Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η δικαιοπολιτική συζήτηση γύρω από την ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου στην Ελλάδα

Abstract

dc:description

Η ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου στην Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά αντικείμενο έντονης επιστημονικής και πολιτικής συζήτησης, ιδίως στο πλαίσιο συνταγματικών αναθεωρήσεων. Παρά το γεγονός ότι στην πλειονότητα των ευρωπαϊκών κρατών έχει υιοθετηθεί συγκεντρωτικός έλεγχος της συνταγματικότητας μέσω Συνταγματικών Δικαστηρίων, η ελληνική έννομη τάξη επέλεξε εξαρχής το σύστημα του διάχυτου και παρεμπίπτοντος ελέγχου, το οποίο ασκείται από το σύνολο των δικαστηρίων. Με την πάροδο του χρόνου επιχειρήθηκαν βελτιώσεις του ελληνικού συστήματος και ενσωματώθηκαν περιορισμένα στοιχεία συγκεντρωτικότητας, οδηγώντας σε μια μορφή μεικτού συστήματος, χωρίς όμως να εγκαταλειφθεί ο βασικός διάχυτος και παρεμπίπτων χαρακτήρας του. Η επιλογή αυτή συνδέεται άμεσα με τη θεώρηση του ελέγχου συνταγματικότητας ως εγγενούς στοιχείου της δικαστικής λειτουργίας, όπως κατοχυρώνεται ιδίως στο άρθρο 93 παρ. 4 του Συντάγματος. Τυχόν ουσιώδης μεταβολή του συστήματος προϋποθέτει συνταγματική αναθεώρηση και δεν μπορεί να γίνει ευκαιριακά. Η μελέτη αναδεικνύει ότι τα συστήματα ελέγχου της συνταγματικότητας δεν μπορούν να αξιολογούνται απομονωμένα, αλλά σε συνάρτηση με τα θεσμικά χαρακτηριστικά και τις ισορροπίες κάθε έννομης τάξης. Αν και η ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου δεν είναι κατ’ αρχήν ασύμβατη με την ελληνική έννομη τάξη, οι σχετικές προτάσεις κινούνται κυρίως προς τη δημιουργία ενός μεικτού συστήματος. Ωστόσο, εγείρονται σοβαρές επιφυλάξεις σχετικά με τη σύνθεση, την αμεροληψία, την αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου δικαστηρίου, καθώς και τη σχέση του με τον έλεγχο συμβατότητας του εθνικού δικαίου προς το ενωσιακό. Τελικά, από τη συγκριτική επισκόπηση και τη στάθμιση των επιχειρημάτων προκύπτει ότι για την ελληνική έννομη τάξη ο διάχυτος και παρεμπίπτων έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων εξακολουθεί να συνιστά την προσφορότερη λύση, καθώς εδράζεται στη φύση της δικαιοδοτικής λειτουργίας και κατοχυρώνεται στο ίδιο το Σύνταγμα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΕΤΤΑ
  • GEORGOPOULOU MARIETTA

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5322438

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΕΤΤΑ; GEORGOPOULOU MARIETTA. Η δικαιοπολιτική συζήτηση γύρω από την ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου στην Ελλάδα. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5322438