National and Kapodistrian University of Athens
Συστηματική ανασκόπηση: Οι αναστολείς PARP στον καρκίνο των ωοθηκών / A systematic review: PARP inhibitors in ovarian cancer
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή Οι αναστολείς PARP (PARP inhibitors) αποτελούν μια καινοτόμο θεραπευτική μέθοδο για τον καρκίνο των ωοθηκών, στοχεύοντας στη δυσλειτουργία της επιδιόρθωσης του DNA σε όγκους με ανεπάρκεια στον μηχανισμό ομόλογου ανασυνδυασμού (HRD), όπως αυτοί με μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1 και BRCA2. Η χρήση τους έχει συσχετιστεί με σημαντική βελτίωση της επιβίωσης χωρίς εξέλιξη της νόσου (PFS), ιδιαίτερα σε πλατινοευαίσθητες μορφές της νόσου. Μέθοδοι Για την εκπόνηση της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης πραγματοποιήθηκε αναζήτηση της βιβλιογραφίας στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων PubMed με τους όρους «PARP inhibitors» και «ovarian cancer» συνδυασμένους μεταξύ τους, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA. Στην αναζήτηση εφαρμόστηκαν συγκεκριμένα φίλτρα για την αποδοτικότερη επιλογή των άρθρων: δημοσιεύσεις των τελευταίων δέκα ετών (2015–2025), μελέτες που αφορούν αποκλειστικά ανθρώπινα υποκείμενα και συγκεκριμένα γυναίκες ενήλικες, άρθρα διαθέσιμα ως free full text, καθώς και άρθρα τύπου clinical trials ή systematic reviews, δημοσιευμένα στην αγγλική γλώσσα. Η διαδικασία επιλογής των μελετών περιλάμβανε αρχικό έλεγχο των τίτλων, με απόρριψη όσων δεν ήταν συναφή με το θέμα της ανασκόπησης, ακολουθούμενο από αξιολόγηση των περιλήψεων για τον καθορισμό της πληρότητας και της καταλληλότητας των κριτηρίων ένταξης. Έπειτα, πραγματοποιήθηκε λεπτομερής ανάγνωση ολόκληρων των άρθρων για την τελική επιλογή εκείνων που πληρούσαν τις προϋποθέσεις και παρείχαν τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τη χρήση των PARP αναστολέων στην κλινική πρακτική. Πραγματοποιήθηκε περιγραφική σύνθεση λόγω ετερογένειας στον σχεδιασμό και τα αποτελέσματα των μελετών. Οι μελέτες ομαδοποιήθηκαν σε τρεις κατηγορίες: νεοδιαγνωσθείσες ασθενείς, υποτροπιάζουσα νόσος και συνδυαστικές θεραπείες. Αξιολογήθηκαν δείκτες όπως η PFS, OS, ORR και η ασφάλεια. Αρχικά, η αναζήτηση απέδωσε 3.156 άρθρα, τα οποία περιορίστηκαν σε 1.789 μετά την εφαρμογή των φίλτρων για γλώσσα, free full text και έτος δημοσίευσης. Η περαιτέρω εφαρμογή κριτηρίων ηλικίας, φύλου και είδους άρθρου οδήγησε σε 95 ενδεδειγμένες μελέτες. Μετά από προσεκτική αξιολόγηση των τίτλων και των περιλήψεων, ο αριθμός περιορίστηκε σε 37, ενώ η τελική επιλογή, βάσει πλήρους ανάγνωσης, περιελάμβανε 15 μελέτες που χρησιμοποιήθηκαν για την αποτελεσματική διεξαγωγή της συστηματικής ανασκόπησης. Τέλος, η αξιολόγηση του κινδύνου συστηματικού σφάλματος (risk of bias) πραγματοποιήθηκε με χρήση του εργαλείου RoB 2.0 της Cochrane Collaboration, καθώς και του ROBINS-I. Αποτελέσματα Οι κύριες μελέτες (SOLO-1, PRIMA, PAOLA-1, ATHENA-MONO, NOVA, ARIEL-3, SOLO-2 κ.ά.) καταδεικνύουν σαφές όφελος στην PFS με τη χορήγηση PARP αναστολέων έναντι placebo, με το αποτέλεσμα να είναι εντονότερο σε ασθενείς με μεταλλάξεις BRCA ή HRD-θετικό προφίλ. Παράλληλα, εντοπίστηκαν προκλήσεις που σχετίζονται με την ανάπτυξη αντοχής και τη διαχείριση ανεπιθύμητων ενεργειών. Νεότερες στρατηγικές επικεντρώνονται σε συνδυασμούς με ανοσοθεραπευτικούς και άλλους στοχευμένους παράγοντες, με στόχο την υπέρβαση της αντοχής. Συμπεράσματα Οι PARP αναστολείς έχουν καθιερωθεί ως βασική θεραπευτική επιλογή στον καρκίνο των ωοθηκών, προσφέροντας σημαντικό όφελος στην επιβίωση, ιδιαίτερα σε ασθενείς με μοριακά χαρακτηρισμένα προφίλ. Ωστόσο, η βέλτιστη εφαρμογή τους απαιτεί περαιτέρω έρευνα στους μηχανισμούς αντοχής, στη βελτίωση των βιοδεικτών πρόβλεψης και στην ανάπτυξη νέων, πιο αποτελεσματικών και ασφαλών συνδυαστικών σχημάτων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Γαγάτση Σωτηρία
- Gagatsi Sotiria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5323682