National and Kapodistrian University of Athens
Νευροεπιστήμες και εγκληματογένεση: από τη νεανική παραβατικότητα στην απεμπλοκή από το έγκλημα
Abstract
dc:descriptionΗ σύγχρονη έρευνα στο σταυροδρόμι του δικαίου και των νευροεπιστημών προσφέρει νέα δεδομένα για την ανθρώπινη συμπεριφορά, υποστηρίζοντας συχνά ένα ντετερμινισμό, όπου ο εγκέφαλος καθορίζει τη συμπεριφορά και το περιβάλλον αλλάζει τον εγκέφαλο. Το κυρίαρχο βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο ερμηνεύει την παραβατικότητα ως αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων. Σε βιολογικό επίπεδο, η έρευνα εστιάζει σε δομικές και λειτουργικές ανωμαλίες του εγκεφάλου. Βλάβες στον μετωπιαίο λοβό και δυσλειτουργίες στην αμυγδαλή συνδέονται με αποκλίνουσα συμπεριφορά και επιθετικότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εφηβεία, μια περίοδο έντονης νευροβιολογικής ανάπτυξης. Ο προμετωπιαίος φλοιός, υπεύθυνος για τον έλεγχο και τη λήψη αποφάσεων, ωριμάζει αργά (έως την τρίτη δεκαετία της ζωής), καθιστώντας τους νέους επιρρεπείς στην παρορμητικότητα και την παραβίαση κανόνων λόγω ανωριμότητας. Επιπλέον, γενετικοί παράγοντες (π.χ. γονίδια που ρυθμίζουν τη σεροτονίνη και την ντοπαμίνη) αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον αυξάνοντας τον κίνδυνο επιθετικότητας. Οι ψυχολογικοί παράγοντες περιλαμβάνουν την επίδραση του πρώιμου τραύματος και της κακοποίησης, τα οποία αυξάνουν την ευαλωτότητα σε ψυχικές διαταραχές και αντικοινωνική συμπεριφορά. Οι ανήλικοι παραβάτες παρουσιάζουν συχνά ελλείμματα στον γνωστικό έλεγχο και υψηλά ποσοστά διαταραχών όπως η ΔΕΠΥ και η κατάθλιψη. Σε κοινωνικό επίπεδο, η επιρροή των συνομηλίκων, η ανεπαρκής γονική μέριμνα και το χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο αποτελούν κρίσιμους παράγοντες κινδύνου. Η έκθεση σε τοξικό στρες και αντιξοότητες μπορεί να διαταράξει την ανάπτυξη του εγκεφάλου, ενισχύοντας δυσπροσαρμοστικές συμπεριφορές. Η απεμπλοκή (desistance) από το έγκλημα περιγράφεται ως μια διαδικασία που σχετίζεται με την ωρίμανση (βιολογική και ψυχοκοινωνική) και την ανάληψη ρόλων ενηλίκων. Σημαντικά σημεία καμπής, όπως ο γάμος και η εργασία, καθώς και η αλλαγή ταυτότητας, συμβάλλουν στη διακοπή της παραβατικότητας. Τέλος, η νευροηθική εξετάζει τις πολιτικές και ηθικές προεκτάσεις αυτών των ευρημάτων. Προτείνεται μια πιο θεραπευτική και ολιστική προσέγγιση στη δικαιοσύνη ανηλίκων, που λαμβάνει υπόψη τη νευροαναπτυξιακή ανωριμότητα και στοχεύει στην αντιμετώπιση των αιτιών της παραβατικότητας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΛΥΓΝΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
- LYGNOS DIMITRIOS
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5325970