National and Kapodistrian University of Athens
Ψυχολογικές παρεμβάσεις αντιμετώπισης χρόνιου πόνου σε ασθενείς με κάκωση νωτιαίου μυελού και κοινωνική επανένταξη
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Η κάκωση νωτιαίου μυελού (ΚΝΜ) προκαλεί σημαντικές δυσλειτουργίες που επηρεάζουν τη σωματική κινητικότητα, την ψυχολογική ευημερία και την κοινωνική συμμετοχή. Ο χρόνιος πόνος, ως μία από τις πιο συχνές και επίμονες επιπλοκές, συνδέεται με αυξημένα επίπεδα κατάθλιψης, άγχους και μετατραυματικού στρες, καθώς και με χαμηλότερη ποιότητα ζωής. Η πολυπλοκότητα της εμπειρίας του πόνου καθιστά αναγκαία την αξιολόγηση και παρέμβαση. Στην τελευταία δεκαετία, η έρευνα έχει στραφεί στην ανάπτυξη ψυχολογικών παρεμβάσεων που συνδυάζονται με ιατρικές πρακτικές, με στόχο την ολιστική αποκατάσταση. Σκοπός: Στόχος της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης είναι να διερευνηθούν οι ψυχολογικές συνέπειες του χρόνιου πόνου σε άτομα με ΚΝΜ και παράλληλα να εξεταστεί η αποτελεσματικότητα ψυχολογικών, φαρμακολογικών και πολυπαραγοντικών παρεμβάσεων στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της κοινωνικής επανένταξης. Μέθοδος: Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε σε PubMed, Google Scholar, journal of biomedicine και ARA PsychNet για την περίοδο 2015–2025. Χρησιμοποιήθηκαν συνδυασμοί λέξεων-κλειδιών που αφορούσαν τον χρόνιο πόνο, την ψυχολογική προσαρμογή και τις παρεμβάσεις μετά από ΚΝΜ. Τα κριτήρια ένταξης περιλάμβαναν δημοσιευμένα άρθρα σε αγγλική ή ελληνική γλώσσα, με εστίαση σε πληθυσμό με ΚΝΜ. Η αξιολόγηση της ποιότητας έγινε με τα εργαλεία AMSTAR II (για τις συστηματικές ανασκοπήσεις), AXIS (για τις παρατηρησιακές μελέτες), CASP (για τις ποιοτικές μελέτες), JBI (για τις μικτές μεθοδολογίες) και PEDro (για τα RCTs). Από το σύνολο των 1246 άρθρων μετά την αφαίρεση διπλότυπων και μη επιλέξιμων συμπεριλήφθηκαν 36 άρθρα. Αποτελέσματα: Ο χρόνιος πόνος σχετίζεται με αυξημένα ποσοστά κατάθλιψης, άγχους και μετατραυματικού στρες (PTSD). Η κοινωνική απομόνωση και οι δυσκολίες οικογενειακής/κοινοτικής επανένταξης επιδεινώνουν τη ψυχολογική κατάσταση. Οι ψυχολογικές παρεμβάσεις, και ιδιαίτερα η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT), συνδέθηκαν με μείωση της έντασης του πόνου, βελτίωση της αυτό-αποτελεσματικότητας και της ποιότητας ζωής. Παρεμβάσεις ενσυνειδητότητας (mindfulness), αναπνευστικές και χαλαρωτικές τεχνικές βρέθηκαν αποτελεσματικές στη μείωση του άγχους, ενώ οι πολυπαραγοντικές στρατηγικές που συνδύασαν ψυχολογική, φαρμακολογική και κοινωνική υποστήριξη απέδωσαν τα καλύτερα αποτελέσματα. Η μεθοδολογική ποιότητα των μελετών ήταν κυρίως μέτρια έως υψηλή με έναν κύριο περιορισμό τη μικρή γενικευσιμότητα. Συζήτηση: Τα αποτελέσματα της παρούσας ανασκόπησης επιβεβαιώνουν ότι ο χρόνιος πόνος μετά από ΚΝΜ αποτελεί πολυδιάστατο πρόβλημα με έντονη ψυχολογική διάσταση. Η αμφίδρομη σχέση μεταξύ πόνου και ψυχολογικών διαταραχών δημιουργεί φαύλο κύκλο που μειώνει την ποιότητα ζωής και περιορίζει τη συμμετοχή στην κοινότητα. Οι ψυχολογικές παρεμβάσεις, ιδίως η CBT, πρέπει να ενσωματώνονται συστηματικά στα προγράμματα αποκατάστασης. Η προσθήκη τεχνικών επίγνωσης, νευροανάδρασης και πολυπαραγοντικών στρατηγικών ενισχύει την ολιστική προσέγγιση. Ωστόσο, η ετερογένεια των μεθοδολογιών και τα μικρά δείγματα περιορίζουν τη γενίκευση. Απαιτούνται περαιτέρω RCTs μεγάλης κλίμακας, καθώς και μακροχρόνιες μελέτες για να επιβεβαιωθεί η βιωσιμότητα των παρεμβάσεων. Η επένδυση σε ψυχοκοινωνική υποστήριξη και σε οικογενειακά/κοινοτικά δίκτυα ενδέχεται να αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μελισσουργού Αικατερίνη
- Melissourgou Aikaterini
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5319321