National and Kapodistrian University of Athens
Διερεύνηση της (βιο)ισοστέρειας σε αντι-ινωτικές «οδηγούς» ενώσεις
Abstract
dc:descriptionΗ Ιδιοπαθής Πνευμονική Ίνωση (Idiopathic Pulmonary Fibrosis, IPF) είναι μια χρόνια, προοδευτική και εκφυλιστική νόσος των πνευμόνων με δυσμενή πρόγνωση. Στην IPF, οι ενεργοποιημένοι ινοβλάστες και μυοϊνοβλάστες αποτελούν τις κύριες θέσεις εναπόθεσης της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας (extracellular matrix, ECM), συμβάλλοντας στην εκτεταμένη αναδιαμόρφωση και ίνωση του πνευμονικού ιστού. Μέχρι σήμερα, μόνο τρία αντιϊνωτικά φάρμακα έχουν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (U.S. Food and Drug Administration, FDA) για τη θεραπεία της IPF. Ωστόσο, δεδομένου ότι τα φάρμακα αυτά δεν είναι θεραπευτικά, παραμένει επιτακτική η ανάγκη για την ανάπτυξη νέων ενώσεων ικανών να τροποποιούν την εξέλιξη της νόσου και να βελτιώνουν την έκβαση των ασθενών. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώθηκε σε τρεις μοριακούς στόχους που εμπλέκονται στην IPF: την αυτοταξίνη (autotaxin, ATX), τον υποδοχέα γάμμα που ενεργοποιείται από τους πολλαπλασιαστές των υπεροξεισωμάτων (peroxisome proliferator-activated receptor gamma, PPARγ) και τον ορφανό υποδοχέα που σχετίζεται με το ρετινοϊκό οξύ άλφα (retinoic acid receptor–related orphan receptor alpha, RORα). Το εργαστήριό μας έχει προηγουμένως σχεδιάσει μια ένωση-οδηγό (ένωση Α) ως διπλό αναστολέα της ATX και αγωνιστή του PPARγ, καθώς και αρκετά ακόμη ανάλογα με ιδιότητες αντίστροφου αγωνισμού έναντι των RORα και RORγ. Βασιζόμενοι στην αρχή του (βιο)ισοστερισμού, σχεδιάστηκαν νέα ανάλογα ως ισοστερή της ένωσης Α, στα οποία το τμήμα θειαζολιδινεδιόνης (thiazolidinedione, TZD) της Α αντικαταστάθηκε από μια ποικιλία κλασικών και μη κλασικών βιοϊσοστερών. Στόχος μας ήταν η ανάπτυξη νέων μορίων ικανών να αναστέλλουν την ATX και ταυτόχρονα να ενεργοποιούν τον PPARγ, ασκώντας έτσι μια δυνητική διπλή αντιϊνωτική δράση. Παράλληλα, η σουλφοναμιδική ομάδα έξι προηγουμένως αναπτυχθέντων εκλεκτικών αντίστροφων αγωνιστών των RORα ή RORγ αντικαταστάθηκε από το ισοστερές της αμιδικής ομάδας, με σκοπό τη διερεύνηση της συμβολής αυτής της δομικής τροποποίησης στη λειτουργικότητα των RORs, καθώς και στο αντιϊνωτικό δυναμικό. Οι ενώσεις αξιολογήθηκαν ως προς την ανασταλτική τους δράση έναντι της αυτοταξίνης (ATX) in vitro και ex vivo, χρησιμοποιώντας τις δοκιμασίες Amplex και TOOS αντίστοιχα, ενώ η δραστικότητά τους έναντι των RORs και PPARs εκτιμήθηκε μέσω ειδικών δοκιμασιών αναφοράς γονιδιακής έκφρασης (reporter gene assays). Οι ενώσεις IK64 και IK72 δοκιμάστηκαν περαιτέρω ex vivo για το αντιϊνωτικό τους δυναμικό σε τομές πνευμονικού ιστού ακριβείας [precision-cut lung slices (mPCLS)] που προήλθαν από πνευμονικό ιστό ποντικών με ίνωση επαγόμενη από μπλεομυκίνη. Συνολικά, η IK64 αναγνωρίστηκε ως ισχυρός αναστολέας της ATX, η IK80 ως ισχυρός διπλός αναστολέας της ATX και αγωνιστής του PPARγ, και η IK72 ως αγωνιστής των RORs. Οι ενώσεις IK64 όσο και IK72 παρουσίασαν υποσχόμενη αντιϊνωτική δράση, ενώ η περαιτέρω φαρμακολογική αξιολόγηση της IK80 βρίσκεται σε εξέλιξη. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη θεραπευτική προοπτική των ενώσεων αυτών ως βελτιστοποιημένων ενώσεων-οδηγών για τη θεραπεία της IPF και αναδεικνύουν τη σημασία του (βιο)ισοστερισμού στον σχεδιασμό μορίων με διπλή δραστικότητα, αυξημένη ανασταλτική ή/και αγωνιστική ισχύ ή τροποποιημένη ρύθμιση υποδοχέων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Καλογεροπούλου Ιωάννα
- Kalogeropoulou Ioanna
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5319235