National and Kapodistrian University of Athens
Κακοήθεις όγκοι στοματογναθικού συστήματος παιδιών και εφήβων: Αναδρομική μελέτη ευρημάτων 20ετίας και βιβλιογραφική ανασκόπηση
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή :Οι κακοήθεις όγκοι της στοματικής και γναθοπροσωπικής χώρας (ΣΓΠΧ) αντιπροσωπεύουν το 12% του συνόλου των κακοηθειών της παιδικής ηλικίας, ανάμεσα στους οποίους συχνότεροι είναι το ραβδομυοσάρκωμα, το σάρκωμα Ewing, τα λεμφώματα, το οστεοσάρκωμα και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα. Λόγω της σύνθετης ανατομίας και λειτουργίας της ΣΓΠΧ, που είναι ζωτικής σημασίας στη μάσηση, την ομιλία, την κατάποση και την αναπνοή, καθώς και του καθοριστικού ρόλου, που διαδραματίζει το πρόσωπο στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού, οποιαδήποτε επέμβαση στην περιοχή έχει σημαντικό αντίκτυπο στην εμφάνιση, τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των παιδιατρικών ασθενών. Η διαγνωστική προσέγγιση κακοηθειών της ΣΓΠΧ απαιτεί συνδυασμό κλινικής εξέτασης, απεικονιστικών μεθόδων, ιστοπαθολογικής και ενίοτε ανοσοϊστοχημικής ή/και μοριακής ανάλυσης. Η διαφοροδιάγνωση από καλοήθεις βλάβες, που είναι πολύ συχνότερες στην παιδική ηλικία, συχνά καθυστερεί την έναρξη της θεραπείας, επιβαρύνοντας την πρόγνωση. Η θεραπευτική αντιμετώπιση των κακοηθειών της ΣΓΠΧ είναι πολυπαραγοντική και βασίζεται σε πρωτόκολλα, που συνδυάζουν ευρεία χειρουργική εκτομή, χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή/και στοχευμένη ανοσοθεραπεία, ανάλογα με τον ιστολογικό τύπο και την εντόπιση του όγκου, το στάδιο της νόσου και την ηλικία του ασθενούς. Η έγκαιρη διάγνωση και έναρξη θεραπείας σχετίζονται με βελτιωμένα ποσοστά επιβίωσης και καλύτερη ποιότητα ζωής των ασθενών. Σκοπός Σκοπός της μελέτης είναι η καταγραφή και ανάλυση των φακέλων παιδιατρικών ασθενών με κακοήθειες της στοματικής και γναθοπροσωπικής χώρας (ΣΓΠΧ), που αντιμετωπίστηκαν στην Πανεπιστημιακή Κλινική Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής του Γενικού Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» κατά το διάστημα 2002-2024 και η σύγκριση των ευρημάτων με αντίστοιχα βιβλιογραφικά δεδομένα. Υλικό και μέθοδος Πρόκειται για αναδρομική μελέτη, βασισμένη σε στοιχεία, που καταγράφηκαν και αναλύθηκαν από τους φακέλους παιδιατρικών ασθενών με κακοήθεις όγκους της στοματικής και γναθοπροσωπικής χώρας (ΣΓΠΧ), οι οποίοι προσήλθαν/παραπέμφθηκαν, διαγνώσθηκαν και αντιμετωπίστηκαν θεραπευτικά στην προαναφερθείσα κλινική από το 2002 έως και το 2024. Τα κριτήρια ένταξης στη μελέτη ήταν: α) ύπαρξη ιστοπαθολογικής διάγνωσης «κακοήθης όγκος», β) εντόπιση στην ευρύτερη ΣΓΠΧ και γ) ιστορικό χειρουργικής θεραπείας στην προαναφερθείσα κλινική κατά το διάστημα 2002-2024. Τα κριτήρια αποκλεισμού από τη μελέτη ήταν: α) απουσία ιστοπαθολογικής διάγνωσης «κακοήθης όγκος» ή ασαφής διάγνωση, β) ιστορικό θεραπευτικής αντιμετώπισης σε άλλα νοσηλευτικά ιδρύματα παρά την αρχική διάγνωση στην προαναφερθείσα κλινική. Για κάθε ασθενή καταγράφηκαν τα εξής: • Δημογραφικά χαρακτηριστικά (φύλο και ηλικία) κατά τη διάγνωση • Ο ακριβής ιστολογικός τύπος της κακοήθειας (π.