Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Συστηματική ανασκόπηση κλινικών μελετών για γονιδιακές θεραπείες της β-θαλασσαιμίας / Systematic Review of clinical trials for gene therapies of β-thalassemia

Abstract

dc:description

Σκοπός: Η γονιδιακή θεραπεία αποτελεί μια καινοτόμο προσέγγιση, με κύριο στόχο τη μόνιμη αποκατάσταση της λειτουργίας του γονιδίου της β-σφαιρίνης. Σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας της γονιδιακής θεραπείας σε μεταγγισιο-εξαρτώμενους ασθενείς με β-θαλασσαιμία, αναδεικνύοντας τις προοπτικές της στην κλινική πρακτική. Μεθοδολογία: Η συστηματική αυτή ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses). Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση στις βάσεις PubMed, Cochrane Library και ClinicalTrials.gov (NIH) για δημοσιευμένα δεδομένα κλινικών μελετών φάσης I-III από τον Ιανουάριο του 2018 έως το Σεπτέμβριο του 2024. Επιλέχθηκαν μελέτες που αξιολογούν την αποτελεσματικότητα (επίτευξη ανεξαρτησίας μεταγγίσεων) και την ασφάλεια (ανεπιθύμητα συμβάντα-ΑΣ) οποιασδήποτε μορφής γονιδιακής θεραπείας. Επιπλέον, ο κίνδυνος μεροληψίας αξιολογήθηκε με το εργαλείο ROBINS-I (Risk Of Bias In Non-randomized Studies-I). Αποτελέσματα: Συμπεριλήφθηκαν οκτώ μη τυχαιοποιημένες open-label μελέτες με συνολικά 113 (παιδιατρικούς και μη) ασθενείς. Οι έξι εξ αυτών χρησιμοποίησαν ως προσέγγιση την προσθήκη γονιδίου μέσω λεντι-ιικών φορέων (είτε του φυσιολογικού HBB είτε ενός διαγονιδίου που κωδικοποιεί για την βA−T87Q-σφαιρίνη), ενώ οι υπόλοιπες δύο αφορούσαν γονιδιακή επεξεργασία (gene editing) του BCL11A με CRISPR/Cas9. Τα υψηλότερα ποσοστά ανεξαρτησίας από μεταγγίσεις καταγράφηκαν σε μελέτες που αξιοποίησαν είτε το διαγονίδιο με T87Q είτε τη γονιδιακή επεξεργασία. Ακόμη, σε μελέτες με διαθέσιμα δεδομένα, το σύνολο των ασθενών εμφάνισε τουλάχιστον ένα ΑΣ, κυρίως βαθμού ≥3 (εμπύρετη ουδετεροπενία, στοματίτιδα, αναιμία και θρομβοπενία), χωρίς αναφερόμενα ΑΣ που να οδήγησαν σε θάνατο. Σοβαρά Ανεπιθύμητα Συμβάντα (ΣΑΣ) ήταν λιγότερο συχνά, με συχνότερο τη φλεβική αποφρακτική ηπατική νόσο. Μόνο 3 μελέτες ανέφεραν ανεπιθύμητες ενέργειες (ΑΕ) πιθανώς σχετιζόμενες με την αγωγή, κυρίως ήπιες. Συμπεράσματα: Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση αναδεικνύει τη γονιδιακή θεραπεία ως μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή για ασθενείς με μεταγγισιοεξαρτώμενη β-θαλασσαιμία, παρουσιάζοντας υψηλά ποσοστά επίτευξης ανεξαρτησίας από μεταγγίσεις και αποδεκτό προφίλ ασφάλειας. Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω μελέτη σε μεγαλύτερους και πιο ετερογενείς πληθυσμούς, καθώς και παρακολούθηση σε βάθος χρόνου, προκειμένου να τεκμηριωθεί πλήρως η μακροχρόνια αποτελεσματικότητα και ασφάλεια, και να επιβεβαιωθεί η δυνατότητά της να προσφέρει πλήρη ίαση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Δουρούκη Αντωνία
  • Dourouki Antonia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5324742

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Δουρούκη Αντωνία; Dourouki Antonia. Συστηματική ανασκόπηση κλινικών μελετών για γονιδιακές θεραπείες της β-θαλασσαιμίας / Systematic Review of clinical trials for gene therapies of β-thalassemia. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5324742