National and Kapodistrian University of Athens
Επιβάρυνση των φροντιστών στη διπολική υπομανία και μανία: Συστηματική ανασκόπηση
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή/Σκοπός: Η διπολική διαταραχή, ιδίως στις φάσεις υπομανίας και μανίας, επιφέρει έντονη ψυχολογική και πρακτική καταπόνηση στους άτυπους φροντιστές. Σκοπός της παρούσας αφηγηματικής ανασκόπησης είναι η σύνθεση των διαθέσιμων ερευνητικών δεδομένων σχετικά με την ένταση, τις διαστάσεις και τους τροποποιήσιμους παράγοντες του βάρους φροντίδας σε αυτές τις φάσεις. Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε σύνθεση ευρημάτων από πολυκεντρικές παρατηρητικές μελέτες, τόσο νοσοκομειακές όσο και εξωνοσοκομειακές, από συστηματικές και αφηγηματικές ανασκοπήσεις, ποιοτικές έρευνες και τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές παρεμβάσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε μελέτες που χρησιμοποίησαν καθιερωμένα εργαλεία αποτίμησης της επιβάρυνσης (IEQ, GHQ-12, FBIS, SBAS), ώστε να αποτυπωθεί με συγκρίσιμο τρόπο το πολυδιάστατο προφίλ του βάρους φροντίδας. Αποτελέσματα: Τα ανωτέρω εργαλεία καταδεικνύουν ότι ο φόρτος των φροντιστών είναι πολυδιάστατος, με κύριους πυλώνες την ένταση/στρες, την ανάγκη συνεχούς επίβλεψης και διαχείρισης κινδύνων, τη διατάραξη της καθημερινής ρουτίνας και του ύπνου, καθώς και την «εκτελεστική» μέριμνα όπως η οργάνωση ραντεβού και η επιτήρηση της φαρμακευτικής αγωγής. Η μανία, σε σύγκριση με την υπομανία, συνδέεται με περισσότερες ώρες φροντίδας και υψηλότερες βαθμολογίες βάρους, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν εχθρικότητα, απώλεια ελέγχου, βίαια επεισόδια, ταχεία κυκλικότητα ή μικτά επεισόδια· γυναικείοι ρόλοι φροντιστών σχετίζονται συχνότερα με αυξημένη επιβάρυνση. Διαπιστώνεται επίσης ασυμμετρία ανάμεσα στο υποκειμενικό και στο αντικειμενικά μετρούμενο βάρος, καθώς το πρώτο μειώνεται σχετικά γρήγορα μετά την κλινική ύφεση, ενώ ο πρακτικός και οικονομικός φόρτος παραμένει σε σημαντικό βαθμό. Ως προστατευτικοί παράγοντες αναδεικνύονται η στοχευμένη ψυχοεκπαίδευση φροντιστών (ατομική, ομαδική ή πολυοικογενειακή), τα από κοινού διαμορφωμένα σχέδια κρίσης με σαφείς ρόλους και λειτουργικά κανάλια επικοινωνίας, η έγκαιρη αναγνώριση προδρομικών συμπτωμάτων και η «χαμηλού φραγμού» πρόσβαση σε κλινική καθοδήγηση ή ψηφιακή ομότιμη υποστήριξη. Συμπεράσματα: Η επιβάρυνση των άτυπων φροντιστών στη διπολική υπομανία και μανία εμφανίζεται ως φαινομενολογικά ευαίσθητη στην τρέχουσα φάση της νόσου και ταυτόχρονα ως παράγοντας δυνητικά τροποποιήσιμος. Οι ανυψωμένες φάσεις αυξάνουν το βάρος με τρόπο που προσεγγίζει «δοσοεξαρτώμενο» πρότυπο, ενώ οργανωμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα, ψυχοεκπαιδευτικές παρεμβάσεις και συστηματικά σχέδια κρίσης δύνανται να το μειώσουν ουσιαστικά και να βελτιώσουν την ανθεκτικότητα του φροντιστή.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Στεφανή Ευριδίκη
- Stefani Evridiki
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5320582