National and Kapodistrian University of Athens
Διακυμάνσεις του χρόνου εργασίας και οι επιπτώσεις στην αμοιβή των εργαζομένων : Ετοιμότητα εργασίας και συμβάσεις κατά παραγγελία
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα μελέτη εξετάζει τις διακυμάνσεις του χρόνου εργασίας και τις επιπτώσεις τους στη μισθολογική προστασία των εργαζομένων, εστιάζοντας στην εργασιακή ετοιμότητα και στις συμβάσεις κατά παραγγελία ως σύγχρονες μορφές οργάνωσης της εργασίας που αποκλίνουν από το παραδοσιακό πρότυπο της πλήρους, σταθερής και αορίστου διάρκειας απασχόλησης. Στο πρώτο μέρος αναλύεται η εργασιακή ετοιμότητα υπό το πρίσμα του ενωσιακού και του ελληνικού δικαίου, με έμφαση στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στα κριτήρια που αυτό έχει διαμορφώσει για τον χαρακτηρισμό της ετοιμότητας ως χρόνου εργασίας ή χρόνου ανάπαυσης. Παράλληλα, εξετάζεται η ελληνική νομολογία, η διάκριση μεταξύ γνήσιας και μη γνήσιας ετοιμότητας και αναδεικνύονται οι αποκλίσεις της από τη νομολογία του ΔΕΕ, καθώς και οι συνέπειες των αποκλίσεων αυτών για τη μισθολογική προστασία και την ασφάλεια των εργαζομένων, ιδίως υπό το φαινόμενο της ψηφιακής ετοιμότητας. Στο δεύτερο μέρος η μελέτη εξετάζει τις συμβάσεις κατά παραγγελία ως θεσμοθετημένη μορφή μη αμειβόμενης ετοιμότητας. Αρχικά γίνεται αναφορά στις συμβάσεις μηδενικών ωρών, οι οποίες συνιστούν την πιο ακραία εκδοχή των συμβάσεων κατά παραγγελία, καθώς και στις λειτουργικά ισοδύναμες μορφές τους, όπως αυτές έχουν αναπτυχθεί σε πολλές ευρωπαϊκές έννομες τάξεις. Στη συνέχεια αναλύεται η Οδηγία 2019/1152/ΕΕ, η οποία αποσκοπεί στη διασφάλιση διαφανών και προβλέψιμων όρων εργασίας, επιδιώκοντας παράλληλα την αποτροπή της κατάχρησης των συμβάσεων μηδενικών ωρών και των ισοδύναμων μορφών τους. Ακολούθως εξετάζεται η ενσωμάτωση της Οδηγίας στο ελληνικό δίκαιο με τη θέσπιση, μέσω του Ν. 5053/2023, των συμβάσεων κατά παραγγελία, ενός θεσμού άγνωστου μέχρι πρότινος στο ελληνικό εργατικό δίκαιο, και καταδεικνύεται ότι ο τρόπος εισαγωγής τους συνιστούσε απόκλιση από τον προστατευτικό σκοπό της Οδηγίας και παράβαση πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου. Τέλος, αναδεικνύονται τα ανοιχτά ερμηνευτικά ζητήματα που ανέκυψαν, καθώς και οι έννομες και κοινωνικές συνέπειες της ένταξης τέτοιων μορφών απασχόλησης στην ελληνική έννομη τάξη. Στο τρίτο μέρος της μελέτης εξετάζεται η κατάργηση των συμβάσεων κατά παραγγελία και η ανάδυση των συμβάσεων με μη προβλέψιμο ωράριο. Δεδομένου ότι η παρούσα μελέτη συντάχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, ήτοι πριν από τη θέση σε ισχύ του Ν. 5239/2025, με τον οποίο καταργήθηκαν οι συμβάσεις κατά παραγγελία, η σχετική νομοθετική μεταρρύθμιση προσεγγίζεται επιδερμικά και με βάση τα πρώτα διαθέσιμα δεδομένα. Σε ένα πρώτο επίπεδο αξιολόγησης, η νέα ρύθμιση φαίνεται να κινείται προς την κατεύθυνση μεγαλύτερης διαφάνειας και προβλεψιμότητας, καθιστώντας την έννοια της flexicurity περισσότερο προσεγγίσιμη και λειτουργική. Παρά ταύτα, επισημαίνεται ότι εξακολουθεί να υφίσταται η διαχρονική προβληματική των προδιατυπωμένων όρων και της μονομερούς διαμόρφωσης των συμβατικών ρυθμίσεων, η οποία συνιστά πάγια πρόκληση για την ουσιαστική προστασία του εργαζομένου.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΦΡΑΝΤΖΗ ΒΙΛΕΛΜΙΝΗ
- FRANTZI VILELMINI
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5324449