χ. ραβδομυοσάρκωμα) • Η ακριβής εντόπιση του πρωτοπαθούς κακοήθους όγκου στην ΣΓΠΧ • Κλινικά και απεικονιστικά ευρήματα ανά κακοήθη όγκο • Η ύπαρξη περιοχικών (λεμφαδενικών) ή απομακρυσμένων μεταστάσεων κατά τη διάγνωση • Το είδος και η διάρκεια του εφαρμοσθέντος ανά περίπτωση θεραπευτικού πρωτοκόλλου • Η πορεία νόσου μετά την θεραπεία, συμπεριλαμβανομένων της καταγραφής θανάτων, τοπικής υποτροπής, περιοχικών ή/και απομακρυσμένων μεταστάσεων, καθώς και των περαιτέρω θεραπευτικών παρεμβάσεων για την αντιμετώπισή τους Αποτελέσματα Το δείγμα της μελέτης περιέλαβε 11 άρρενα (42,3%) και 15 θήλεα (57,7%) παιδιά και εφήβους (αναλογία αρρένων/θηλέων 1: 1,36). Η μέση ηλικία κατά τη διάγνωση ήταν 8,27 έτη (ελάχιστη ηλικία: 6 μήνες – μέγιστη ηλικία:15 έτη). Από τις συνολικά 26 κακοήθειες, 8 ήταν ραβδομυοσαρκώματα, 8 σαρκώματα Ewing, 2 λεμφώματα, 3 οστεοσαρκώματα, 4 νευροεξωδερμικοί όγκοι και ένας ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα. Ως προς την εντόπιση οι κακοήθεις όγκοι αφορούσαν αποκλειστικά μαλακούς ιστούς (2/26 ή 7,69%) ή αποκλειστικά σκληρούς ιστούς (17/26 ή 65,38%), ή σκληρούς και μαλακούς ιστούς ταυτόχρονα (7/26 ή 28%). Τα κλινικά και απεικονιστικά ευρήματα των κακοήθων όγκων της μελέτης ήταν χαρακτηριστικά αλλά όχι παθογνωμονικά. Τέσσερις από τους 26 ασθενείς (15,38%) παρουσίαζαν απομακρυσμένες μεταστάσεις κατά τη διάγνωση: 2 με σάρκωμα Ewing σε πνεύμονες και μηριαίο οστό, μία με οστεοσάρκωμα στο βραχιόνιο και δύο πλευρές και ένας με νευροεξωδερμικό όγκο σε εγκέφαλο και ήπαρ. Το εφαρμοσθέν θεραπευτικό πρωτόκολλο περιελάμβανε: 1) χημειοθεραπεία σε όλους τους ασθενείς, 2) εκτεταμένη χειρουργική αφαίρεση επί υγιών ορίων σε όλους τους ασθενείς εκτός των #1, #4 και #5 και 3) ακτινοθεραπεία στους ασθενείς #1, #6, #7 και #8. Οι 8 από τους 26 ασθενείς (30,76%) δεν ανταποκρίθηκαν στο εφαρμοσθέν θεραπευτικό πρωτόκολλο και κατέληξαν από επιπλοκές της νόσου. Σε αυτούς συγκαταλέγονταν οι 4 ασθενείς με απομακρυσμένες μεταστάσεις κατά τη διάγνωση και 4 ασθενείς, που δεν ανταποκρίθηκαν στο θεραπευτικό πρωτόκολλο και παρουσίασαν ταχεία εξέλιξη της νόσου. Ένας ασθενής με σάρκωμα Ewing (#3) παρουσίασε υποτροπή δύο χρόνια μετά τη διάγνωση, υποβλήθηκε σε ευρύτερη εκτομή και αποκατάσταση με ελεύθερο κρημνό και παραμένει ελεύθερος νόσου επί 9 χρόνια. Συμπεράσματα Οι συχνότεροι κακοήθεις όγκοι στα παιδιά της μελέτης ήταν το ραβδομυοσάρκωμα και το σάρκωμα Ewing. Η συχνότερη ηλικία εμφάνισης κακοήθειας στην ΣΓΠΧ ήταν τα 10-15 έτη και η συχνότερη εντόπιση (53,84%) η οπίσθια περιοχή της κάτω γνάθου. Η χειρουργική εξαίρεση επί ευρέων υγιών ορίων, εφόσον ήταν εφικτή, αποτέλεσε την θεραπεία εκλογής. Η χημειοθεραπεία, η ακτινοθεραπεία και η ανοσοθεραπεία συμπλήρωσαν κατά περίπτωση το θεραπευτικό πρωτόκολλο προεγχειρητικά ή/και μετεγχειρητικά. Το συνολικό ποσοστό επιβίωσης ήταν 69,23%.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπαχριστοδήμα Ανθή
- Papachristodima Anthi
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5324689