπίζονται στον Ωριγένη, στον Γρηγόριο Νύσση και αργότερα στον Γρηγόριο Παλαμά. Ο Γρηγόριος Νύσσης, επηρεασμένος από το υπέρτατο Αγαθό του Πλάτωνα αλλά και τον Νεοπλατωνισμό παρουσιάζει την ιδέα της επέκτασης, δηλαδή της ατέρμονης πνευματικής ανόδου για να αναδείξει το άπειρο του Θεού. Ο Πλάτωνας μετατρέπεται σε πηγή επιρροής για τους βυζαντινούς θεολόγους και οι φιλοσοφικοί του όροι μετασχηματίζονται για να εξυπηρετήσουν τις θεολογικές ανάγκες και το πνεύμα του Βυζαντίου.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Καλδή Παναγιώτα
- Kaldi Panagiota
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5318684