National and Kapodistrian University of Athens
O ρόλος του μεταγραφικού παράγοντα ASCL1 στα γλοιώματα εγκεφάλου / Transcription factor ASCL1 and brain gliomas: is there a correlation?
Abstract
dc:descriptionΤα γλοιώματα αφορούν τα πιο συχνά πρωτοπαθή κακοήθη νεοπλάσματα του κεντρικού νευρικού συστήματος στους ενήλικες, τα οποία στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζουν κακή πρόγνωση. Η διάγνωσή τους συνήθως καθυστερεί, καθώς αποτελούν όγκους που δεν εμφανίζουν ειδική συμπτωματολογία (όπως κεφαλαλγία, διανοητικές διαταραχές, επιληπτική κρίση κτλ.). Η υποψία των γλοιωμάτων τίθεται με απεικονιστικές μεθόδους, ενώ η ταυτοποίηση γίνεται μέσω ιστολογικής εξέτασης. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας στην ταξινόμηση των όγκων του κεντρικού νευρικού συστήματος που δημοσίευσε το 2021, κατηγοριοποιεί τα γλοιώματα βάσει μοριακών και ιστολογικών χαρακτηριστικών σε βαθμούς κακοήθειας grade 2, 3 και 4. Αν και τις τελευταίες δεκαετίες έχουν γίνει πολυάριθμες μελέτες σε ό,τι αφορά τα γλοιώματα, οι θεραπευτικές επιλογές που διαθέτουμε δεν έχουν το ιδανικό αποτέλεσμα και εμφανίζουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Η κατανόηση της παθοφυσιολογίας των γλοιωμάτων βοηθάει τους ειδικούς, όχι μόνο στην πρόληψη, αλλά και την πιο στοχευμένη θεραπεία των νεοπλασμάτων αυτών, αναπτύσσοντας φαρμακευτικές ουσίες που δρουν στα βιοχημικά και μοριακά μονοπάτια του όγκου. Παράδειγμα αποτελεί ο μεταγραφικός παράγοντας Achaete- scute homolog 1, μία πρωτεΐνη που παίζει σημαντικό ρόλο στην νευρογένεση, κι ιδίως στον πολλαπλασιασμό και την διαφοροποίηση των κυττάρων του νευρικού συστήματος. Σε παθολογικούς καρκινικούς ιστούς, ο ASCL1 φαίνεται να προάγει την επιβίωση των νεοπλασματικών κυττάρων, συμμετέχοντας σε πολλούς παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς ογκογένεσης. Σκοπός της διπλωματικής αυτής εργασίας είναι η διερεύνηση της έκφρασης του μεταγραφικού παράγοντα ASCL1 σε γλοιώματα διαφορετικού βαθμού κακοήθειας και η πιθανή συσχέτισή του με κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των γλοιωμάτων. Η βιοπληροφορική και ανοσοϊστοχημική ανάλυση έδειξε ότι τα γλοιώματα χαμηλού βαθμού κακοήθειας εμφανίζουν μεγαλύτερη έκφραση του ASCL1 (έως 75% των κυττάρων), πιθανώς λόγω παραμονής προγονικών υποτύπων κυττάρων. Οι όγκοι με μετάλλαξη IDH τείνουν να είναι λιγότερο επιθετικοί και έχουν ένα μεταγραφικό προφίλ που μοιάζει περισσότερο με βλαστικού/προγονικού τύπου, ενώ οι όγκοι με χρωμοσωμική συν-διαγραφή 1p/19q είναι ιδιαίτερα γνωστοί για την έκφραση γονιδίων που εμπλέκονται σε νευρωνικές ή προγονικές οδούς διαφοροποίησης. Συνολικά, η έκφραση ASCL1 ήταν υψηλότερη σε όγκους που είναι λιγότερο επιθετικοί και περισσότερο προγονικοί (γλοιώματα χαμηλού βαθμού κακοήθειας, με μετάλλαξη IDH, χρωμοσωμική συν-διαγραφή 1p/19q). Καθώς οι όγκοι εξελίσσονται σε υψηλού βαθμού, η έκφραση ASCL1 τείνει να μειώνεται, αντανακλώντας την απώλεια φυσιολογικών προγραμμάτων διαφοροποίησης. Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι το ASCL1 μπορεί να χρησιμεύσει ως βιοδείκτης για γλοιώματα χαμηλότερου βαθμού, προγονικού τύπου ή ολιγοδενδρογλοιακής σειράς.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπαχρήστου Αθηνά
- Papachristou Athina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5325164