Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Οι συμβατικές ρήτρες στο δίκαιο της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας

Abstract

dc:description

Αντικείμενο της παρούσας Διπλωματικής Εργασίας αποτελεί η συστηματική διερεύνηση των κρίσιμων νομικών ζητημάτων που αναφύονται από τη συνομολόγηση συμβατικών ρητρών σχετικών με τις ουσιαστικές, τυπικές και διαδικαστικές προϋποθέσεις άσκησης του δικαιώματος καταγγελίας της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας. Ως αφετηρία της μελέτης επιλέχθηκε η επισκόπηση τόσο των εκφάνσεων όσο και των ορίων ή περιορισμών της θεμελιώδους για το Ενοχικό Δίκαιο αρχής της ελευθερίας των συμβάσεων (361 ΑΚ), με ιδιαίτερη μνεία στη συνταγματική της κατοχύρωση αλλά και στη σύγχρονη κρίση του «δόγματός» της, ιδίως στις περιπτώσεις όπου υφίσταται δομική συμβατική ανισότητα των μερών, όπως κατεξοχήν στη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας. Στο ίδιο κεφάλαιο, γίνεται μία προσπάθεια συνοπτικής κατηγοριοποίησης των επιμέρους γενικών περιορισμών που τίθενται ως προς τη διαμόρφωση της σύμβασης εργασίας, ενώ ακολουθεί η ανάλυση των νομοθετικών βάσεων του δικαστικού ελέγχου του περιεχόμενου των συμβατικών όρων, ήτοι ιδίως των διατάξεων 178-179 και 281, 288 του Αστικού Κώδικα. Εν συνεχεία, επιχειρείται η διερεύνηση της νομιμότητας των συμφωνιών που αφορούν την καταγγελία της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας υπό το φως των διατάξεων του άρθρου 8 παρ. 1 του ν. 2112/1920, σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 672 εδ. β΄ ΑΚ, η οποία απαγορεύει τον συμβατικό αποκλεισμό του σχετικού δικαιώματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην εξέταση της έκτασης, του πεδίου εφαρμογής, καθώς και της νομικής φύσης της εν λόγω διάταξης, ιδίως ως προς τον χαρακτηρισμό της ως κανόνα μονομερώς ή αμφιμερώς αναγκαστικού δικαίου. Για λόγους βέλτιστης συστηματικής οριοθέτησης, ακολουθεί η περιπτωσιολογική επισκόπηση των επιμέρους συμφωνιών, οι οποίες, αναλόγως του χαρακτήρα του ρυθμιζόμενου αντικειμένου τους, δύνανται να διακριθούν σε: α) ρήτρες που αφορούν τις ουσιαστικές προϋποθέσεις της καταγγελίας, β) ρήτρες που αφορούν τις τυπικές προϋποθέσεις της καταγγελίας, γ) ρήτρες που αφορούν τις διαδικαστικές προϋποθέσεις της καταγγελίας και δ) ποινικές ρήτρες. Υπό το πρίσμα αυτό εξετάζονται, περαιτέρω, αφενός το κρίσιμο ζήτημα της νομοθετικής κατάργησης των ρητρών μονιμότητας με την ΠΥΣ 6/28.02.2012 και, αφετέρου, η αξίωση καταβολής πρόσθετης αποζημίωσης απόλυσης βάσει επιχειρησιακής συνήθειας. Επιπρόσθετα, ως προς τις ποινικές ρήτρες αλλά και τις ρήτρες επιστροφής των εξόδων εκπαίδευσης αναδείχθηκε η κομβική σημασία του ελέγχου καταχρηστικότητάς τους, όπως φαίνεται ότι αποδέχεται πλέον και η νομολογία των ελληνικών δικαστηριών. Αντί επιλόγου, θεωρήθηκε προτιμότερη η διερεύνηση της δυνατότητας αξιοποίησης του ν.2251/1994 ως «εργαλείο» προς τη διαμόρφωση ενός ειδικού και συνεκτικού νομοθετικού πλαισίου ελέγχου της καταχρηστικότητας των όρων εργασίας, αντίστοιχου με αυτό που ισχύει σήμερα για τους καταναλωτές, το οποίο θα διασφαλίζει την επαρκή προστασία των εργαζομένων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΑΝΘΟΠΟΥΛΟΥ-ΜΑΡΙΝΟΥ ΣΟΦΙΑ
  • ANTHOPOULOU-MARINOU SOFIA

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5322718

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΑΝΘΟΠΟΥΛΟΥ-ΜΑΡΙΝΟΥ ΣΟΦΙΑ; ANTHOPOULOU-MARINOU SOFIA. Οι συμβατικές ρήτρες στο δίκαιο της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5322718